Zwolnieni z Teorii
![]() Logo Zwolnionych z Teorii | |
| Typ strony |
plaforma edukacyjna |
|---|---|
| Data powstania | |
| Autor |
Fundacja Zwolnieni z Teorii |
| Wersje językowe |
polski, strona główna dostępna również w jęz. angielskim |
| Strona internetowa | |
Zwolnieni z Teorii – oparty na platformie internetowej program edukacyjny dla uczniów szkół ponadpodstawowych z zakresu zarządzania projektami, prowadzony przez Fundację Zwolnieni z Teorii (wcześniej startup Social Wolves) w ramach działalności gospodarczej.
Uczestnicy programu zakładają i realizują własne projekty społeczne przy wsparciu platformy zwolnienizteorii.pl. Po rejestracji użytkownik uzyskuje dostęp do praktycznych informacji z dziedziny zarządzania projektami i pokrewnych, które umożliwiają skuteczne działanie na rzecz rozwiązania wybranego problemu społecznego. Za zrealizowany w praktyce projekt uczestnicy uzyskują międzynarodowe certyfikaty biznesowe, sygnowane m.in. przez Project Management Institute ATP. W ciągu pierwszych dwóch lat działania programu skorzystało z niego 18 tysięcy osób, których działania dotarły do 5 milionów beneficjentów[1].
Historia
Fundacja Zwolnieni z Teorii została założona w listopadzie 2013 w Warszawie przez związaną wcześniej z europejską siedzibą Procter & Gamble w Genewie[2][3][4] Paulę Bruszewską, dewelopera budowlanego[5][6] Marcina Bruszewskiego oraz usługodawcę informatycznego[7] i stratega biznesowego w Orlenie[4] Rafała Flisa[8][9]. Do 2014 funkcjonowała jako Fundacja Polska Młodych (Rafał Flis założył w 2006 w Krakowie stowarzyszenie o tej nazwie, którym kierował do 2009[10]), a w latach 2014–2019 – pod nazwą Social Wolves[11], równolegle do kierowanego przez Paulę Bruszewską startupu o tej samej nazwie[12][2][4]. Według relacji Rafała Flisa założycieli połączyły wspólne doświadczenia szkolne: wszyscy organizowali w pierwszych latach XXI w. debaty szkolne nad akcesją Polski do Unii Europejskiej (Flis zaprosił do udziału w swojej debacie lidera Platformy Obywatelskiej Jana Rokitę i czołowego przedstawiciela Ligi Polskich Rodzin)[9]. Od 2009 prowadzili w Warszawie program stypendialny „Choćby dla własnej przyszłości”, obejmujący projekty o wymowie społecznej budowane z pomocą materialną dorosłych[13], a w 2013 zorganizowali dla trzydziestu osób Olimpiadę Społeczną[4], przekształconą następnie w masowe wydarzenie dzięki wsparciu przedsiębiorcy Krzysztofa Bociana[14]. W 2014 fundacja zainaugurowała pod szyldem Zwolnieni z Teorii własną olimpiadę dla szkół ponadpodstawowych[14], która polega na opracowaniu, zbudżetowaniu i realizowaniu w oparciu o pozyskane od sponsorów biznesowych środki projektów społecznych[13], do jakich zaliczane są m.in. reklamy społeczne, zbiórki charytatywne, publiczne wydarzenia i projekty technologiczne[15].
Fundacja świadczy usługi biznesowe firmom takim jak Allegro, Google, ING Bank Śląski i Pracuj.pl[9]. W 2018 przystąpiła do tworzenia społeczności związanych z nią nauczycieli i uruchomiła dla nich szkolenia[9][14]. W kwietniu 2019, podczas ogólnopolskiego strajku nauczycieli Bruszewscy przekazali bez uzgodnienia ze Związkiem Nauczycielstwa Polskiego ponad 100 tys. zł na fundusz strajkowy[16]. W 2023 powitała z zadowoleniem wprowadzenie przez ministra edukacji i nauki Przemysława Czarnka do programu nauczania szkół ponadpodstawowych zorientowanego na pracę grupową i zadania praktyczne przedmiotu biznes i zarządzanie, który zastąpił podstawy przedsiębiorczości[17], po czym opublikowała materiały mające służyć dydaktyce tego przedmiotu[9][14]. W roku szkolnym 2025/2026 w programie Zwolnieni z Teorii wzięło udział 7416 uczniów z 507 polskich szkół[15].
Założenia
Uruchamiając program Zwolnieni z Teorii, jego twórcy przekonywali o niedoborze wśród młodych absolwentów szkół praktycznych kompetencji, które ułatwiłyby im znalezienie pracy[18]. Przytaczali wypowiedzi przedsiębiorców wskazujące wśród tych umiejętności pracę zespołową i tzw. skuteczną komunikację[19]. Program zobowiązuje uczestników do rozwijania tych umiejętności na drodze realizacji projektu społecznego. Zgodnie z jego założeniem, ucząc się dla siebie poprzez praktykę, uczestnicy jednocześnie wytwarzają korzyści dla innych[20]. Działalność ta ma także poprawić wskaźnik udziału Polaków w wieku 15–30 lat w wolontariacie, który badanie Eurobarometru z 2011 ustaliło na poziomie 16%[21].
Zasady
Uczestnicy realizują swoje projekty, działając w zespołach. Zespoły projektowe rywalizują ze sobą, zdobywając punkty i odznaki za poszczególne osiągnięcia, np. liczbę wzmianek medialnych, wysokość zebranego budżetu czy liczbę beneficjentów projektu. W 2014 r. Złote Wilki wręczał m.in. prezydent RP Bronisław Komorowski[22], w 2015 r. wicepremier i minister rozwoju Mateusz Morawiecki[23], w 2016 i 2017 wicepremier i minister nauki i szkolnictwa wyższego Jarosław Gowin, a w 2019 roku ambasador USA w Polsce – Georgette Mosbacher[24]. Gośćmi specjalnymi Wielkiego Finału są też szefowie firm partnerskich Zwolnionych z Teorii, m.in. Google, Pracuj.pl czy Allegro.
Kapituła Złotych Wilków
Najlepsze projekty zostają przedstawione kapitule, w której skład wchodzą osobistości polskiego świata biznesu, mediów i organizacji społecznych. Wybiera ona zdobywców „Złotych Wilków”, przyznawanych najlepszym projektom w danym temacie i formacie. Są one wręczane podczas dorocznego Wielkiego Finału Zwolnionych z Teorii[25]. W skład kapituły w 2023 wchodzili:
- Paula Bruszewska – prezeska Fundacji Zwolnieni z Teorii
- Adam Bodnar – dziekan Wydziału Praca Uniwersytetu SWPS w Warszawie
- Andrzej Bulanda – architekt i konstruktor
- Gracjan Fiedorowicz – dyrektor FInansowy Grupy Pracuj
- Grzegorz Mazurek – rektor Akademii Leona Koźmińskiego
- Jacek Siwicki – prezes Enterprise Investors, mecenas Fundacji Zwolnieni z Teorii
- Jerzy Koźmiński – prezes Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności
- Jędrek Witkowski – prezes Zarządu Centrum Edukacji Obywatelskiej
- Joanna Radziwił – dyrektorka Fundacji Opiekuńcze Skrzydła
- Jolanta Wiewióra – dyrektorka Zarządzająca w Banku Gospodarstwa Krajowego
- Krzysztof Bocian – członek Rady Fundacji Zwolnieni z Teorii
- Krystyna Starczewska – twórczyni i wieloletnia dyrektorka I SLO „Bednarska”
- Marcin Gaworski – CEO 180heartbeats + Jung v Matt
- Mariusz Truszkowski – założyciel Liceum w Chmurze
- Marta Mikliszańska – Head of Public Affairs & Sustainability, Allegro
- Michał Brański – Chief Strategy Officer Grupy WP
- Olga Brzezińska – prezeska Zarządu Fundacji Miast Literatury, Menedżerka i promotorka kultury
- Paweł Kastory – prezes grupy DDB Warszawa
- Piotr Wachowiak – rektor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
- Magdalena Wątroba – radca prawny, counsel w Dentos
Wyniki


Pierwsza edycja Zwolnionych z Teorii odbyła się w roku akademickim 2014/2015. W programie wzięło udział 7149 uczestników, z czego 1443 z nich ukończyło swoje projekty i zostało finalistami[26]. W kolejnym roku do udziału zgłosiło się już 11 144 osoby, a finalistami zostało 2316 uczestników. Łącznie w całej Polsce powstało 850 projektów społecznych[1].
Główną nagrodą za wygranie olimpiady Zwolnionych z Teorii jest Złoty Wilk[a].
Wielki Finał Zwolnionych z Teorii
| Wielki Finał | Rok | Miejsce | Data | Gość główny | Projekty społeczne | Finaliści |
|---|---|---|---|---|---|---|
| I | 2014/2015 | Warszawa | 23 kwietnia 2015 | Bronisław Komorowski | 339 | 1477 |
| II | 2015/2016 | 23 kwietnia 2016 | Mateusz Morawiecki | 507 | 2315 | |
| III | 2016/2017 | 20 czerwca 2017 | Jarosław Gowin | 191 | 891 | |
| IV | 2017/2018 | 20 czerwca 2018 | 341 | 1704 | ||
| V | 2018/2019 | 24 kwietnia 2019 | Georgette Mosbacher | 568 | 2942 | |
| VI | 2019/2020 | Online | 17 czerwca 2020 | Marlena Maląg | 847 | 4289 |
| VII | 2020/2021 | 22 czerwca 2021 | Jadwiga Emilewicz | 749 | 3824 | |
| VIII | 2021/2022 | Warszawa | 19 maja 2022 | Justyna Orłowska | 1056 | 5096 |
| IX | 2022/2023 | 21 kwietnia 2023 | Justyna Orłowska | 1243 | 6226 |
Nauczyciele Zwolnieni z Teorii
Nauczyciele Zwolnieni z Teorii to grupa nauczycieli ze szkół średnich edukujących przez praktykę. Urozmaicają oni tradycyjny program nauczania o realizację przez ich uczniów własnych projektów społecznych przeprowadzanych w ramach Olimpiady Zwolnieni z Teorii. 70% finalistów edycji 21/22 wskazało, że to nauczyciele zmotywowali ich do zrobienia projektu. Nauczyciele należący do grupy Nauczyciele Zwolnieni z Teorii mają bezpłatny dostęp do szkoleń, wsparcia eksperta oraz nowego narzędzia edukacyjnego wspieranego przez Google.org, które pozwalają lepiej wspierać uczniów i nawiązywać z nimi partnerską relację.
Ranking Szkół Zwolnieni z Teorii
Zestawienie wyróżnia szkoły ponadpodstawowe, które wspierają uczniów w rozwoju kompetencji przyszłości i działaniu społecznym. Ranking powstał na podstawie wyników uczniów w Olimpiadzie Zwolnieni z Teorii. W Rankingu Szkół Zwolnieni z Teorii 2023 znajdują się wszystkie szkoły ponadpodstawowe spełniające jednocześnie dwa warunki:
- minimum dwóch uczniów w szkole zrealizowało projekt w Olimpiadzie Zwolnieni z Teorii;
- minimum jeden projekt zrealizowany, który jako swoją instytucję projektu wskazał daną szkołę.
Jak uczyć przez praktykę – czyli implementacja projektów społecznych w szkole
W 2022 roku Fundacja Zwolnieni z Teorii wydała poradnik dla dyrektorów szkół ponadpodstawowych, w którym przeprowadzono analizę i przedstawiono możliwe sposoby implementacji metody prawdziwych projektów społecznych w szkołach średnich. Ukazano również usadzenie takiego systemu wychowawczego w przepisach prawa oświatowego.
Nagrody
Autorzy programu zostali wielokrotnie nagrodzeni za wprowadzenie innowacyjnej metody nauczania (połączenie MOOC oraz działania w rzeczywistości) oraz zaangażowanie tysięcy młodych ludzi w Polsce do działania na rzecz lokalnych społeczności. Zarząd Fundacji Zwolnieni z Teorii został uznany za Social Innovator of the Year w Polsce w roku 2016 przez MIT Technology Review[27]. Prezeska Fundacji Paula Bruszewska była finalistką Nagrody Polskiej Rady Biznesu w kategorii specjalnej im. Jana Wejcherta[2]. W 2022 została przyjęta do światowej społeczności Ashoka Fellows, zrzeszającej innowatorów i przedsiębiorców społecznych. „Wielki Finał” 2022 otrzymał nagrodę MP Power Awards, najważniejszą nagrodę branży eventowej w Polsce.
Forbes „30 Under 30”
Założyciele projektu Zwolnieni z Teorii oraz członkowie zarządu Fundacji Zwolnieni z Teorii, Paulina i Marcin Bruszewscy, zostali w 2016 roku wpisani na prestiżową listę Forbes 30 Under 30 w Europie w kategorii „działalność społeczna” wśród najważniejszych przedsiębiorców społecznych w Europie[28]. Zostali także wyróżnieni w gronie Innovators Under 35 Poland[27]. W 2018 roku Forbes Polska umieścił ich w drugiej edycji polskiego rankingu Forbes 30 Under 30.
Forbes „25 Under 25” Polska
Aż 7 laureatów (25% całej listy) wyróżnionych miejscem w rankingu Forbes „25 Under 25” była uczestnikami lub współpracownikami projektu Zwolnieni z Teorii[29].
- Aleksandra Chudaś – dyrektor zarządzająca „Zwolnieni z Teorii”
- Kamila Ciok – mentorka
- Kamila Stachowiak – laureatka Złotego Wilka
- Maciej Nadzikiewicz – laureat Złotego Wilka
- Michał Zieliński – ambasador
- Aleksandra Pedraszewska – laureatka Złotego Wilka
- Tomasz Bachosz – laureat Srebrnego Wilka
Uwagi
- ↑ Kursywą i pogrubieniem zaznaczono projekty, które zdobyły więcej niż jednego Złotego Wilka podczas jednej edycji.
Przypisy
- 1 2 Zwolnieni z Teorii: Zwolnieni z Teorii – spot. 2016-06-15. [dostęp 2016-07-11].
- 1 2 3 Radek Budnicki, Jak pomaganie uczynić zawodem? Paula Bruszewska [online], lepiejteraz.pl, 17 lipca 2016 [dostęp 2026-06-15].
- ↑ Kuba Kujałowicz, Harcerze Biznesu – Paula Bruszewska opowiada jak Social Wolves uczy młodych przedsiębiorczości [online], gamechangersacademy.eu [dostęp 2026-06-16] [zarchiwizowane z adresu 2025-01-26].
- 1 2 3 4 Justyna Koc, Dla projektów społecznych rzuciła pracę w korpo. „Nasza formuła ma ogromny wpływ na młodych” [online], pulshr.pl, 9 grudnia 2019 [dostęp 2026-06-16].
- ↑ WPP spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (KRS 0000171435) [online], Krajowy Rejestr Sądowy [dostęp 2026-06-15].
- ↑ Filar Development (KRS 0000171846) [online], Krajowy Rejestr Sądowy [dostęp 2026-06-15].
- ↑ Essevo spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (KRS 0000358808) [online], Krajowy Rejestr Sądowy [dostęp 2026-06-15].
- ↑ Paula Bruszewska, Marcin Bruszewski, Rafał Flis, Statut Fundacji Zwolnieni z Teorii [online], zwolnienizteorii.pl, 15 stycznia 2024 [dostęp 2026-06-15].
- 1 2 3 4 5 Marta Maj, Zwolnieni z Teorii uczą młodzież, jak wyjść z pomysłem poza mury szkoły [online], pb.pl, 15 września 2023 [dostęp 2026-06-15].
- ↑ Polska Młodych (KRS 0000270641) [online], Krajowy Rejestr Sądowy [dostęp 2026-06-15].
- ↑ Fundacja Zwolnieni z Teorii (KRS 0000488903) [online], Krajowy Rejestr Sądowy [dostęp 2026-06-15].
- ↑ Social Wolves spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (KRS 0000553132) [online], Krajowy Rejestr Sądowy [dostęp 2026-06-15].
- 1 2 Alicja Bobrowicz, Anita Karwowska, Fundacje. One pomagają. Naprawdę [online], wyborcza.pl, 27 stycznia 2017 [dostęp 2026-06-16].
- 1 2 3 4 O nas [online], zwolnienizteorii.pl [dostęp 2026-06-15].
- 1 2 Zwolnieni z Teorii, Które szkoły ponadpodstawowe najlepiej uczą działania w praktyce? Fundacja Zwolnieni z Teorii publikuje ogólnopolski Ranking Szkół 2026 [online], perspektywy.pl [dostęp 2026-06-15].
- ↑ Anita Karwowska, Grochówka, ciasto, dobre słowo. Jak Polacy wspierają strajkujących nauczycieli [online], wyborcza.pl, 12 kwietnia 2019 [dostęp 2026-06-15].
- ↑ Anna Anagnostopulu, Nowy przedmiot w szkołach już od 1 września. Czego nauczy Biznes i zarządzanie? [online], businessinsider.com.pl, 27 sierpnia 2023 [dostęp 2026-03-07].
- ↑ Innovators Under 35. Szef Zwolnieni z Teorii: problemy, które rozwiązujemy mają nastolatkowie na całym świecie [online], web.archive.org, 15 sierpnia 2016 [dostęp 2019-12-11] [zarchiwizowane z adresu 2016-08-15].
- ↑ Kompetencje i kwalifikacje poszukiwane przez pracodawców wśród absolwentów szkół wyższych wchodzących na rynek pracy. Wyniki badania przeprowadzonego przez Szkołę Główną Handlową w Warszawie, Amerykańską Izbę Handlu w Polsce oraz Ernst & Young.. [dostęp 2016-07-11].
- ↑ Rafał Badowski: Robią polski Harvard za grosze. Social Wolves rzucili wyzwanie przestarzałej polskiej edukacji. Inn Poland, 2016-07-11. [dostęp 2016-07-14].
- ↑ Komisja Europejska: Flash Europbarometer 319a/2011. [dostęp 2016-07-11].
- ↑ Sebastian Klauziński: Zwolnieni z Teorii nagrodzeni. Gazeta Wyborcza, 2015-04-23. [dostęp 2016-07-11].
- ↑ Justyna Suchecka: Wicepremier Morawiecki osobiście zwolnił ich z teorii. Ta młodzież zmienia Polskę.. Gazeta Wyborcza, 2016-04-23. [dostęp 2016-07-11].
- ↑ Wyborcza.pl [online], warszawa.wyborcza.pl [dostęp 2019-07-02].
- ↑ Strona www Zwolnionych z Teorii. [dostęp 2016-07-11].
- ↑ Zwolnieni z Teorii: Zwolnieni z Teorii – o co chodzi. s. 2015–2004–26. [dostęp 2016-07-11].
- 1 2 Innovators Under 35 Poland | Innovators Under 35 [online], web.archive.org, 23 lipca 2017 [dostęp 2019-12-11] [zarchiwizowane z adresu 2017-07-23].
- ↑ Forbes: Forbes 30 under 30 Europe: Social Entrepreneurs. [dostęp 2016-07-11].
- ↑ Lista „25 przed 25”. Poznajcie najzdolniejszych młodych Polaków [online], forbes.pl, 13 grudnia 2018 [dostęp 2019-03-17] (pol.).
