Giorgio Napolitano
Giorgio Napolitano | |
|---|---|
![]() Napolitano në vitin 2006 | |
| President i Italisë | |
| Në detyrë 15 maj 2006 – 14 janar 2015 | |
| Paraprirë nga | Carlo Azeglio Ciampi |
| Pasuar nga | Sergio Mattarella |
| Senator i përjetshëm nga e drejta | |
| Në detyrë 14 janar 2015 – 22 shtator 2023 | |
| Senator i përjetshëm | |
| Në detyrë 23 shtator 2005 – 15 maj 2006 | |
| Emëruar nga | Carlo Azeglio Ciampi |
| Ministër i Punëve të Brendshme i Italisë | |
| Në detyrë 18 maj 1996 – 21 tetor 1998 | |
| Kryeministri | Romano Prodi |
| Paraprirë nga | Giovanni Rinaldo Coronas |
| Pasuar nga | Rosa Russo Iervolino |
| President i Dhomës së Deputetëve | |
| Në detyrë 3 qershor 1992 – 14 prill 1994 | |
| Paraprirë nga | Oscar Luigi Scalfaro |
| Pasuar nga | Irene Pivetti |
| Të dhëna vetjake | |
| U lind më | qershor 29, 1925 Napoli, Mbretëria e Italisë |
| Vdiq më | 22 shtator 2023 (98 vjeç) Roma, Itali |
| Bashkëshortja/et | Clio Bittoni |
| Fëmijët | 2 |
| Shkollimi | Universiteti i Napolit |
| Profesioni | politikan, jurist |
| Nënshkrimi | |
| Faqja në rrjet | presidenti |
Giorgio Napolitano (29 qershor 1925 – 22 shtator 2023) ishte politikan dhe jurist italian. Ai shërbeu si President i Italisë nga 15 maji 2006 deri më 14 janar 2015.[1] Më 10 maj 2006 u zgjodh presidenti i njëmbëdhjetë i Republikës Italiane, ndërsa më 20 prill 2013 u rizgjodh, duke u bërë presidenti i parë në historinë e Republikës Italiane që mori një mandat të dytë.[2][3][4]
Jeta dhe formimi
Napolitano lindi në Napoli më 29 qershor 1925. Ai u diplomua në juridik në dhjetor 1947 në Universitetin e Napolit me një tezë në ekonomi politike.[1] Gjatë viteve universitare mori pjesë në rrethe antifashiste dhe në vitet 1945–1946 ishte aktiv në lëvizjen e këshillave studentorë të fakulteteve.[1]
Në vitin 1945 ai iu bashkua Partisë Komuniste Italiane, në të cilën më pas u bë një nga drejtuesit më të rëndësishëm. Në të njëjtën periudhë mori pjesë edhe në veprimtari të lidhura me çështjen e zhvillimit të Italisë jugore dhe me lëvizjen për rilindjen e Mezzogiorno-s.[1][4]
Karriera politike
Napolitano u zgjodh deputet për herë të parë në vitin 1953 dhe ishte anëtar i Dhomës së Deputetëve pothuajse pa ndërprerje deri në vitin 1996, me përjashtim të legjislaturës së katërt.[1][5]
Veprimtaria e tij parlamentare u përqendrua fillimisht te zhvillimi i Italisë jugore dhe te temat e politikës ekonomike kombëtare. Më vonë ai u shqua edhe për angazhimin në politikën ndërkombëtare dhe evropiane. Në vitet 1981–1986 ishte president i grupit të deputetëve komunistë, ndërsa nga viti 1989 deri më 1992 ishte anëtar i Parlamentit Evropian.[1][6]
Më 3 qershor 1992 u zgjodh president i Dhomës së Deputetëve dhe qëndroi në këtë detyrë deri në përfundim të legjislaturës, në prill 1994.[6]
Nga maji 1996 deri në tetor 1998 ishte ministër i Punëve të Brendshme dhe për koordinimin e mbrojtjes civile në qeverinë e parë të Romano Prodi-t.[1][6] Në vitin 1999 u rizgjodh në Parlamentin Evropian dhe deri në vitin 2004 ishte president i Komisionit për Çështjet Kushtetuese të këtij parlamenti.[1][6]
Më 23 shtator 2005 u emërua senator i përjetshëm nga Presidenti i Republikës Carlo Azeglio Ciampi.[1][7]
President i Italisë
Më 10 maj 2006 Napolitano u zgjodh President i Republikës Italiane në raundin e katërt të votimit me 543 vota dhe bëri betimin më 15 maj 2006.[2][1]
Më 20 prill 2013 ai u rizgjodh president me 738 vota dhe bëri betimin për mandatin e dytë më 22 prill 2013.[3][1] Kjo rizgjedhje përbënte rastin e parë të një mandati të dytë presidencial në historinë e Republikës Italiane.[4]
Më 14 janar 2015 ai dha dorëheqjen nga posti i presidentit. Pas dorëheqjes u bë president emerit i Republikës dhe senator i përjetshëm nga e drejta.[1][7]
Marrëdhëniet me Shqipërinë dhe Kosovën
Gjatë presidencës së tij, Giorgio Napolitano ruajti marrëdhënie të ngushta me Shqipërinë. Në nëntor 2012, me rastin e njëqindvjetorit të pavarësisë së Shqipërisë, ai dërgoi një mesazh në të cilin vlerësoi raportet e veçanta midis dy vendeve dhe mbështeti afrimin e Shqipërisë me Bashkimin Evropian.[8] Më 28 dhjetor 2012 ai priti në Quirinale Presidentin e Shqipërisë Bujar Nishani dhe, së bashku me të, vizitoi ekspozitën I tesori della tradizione culturale albanese.[9][10]
Sa i përket Kosovës, në shkurt 2011 Napolitano i dërgoi një mesazh urimi Presidentit të ri Behgjet Pacolli, duke dëshmuar vëmendjen institucionale të Italisë ndaj marrëdhënieve me shtetin kosovar.[11]
Jeta personale
Napolitano ishte i martuar me Clio Bittoni dhe pati dy djem, Giovanni dhe Giulio.[1]
Vepra
Napolitano zhvilloi edhe një veprimtari të gjerë publicistike dhe editoriale. Ndër veprat e tij më të njohura janë Intervista sul PCI (1975), Europa politica (2002), Dal PCI al socialismo europeo: un'autobiografia politica (2005), Il patto che ci lega (2009) dhe Una e indivisibile. Riflessioni sui 150 anni della nostra Italia (2011).[1]
Vdekja
Napolitano vdiq më 22 shtator 2023 në Romë, në moshën 98-vjeçare.[1][4][7]
Lidhje të jashtme
Referime
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 "Biografia del Presidente Giorgio Napolitano". I Presidenti della Repubblica - Presidenza della Repubblica Italiana (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- 1 2 "L'elezione del Presidente Giorgio Napolitano". I Presidenti della Repubblica - Presidenza della Repubblica Italiana (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- 1 2 "L'elezione del Presidente Giorgio Napolitano aprile 2013". I Presidenti della Repubblica - Presidenza della Repubblica Italiana (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- 1 2 3 4 "Napolitano, Giorgio". Treccani (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- ↑ "Giorgio Napolitano". Portale storico della Camera dei deputati (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- 1 2 3 4 "Giorgio Napolitano". Portale storico della Camera dei deputati (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- 1 2 3 "Scheda di attività di Giorgio NAPOLITANO - XIX Legislatura". Senato della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- ↑ "Messaggio del Presidente Napolitano per la Festa nazionale e centenario dell'indipendenza dell'Albania". Portale storico della Presidenza della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- ↑ "Il Presidente Napolitano ha ricevuto il Presidente della Repubblica di Albania, Nishani". Portale storico della Presidenza della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- ↑ "Incontro del Presidente della Repubblica Giorgio Napolitano con il Presidente della Repubblica di Albania, Bujar Nishani, e successiva visita al Complesso Monumentale del Vittoriano". Portale storico della Presidenza della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- ↑ "Messaggio del Presidente Napolitano al nuovo Presidente della Repubblica del Kosovo, Behgjet Pacolli". Portale storico della Presidenza della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
