Giorgio Napolitano

Giorgio Napolitano
Napolitano në vitin 2006
President i Italisë
Në detyrë
15 maj 2006  14 janar 2015
Paraprirë ngaCarlo Azeglio Ciampi
Pasuar ngaSergio Mattarella
Senator i përjetshëm nga e drejta
Në detyrë
14 janar 2015  22 shtator 2023
Senator i përjetshëm
Në detyrë
23 shtator 2005  15 maj 2006
Emëruar ngaCarlo Azeglio Ciampi
Ministër i Punëve të Brendshme i Italisë
Në detyrë
18 maj 1996  21 tetor 1998
KryeministriRomano Prodi
Paraprirë ngaGiovanni Rinaldo Coronas
Pasuar ngaRosa Russo Iervolino
President i Dhomës së Deputetëve
Në detyrë
3 qershor 1992  14 prill 1994
Paraprirë ngaOscar Luigi Scalfaro
Pasuar ngaIrene Pivetti
Të dhëna vetjake
U lind më(1925-06-29)qershor 29, 1925
Napoli, Mbretëria e Italisë
Vdiq më22 shtator 2023 (98 vjeç)
Roma, Itali
Bashkëshortja/etClio Bittoni
Fëmijët2
ShkollimiUniversiteti i Napolit
Profesionipolitikan, jurist
Nënshkrimi
Faqja në rrjetpresidenti.quirinale.it/presidente/11

Giorgio Napolitano (29 qershor 1925 – 22 shtator 2023) ishte politikan dhe jurist italian. Ai shërbeu si President i Italisë nga 15 maji 2006 deri më 14 janar 2015.[1] Më 10 maj 2006 u zgjodh presidenti i njëmbëdhjetë i Republikës Italiane, ndërsa më 20 prill 2013 u rizgjodh, duke u bërë presidenti i parë në historinë e Republikës Italiane që mori një mandat të dytë.[2][3][4]

Jeta dhe formimi

Napolitano lindi në Napoli më 29 qershor 1925. Ai u diplomua në juridik në dhjetor 1947 në Universitetin e Napolit me një tezë në ekonomi politike.[1] Gjatë viteve universitare mori pjesë në rrethe antifashiste dhe në vitet 1945–1946 ishte aktiv në lëvizjen e këshillave studentorë të fakulteteve.[1]

Në vitin 1945 ai iu bashkua Partisë Komuniste Italiane, në të cilën më pas u bë një nga drejtuesit më të rëndësishëm. Në të njëjtën periudhë mori pjesë edhe në veprimtari të lidhura me çështjen e zhvillimit të Italisë jugore dhe me lëvizjen për rilindjen e Mezzogiorno-s.[1][4]

Karriera politike

Napolitano u zgjodh deputet për herë të parë në vitin 1953 dhe ishte anëtar i Dhomës së Deputetëve pothuajse pa ndërprerje deri në vitin 1996, me përjashtim të legjislaturës së katërt.[1][5]

Veprimtaria e tij parlamentare u përqendrua fillimisht te zhvillimi i Italisë jugore dhe te temat e politikës ekonomike kombëtare. Më vonë ai u shqua edhe për angazhimin në politikën ndërkombëtare dhe evropiane. Në vitet 1981–1986 ishte president i grupit të deputetëve komunistë, ndërsa nga viti 1989 deri më 1992 ishte anëtar i Parlamentit Evropian.[1][6]

Më 3 qershor 1992 u zgjodh president i Dhomës së Deputetëve dhe qëndroi në këtë detyrë deri në përfundim të legjislaturës, në prill 1994.[6]

Nga maji 1996 deri në tetor 1998 ishte ministër i Punëve të Brendshme dhe për koordinimin e mbrojtjes civile në qeverinë e parë të Romano Prodi-t.[1][6] Në vitin 1999 u rizgjodh në Parlamentin Evropian dhe deri në vitin 2004 ishte president i Komisionit për Çështjet Kushtetuese të këtij parlamenti.[1][6]

Më 23 shtator 2005 u emërua senator i përjetshëm nga Presidenti i Republikës Carlo Azeglio Ciampi.[1][7]

President i Italisë

Më 10 maj 2006 Napolitano u zgjodh President i Republikës Italiane në raundin e katërt të votimit me 543 vota dhe bëri betimin më 15 maj 2006.[2][1]

Më 20 prill 2013 ai u rizgjodh president me 738 vota dhe bëri betimin për mandatin e dytë më 22 prill 2013.[3][1] Kjo rizgjedhje përbënte rastin e parë të një mandati të dytë presidencial në historinë e Republikës Italiane.[4]

Më 14 janar 2015 ai dha dorëheqjen nga posti i presidentit. Pas dorëheqjes u bë president emerit i Republikës dhe senator i përjetshëm nga e drejta.[1][7]

Marrëdhëniet me Shqipërinë dhe Kosovën

Gjatë presidencës së tij, Giorgio Napolitano ruajti marrëdhënie të ngushta me Shqipërinë. Në nëntor 2012, me rastin e njëqindvjetorit të pavarësisë së Shqipërisë, ai dërgoi një mesazh në të cilin vlerësoi raportet e veçanta midis dy vendeve dhe mbështeti afrimin e Shqipërisë me Bashkimin Evropian.[8] Më 28 dhjetor 2012 ai priti në Quirinale Presidentin e Shqipërisë Bujar Nishani dhe, së bashku me të, vizitoi ekspozitën I tesori della tradizione culturale albanese.[9][10]

Sa i përket Kosovës, në shkurt 2011 Napolitano i dërgoi një mesazh urimi Presidentit të ri Behgjet Pacolli, duke dëshmuar vëmendjen institucionale të Italisë ndaj marrëdhënieve me shtetin kosovar.[11]

Jeta personale

Napolitano ishte i martuar me Clio Bittoni dhe pati dy djem, Giovanni dhe Giulio.[1]

Vepra

Napolitano zhvilloi edhe një veprimtari të gjerë publicistike dhe editoriale. Ndër veprat e tij më të njohura janë Intervista sul PCI (1975), Europa politica (2002), Dal PCI al socialismo europeo: un'autobiografia politica (2005), Il patto che ci lega (2009) dhe Una e indivisibile. Riflessioni sui 150 anni della nostra Italia (2011).[1]

Vdekja

Napolitano vdiq më 22 shtator 2023 në Romë, në moshën 98-vjeçare.[1][4][7]

Lidhje të jashtme

Referime

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 "Biografia del Presidente Giorgio Napolitano". I Presidenti della Repubblica - Presidenza della Repubblica Italiana (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
  2. 1 2 "L'elezione del Presidente Giorgio Napolitano". I Presidenti della Repubblica - Presidenza della Repubblica Italiana (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
  3. 1 2 "L'elezione del Presidente Giorgio Napolitano aprile 2013". I Presidenti della Repubblica - Presidenza della Repubblica Italiana (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
  4. 1 2 3 4 "Napolitano, Giorgio". Treccani (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
  5. "Giorgio Napolitano". Portale storico della Camera dei deputati (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
  6. 1 2 3 4 "Giorgio Napolitano". Portale storico della Camera dei deputati (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
  7. 1 2 3 "Scheda di attività di Giorgio NAPOLITANO - XIX Legislatura". Senato della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
  8. "Messaggio del Presidente Napolitano per la Festa nazionale e centenario dell'indipendenza dell'Albania". Portale storico della Presidenza della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
  9. "Il Presidente Napolitano ha ricevuto il Presidente della Repubblica di Albania, Nishani". Portale storico della Presidenza della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
  10. "Incontro del Presidente della Repubblica Giorgio Napolitano con il Presidente della Repubblica di Albania, Bujar Nishani, e successiva visita al Complesso Monumentale del Vittoriano". Portale storico della Presidenza della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
  11. "Messaggio del Presidente Napolitano al nuovo Presidente della Repubblica del Kosovo, Behgjet Pacolli". Portale storico della Presidenza della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.