Zwisogonek

Zwisogonek
	Megalurus palustris
	Horsfield, 1821
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	śpiewające
Rodzina	świerszczaki
Podrodzina	świerszczaki
Rodzaj	Megalurus; Horsfield, 1821
Gatunek	zwisogonek
Synonimy
	Cincloramphus palustris (Horsfield, 1821); Turdus toklao Blyth, 1843; Megalurus palustris andrewsi Bangs, 1921;
	Cincloramphus palustris (Horsfield, 1821); Turdus toklao Blyth, 1843; Megalurus palustris andrewsi Bangs, 1921;
Podgatunki
	M. p. toklao (Blyth, 1843); M. p. palustris Horsfield, 1821; M. p. forbesi Bangs, 1919;
	M. p. toklao (Blyth, 1843); M. p. palustris Horsfield, 1821; M. p. forbesi Bangs, 1919;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Zasięg występowania

Zwisogonek^[4], zwisogonek błotny^[5] (Megalurus palustris) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny świerszczaków (Locustellidae), zamieszkujący południową i południowo-wschodnią Azję. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Systematyka

Taksonomia

Gatunek i rodzaj po raz pierwszy opisane przez amerykańskiego lekarza i przyrodnika Thomasa Horsfielda w 1821 roku^[6]. Jako miejsce typowe autor wskazał Jawę^[6]. Dawniej do rodzaju Megalurus zaliczano 6^[5], a nawet 7 gatunków^[7], jednak wszystkie z nich, poza zwisogonkiem, przeniesiono do innych rodzajów, a tym samym Megalurus stał się taksonem monotypowym^[4]^[8]. Wyróżniono trzy podgatunki M. palustris^[8]^[9]. Proponowany podgatunek andrewsi (z pogranicza Mjanmy i Chin) zsynonimizowano z toklao^[10].

Etymologia

Nazwa rodzajowa: greckie μεγας megas, μεγαλη megalē – „wielki, długi”; ουρα oura – „ogon”^[11].
Epitet gatunkowy: łacińskie paluster, palustris – „bagnisty” < palus, paludis – „bagno”^[12].

Występowanie

Zwisogonek występuje w zależności od podgatunku^[8]^[9]:

M. palustris toklao (Blyth, 1843) – północno-wschodni Pakistan do południowych Chin, Indochin i południowej Mjanmy.
M. palustris palustris Horsfield, 1821 – Jawa i Bali.
M. palustris forbesi Bangs, 1919 – Filipiny i północno-wschodnie Borneo.

Morfologia

Długość ciała 22–28 cm; masa ciała 38–56 g^[10]. Obie płcie wyglądają podobnie, ale samce są do 12% większe od samic^[10].

Status zagrożenia

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje zwisogonka za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji nie została oszacowana, choć ptak opisywany jest jako lokalnie pospolity. Trend liczebności populacji nie jest znany^[3].

Przypisy

↑ Megalurus palustris, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 3 D.D. Lepage D.D., Striated Grassbird Megalurus palustris, [w:] Avibase [online] [dostęp 2026-06-05] (ang.).
1 2 BirdLife International, Megalurus palustris, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2025-2 [dostęp 2026-06-05] (ang.).
1 2 Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Locustellidae Bonaparte, 1854 - świerszczaki - Bush warblers (wersja: 2025-07-10). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-06-05].
1 2 P. Mielczarek & W. Cichocki, Polskie nazewnictwo ptaków świata, „Notatki Ornitologiczne”, Tom 40. Zeszyt specjalny, 1999, s. 304 .
1 2 T. Horsfield. Systematic Arrangement and Description of Birds from the Island of Java. „Transactions of the Linnean Society of London”. 13 (1), s. 158, 1822. (ang.).
↑ Old World Warblers (Sylviidae). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-14)]. (ang.).
1 2 3 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-05] (ang.).
1 2 S.S. Madge S.S., Striated Grassbird (Megalurus palustris), version 1.2, [w:] Birds of the World (red. N.D. Sly), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2023, DOI: 10.2173/bow.strgra1.01.2 [dostęp 2026-06-05] (ang.).
1 2 3 del Hoyo, J., Elliot, A. & Christie, D.A. (red.), Handbook of the Birds of the World, t. 11. Old World Flycatchers to Old World Warblers, Barcelona: Lynx Edicions, 2006, s. 579, ISBN 978-84-96553-06-4 .
↑ Megalurus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-02-18] (ang.), [archiwum].
↑ Palustris, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-02-18] (ang.), [archiwum].

Linki zewnętrzne

Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).

[itis-1] Megalurus palustris, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[avibase-2] 1 2 3 D.D. Lepage D.D., Striated Grassbird Megalurus palustris, [w:] Avibase [online] [dostęp 2026-06-05] (ang.).

[iucn-3] 1 2 BirdLife International, Megalurus palustris, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2025-2 [dostęp 2026-06-05] (ang.).

[Mielczarek&Kuziemko-4] 1 2 Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Locustellidae Bonaparte, 1854 - świerszczaki - Bush warblers (wersja: 2025-07-10). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-06-05].

[mc-5] 1 2 P. Mielczarek & W. Cichocki, Polskie nazewnictwo ptaków świata, „Notatki Ornitologiczne”, Tom 40. Zeszyt specjalny, 1999, s. 304 .

[Horsfield-6] 1 2 T. Horsfield. Systematic Arrangement and Description of Birds from the Island of Java. „Transactions of the Linnean Society of London”. 13 (1), s. 158, 1822. (ang.).

[ibc-7] Old World Warblers (Sylviidae). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-14)]. (ang.).

[ioc-8] 1 2 3 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-05] (ang.).

[botw-9] 1 2 S.S. Madge S.S., Striated Grassbird (Megalurus palustris), version 1.2, [w:] Birds of the World (red. N.D. Sly), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2023, DOI: 10.2173/bow.strgra1.01.2 [dostęp 2026-06-05] (ang.).

[HBW11-10] 1 2 3 del Hoyo, J., Elliot, A. & Christie, D.A. (red.), Handbook of the Birds of the World, t. 11. Old World Flycatchers to Old World Warblers, Barcelona: Lynx Edicions, 2006, s. 579, ISBN 978-84-96553-06-4 .

[Jobling-11] Megalurus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-02-18] (ang.), [archiwum].

[Jobling2-12] Palustris, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-02-18] (ang.), [archiwum].

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]