Dialekti Lengodocian

Languedocian
lengadocian
Native toFrance
RegionSouthern France
Native speakers
(undated figure of 5,000)[1]
Language family
Indo-European
  • Italic
    • Latino-Faliscan
      • Latin
        • Romance
          • Italo-Western
            • Western Romance
              • Gallo-Romance
                • Occitano-Romance
                  • Occitan
                    • Languedocian
Language codes
ISO 639-3lnc (retired); subsumed in oci
Glottologlang1309
ELPLanguedocien
IETFoc-lengadoc[2][3]
The extent of Languedocien in the Occitan area

Languedocien (emri francez, shqiptimi: [lɑ̃ɡdɔsjɛ̃]), Lengodociania ose lengadociane ( shqiptimi Occitan: [ˌleŋɡɔðuˈsja] ), është një dialekt ocitan i folur në pjesët rurale të Francës jugore si Lengodok , Rouergue, Quercy, Agenais dhe Perigordin Jugor. Nganjëherë quhet edhe Languedocien-Guyennais.[4] Për shkak të pozicionit të saj qendror midis dialekteve të ocitanishtes, shpesh përdoret si bazë për ocitanishten standarde.[5]

Rreth 10% e popullsisë së Lengodokut janë folës të rrjedhshëm të gjuhës (rreth 300,000), dhe 20% e tjerë (600,000) "kanë njohuri" të gjuhës. Të gjithë flasin frëngjisht si gjuhën e tyre të parë ose të dytë.

Shpërndarja gjeografike

Languedocien flitet në pjesë të caktuara të tre rajoneve franceze.

Dialekte dhe gjuhë të tjera të folura në këto zona përfshijnë: Gaskon, Katalanisht, Limuzin, Bask dhe Auvernjat .

Karakteristikat

Më poshtë janë karakteristikat kryesore të dialektit Languedocien:

  • okluzivët kanë qendruar në fund të fjalës: cantat [kanˈtat] (në Provençal : [kãnˈta]);
  • ruajtja e s -ve fundore të një fjale: los òmes [luˈzɔmes] (në Limuzin: [luzɔˈmej]);
  • n-ja e fundit e një fjale hidhet: occitan [utsiˈta] (në Provençal: [usiˈtãn]);
  • mungesa e palatalizimit të grupeve CA dhe GA: cantar, gal (në Auvernjat: chantar, jal );
  • ruajtja e l-së fundore të një fjale (dmth. jo e zëshme): provençale (në Provençal dhe në Gaskon: provençau );
  • mungesa e dallimit midis tingujve b dhe v ( betacizmi ): vin [bi] (në Auvernjat, Limuzin dhe Provençal: [vji], [vi], [vin]).

Asnjë nga këto karakteristika nuk është unike për Lengodocianen; shumë ndahen me një ose më shumë dialekte të tjera ocitane . Lengodocieni është një dialekt qendror dhe konservator . Për këto arsye, disa gjuhëtarë janë në favor të një standardizimi të ocitanishtes duke përdorur këtë dialekt si bazë.[6]

Variacionet

Dialektet dhe nëndialektet e ocitanishtes sipas D. Sumien[7]

Lengodocieni përfshin një sërë variacionesh, klasifikimi i të cilëve është ende në vazhdim.

Përdorimi

Në mungesë të një regjistrimi gjuhësor, është e vështirë të merren shifra të sakta për numrin e folësve. Studimet më të fundit globale mbi ocitanishten thonë se numri i folësve varion nga 500,000 në 700,000 për gjuhën në tërësi.[10] UNESCO, e cila është e vetmja organizatë që trajton Lengodocienin në mënyrë të pavarur, e vlerëson numrin në rreth 500,000 dhe e konsideron gjuhën nën kërcënim serioz.[11]

Shiko gjithashtu

  • Zgjedhimi oksitan
  • Gjuhët e Francës
  • Gjuha e oc-ut
  • Émile Mazuc, studiues i gjuhës Languedocien
  1. Stampa:E15
  2. "Occitan (post 1500)". 18 gusht 2008. Marrë më 11 shkurt 2019. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  3. Error: Unable to display the reference properly. See the documentation for details.
  4. Ronjat, Jules (1930–1941). Grammaire istorique [sic] des parlers provençaux modernes. Montpellier: Société des langues romanes. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  5. Claudi Balaguer, "Languedocian: A Central and Interface Dialect within Occitan", in John Partridge (ed.
  6. Teulat, Roger (1976). Memento grammatical de l'occitan référentiel. Sauvagnes: Cap e cap. fq. 12. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  7. Sumien, Domergue (2009). Classificacion dei dialèctes occitans. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  8. Bec, Pierre (1973). Manuel pratique d’occitan moderne. Paris: Picard. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  9. Sumien, Domergue (2006). La standardisation pluricentrique de l'occitan: nouvel enjeu sociolinguistique, développement du lexique et de la morphologie. Turnhout: Brepols. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  10. Philippe Martel, "Qui parle occitan ?" in Langues et cité Archived 16 March 2012 at the Wayback Machine n°10, December 2007.
  11. "UNESCO Interactive Atlas of the World's Languages in Danger". Arkivuar nga origjinali më 27 gusht 2021. Marrë më 6 shtator 2021. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)