Zygmunt Brynk

Zygmunt Brynk
kontradmirał kontradmirał
Data i miejsce urodzenia

25 kwietnia 1872
Mohylów Podolski

Data i miejsce śmierci

26 września 1943
Milanówek

Przebieg służby
Lata służby

1894–1920

Siły zbrojne

 Rosyjska Cesarska MW
Wojsko Polskie

Stanowiska

pełnomocnik wojskowy i morski w Waszyngtonie

Główne wojny i bitwy

wojna rosyjsko-japońska
I wojna światowa

Późniejsza praca

Najwyższa Izba Kontroli

Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920–1941) Złoty Krzyż Zasługi (II RP) Order św. Włodzimierza Order św. Stanisława Order św. Anny

Zygmunt Brynk (ur. 25 kwietnia[1] 1872 w Mohylowie Podolskim, zm. 26 września 1943 w Milanówku) – polski kontradmirał, inżynier mechanik okrętowy. Służył jako generał major w Marynarce Wojennej Imperium Rosyjskiego, a następnie po odzyskaniu niepodległości przez Polskę jako kontradmirał w Marynarce Wojennej II Rzeczypospolitej.

Życiorys

Syn Kazimierza i Zofii Brynkówny[2], urodzony się 25 kwietnia 1872 w Mohylowie Podolskim[3], w rodzinie Kazimierza, matematyka, i Zofii z domu Brynk. Po śmierci rodziców znalazł się pod kuratelą stryjecznego brata Antoniego (1850–1925)[4]. Ukończył 6-klasowe gimnazjum klasyczne w Petersburgu[5].

W 1894 ukończył Wydział Budowy Okrętów w Morskiej Szkole Inżynierii w Kronsztadzie[6] i otrzymał promocję oficerską oraz tytuł inżyniera mechanika okrętowego. W latach 1898–1900 uczęszczał do Akademii Morskiej w Petersburgu[6]. Po ukończeniu szkoły w Kronsztadzie służył na kanonierce „Groziaszczij”, początkowo jako oficer mechanik, a następnie starszy oficer mechanik. W latach 1900–1902 w Filadelfii brał udział w budowie pancernika „Retwizan”[7], na którym do 1903 był starszym inżynierem-mechanikiem[8]. Od 1904 do 1917 podobną funkcję sprawował na pancernikach „Giegorij Pobiedonosiec” oraz „Impieratrica Marija”[8]. Potem został flagowym oficerem mechanikiem dywizji pancerników Floty Morza Czarnego, a także był prezesem Komisji Nadzoru Budowy Okrętów w Mikołajowie[3]. W 1918 piastował stanowiska oficera mechanika portu w Sewastopolu i głównego oficera mechanika dywizji pancerników. W latach 1917–1918 zasiadał w Zarządzie Związku Wojskowych Polaków w Sewastopolu[3], a „w uwzględnieniu zasług, położonych przez b. Związek Wojskowych Polaków w Sewastopolu, w ciężkiej pracy tworzenia, z narażeniem życia i na terenie działań wojennych i walk z bolszewizmem, Siły Zbrojnej powstającego niepodległego Państwa Polskiego, Pan Minister Spraw Wojskowych Generał Sosnkowski odznaczył 29 maja r. bież. Krzyżem Walecznych organizatorów i najbardziej zasłużonych członków wymienionego Związku”[9]. Był także delegatem Zjazdu Wojskowych Polaków do Rządu Tymczasowego.

20 maja 1919 został przyjęty do Wojska Polskiego[10][11] „z byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej”, z zatwierdzeniem posiadanego stopnia pułkownika i przydzielony do Departamentu Spraw Morskich[12]. Od 28 maja tego roku przebywał na Misji Morskiej w Paryżu[13], przydzielony do admirała Kłoczkowskiego[8], gdzie pełnił funkcję specjalisty w polskiej delegacji na konferencję pokojową w sprawie traktatu wersalskiego. Po powrocie z Francji, od 4 lipca tego roku posiadał przydział w Departamencie dla Spraw Morskich w Warszawie[8]. 5 sierpnia 1919 został pełnomocnikiem wojskowym i morskim przy Poselstwie Polskim w Waszyngtonie[6]. 15 sierpnia 1919 został zatwierdzony, „warunkowo, do czasu ułożenia przez Komisję Weryfikacyjną ogólnej listy starszeństwa oficerów WP”, w randze generała podporucznika[14]. 15 września 1920, pod wpływem nacisków ze strony posła RP w Waszyngtonie Kazimierza Lubomirskiego został odwołany z zajmowanego stanowiska przez ówczesnego Ministra Spraw Wojskowych, generała porucznika Kazimierza Sosnkowskiego. 9 listopada 1920 został przydzielony do Centralnej Stacji Zbornej w Warszawie[15], a następnie 31 grudnia tego roku do Departamentu Spraw Morskich[3].

22 listopada 1920, na własną prośbę, został zwolniony z czynnej służby z zaliczeniem do Rezerwy armii, w stopniu generała podporucznika inżyniera marynarki[16]. Dekretem Naczelnika Państwa i Naczelnego Wodza z 5 sierpnia 1922 został przeniesiony „w stały stan spoczynku na własną prośbę z prawem noszenia munduru z dniem 22 listopada 1920 w stopniu kontradmirała”[17][18]. 26 października 1923 Prezydent RP Stanisław Wojciechowski zatwierdził go w stopniu generała brygady[19]. W 1934 pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Grodzisk Mazowiecki, jako oficer stanu spoczynku w stopniu generała brygady ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 2. lokatą w korpusie oficerów Marynarki Wojennej, korpus oficerów technicznych[20]. 28 kwietnia 1939 został przeniesiony z korpusu oficerów technicznych do korpusu oficerów służb Marynarki Wojennej, grupa oficerów technicznych, w stopniu kontradmirała stanu spoczynku ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 1. lokatą[21].

W latach 1921–1922 był dyrektorem technicznym Towarzystwa Polsko-Amerykańskiego Żeglugi Morskiej[3]. Od 1923 do 1931 pracował w Najwyższej Izbie Kontroli, będąc radcą, rzeczoznawcą oraz naczelnikiem Wydziału Morskiego[3]. W 1931 został członkiem, a następnie prezesem Zarządu Polskich Zakładów Optycznych S.A. „H. Kolberg i S-ka” w Warszawie[3].

Zmarł 26 września 1943 w Milanówku. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera B 18-6-4)[22].

Był żonaty z Heleną z domu Rakowską i miał troje dzieci: Halinę (ur. 9 grudnia 1904), Jerzego (ur. 4 stycznia 1907) i Wandę (ur. 2 grudnia 1915)[23].

Awanse

Ordery i odznaczenia

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Według kalendarza juliańskiego urodził się 13 kwietnia, a według kalendarza gregoriańskiego - 25 kwietnia. Zobacz daty nowego i starego porządku.
  2. ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 67.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 Kolekcja GiO ↓, s. 2.
  4. ↑ Machaliński 1993 ↓, s. 138.
  5. ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 67, 70.
  6. 1 2 3 Kolekcja GiO ↓, s. 2, 71.
  7. ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 68, 71.
  8. 1 2 3 4 5 6 Kolekcja GiO ↓, s. 71.
  9. ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 1, 3.
  10. ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 2, 71, 72.
  11. ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 67 – tu wskazano datę 29 maja 1919.
  12. ↑ Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 79 z 22 lipca 1919 roku, poz. 2647, 2669.
  13. ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 2, 68.
  14. ↑ Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 87 z 3 września 1919 roku, poz. 3077.
  15. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 45 z 24 listopada 1920 r., s. 1232.
  16. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 4 z 29 stycznia 1921 roku, poz. 108.
  17. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 26 z 12 sierpnia 1922 roku, s. 605.
  18. ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 2, 73.
  19. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 70 z 7 listopada 1923 roku, s. 738.
  20. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 1068 tu podano, że urodził się 25 kwietnia 1872 roku.
  21. ↑ Sawicki 2011 ↓, s. 582.
  22. ↑ Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
  23. ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 2, 67.
  24. ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 1, 6.
  25. 1 2 3 4 5 Kolekcja GiO ↓, s. 6.
  26. ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 2, 6, 71.
  27. ↑ Z dniem wejście w życie Ustawy z dnia 23 marca 1922 r. o podstawowych obowiązkach i prawach oficerów Wojsk Polskich.
  28. ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 1, 3, 71.
  29. ↑ M.P. z 1932 r. Nr 54, poz. 61 (ISAP) „za zasługi na polu rozwoju przemysłu wojennego”.
  30. ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 1.

Bibliografia

  • Zbigniew Machaliński: Admirałowie Polscy 1919–1950. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1993. ISBN 83-11-08216-2.
  • Jan Kazimierz Sawicki: Kadry Morskie Rzeczypospolitej. T. V: Polska Marynarka Wojenna. Dokumentacja organizacyjna i kadrowa oficerów, podoficerów i marynarzy (1918–1947). Gdynia: Polskie Towarzystwo Nautologiczne, 2011. ISBN 978-83-932722-0-4.
  • Julian Czerwiński, Małgorzata Czerwińska, Maria Babnis, Alfons Jankowski, Jan Sawicki. Kadry Morskie Rzeczypospolitej, tom II Polska Marynarka Wojenna, część I, Korpus oficerów 1918–1947, Wyższa Szkoła Morska, Gdynia 1996, ISBN 83-86703-50-4.
  • Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
  • Zygmunt Brynk. [w:] Kolekcja Generałów i Osobistości; I.480.61 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-01-31].