Peruja

Republika e Perusë República del Perú
Flamuri Stema
Motoja: "Firme y feliz por la unión" "I qëndrueshëm dhe i lumtur për bashkimin"
Himni: "Himno Nacional del Perú"
Vendndodhja e Perusë në Amerikën e Jugut
Kryeqyteti	Lima 12°03′S 77°02′W / 12.050°S 77.033°W / -12.050; -77.033
Qyteti më i madh	kryeqyteti
Gjuhët zyrtare	Spanjishtja, keçua dhe aimara[1]
Demonim(et)	peruan, peruane
Qeverisja	Republikë presidenciale unitare
• Presidenti	José María Balcázar[2]
• Kryeministri	Luis Arroyo Sánchez[3]
Legjislatura	Kongresi i Republikës
Themelimi
• Shpallja e pavarësisë	28 korrik 1821
• Konsolidimi i pavarësisë	9 dhjetor 1824
• Kushtetuta aktuale	31 dhjetor 1993
Sipërfaqja
• Gjithsej	1,285,216[1] km2 (496,225 sq mi) (19)
• Uji (%)	0.41
Popullsia
• Llogaritja 2025	32.768.614[1]
• Dendësia	25.5/km2 (66.0/sq mi)
PBB (BFB)	Llogaritja 2025
• Gjithsej	rreth $663,8 miliardë
•  Për kokë banori	$19.209[4]
PBB (nominal)	Llogaritja 2025
• Gjithsej	rreth $318,48 miliardë
• Për kokë banori	$9.256[5]
HDI (2023)	0.804[6] shumë i lartë (79)
Valuta	Soli peruan (PEN)
Zona kohore	UTC−5 (Ora e Perusë)
Formati i datës	dd.mm.yyyy
Prefiksi telefonik	+51
Kodi ISO 3166	PE
TLD në internet	.pe

Peruja, zyrtarisht Republika e Perusë,^[a] është shtet që shtrihet në Perëndim të Amerikës Jugore. Në Veri kufizohet me Ekuadorin dhe Kolumbinë, në Lindje me Brazilin, në Jug-Lindje me Bolivinë, në Jug me Kilin, dhe në Perëndim ka dalje në Oqeanin Paqësor.

Territori i Perusë përbëhet nga 25 regjione (Spanjisht: regiones; njëjës: región). Regjionet pastaj ndahen në krahina. Peru ka në përgjithësi 180 krahina me rreth 1747 rrethe.

Krahina Lima që shtrihet në qendrën e bregdetit të Perusë është regjion i pavarur, në këtë krahinë gjendet edhe kryeqyteti Lima i quajtur Lima Metropolitana.

Më 2002 ndarja administrative e Perusë zyrtarisht bëhet në 24 departamente (spanjisht: departamentos). Por në praktikë përdoren termet për regjione.

• Qeveria
• Kryetari
• Parlamenti
  • President: Luz Salgado
• Ministria e Turizmit:Peruvian Tourism

• Perú Cultural
• Foto nga sateliti Arkivuar 25 qershor 2005 tek Wayback Machine
• Klima në Peru
• PeruLinks.com Arkivuar 15 tetor 2008 tek Wayback Machine - Amëz e adresave të fletave elektronike

Wikimedia Commons has media related to Peruja.

1. 1 2 3 "Peru Facts, Map, Population, GDP". The World Factbook (në anglisht). Marrë më 11 maj 2026.
2. ↑ "Peru installs Jose Balcazar as interim president after Jeri ousted in political upheaval". Reuters (në anglisht). 19 shkurt 2026. Marrë më 11 maj 2026.
3. ↑ "Petroperu to seek $2 billion in state-backed loans to sustain operations". Reuters (në anglisht). 11 maj 2026. Marrë më 11 maj 2026.
4. ↑ "GDP per Capita, PPP (2025) - IMF". Worldometer (në anglisht). Marrë më 11 maj 2026.
5. ↑ "Peru GDP (2025) - IMF". Binance Square (në anglisht). 5 janar 2026. Marrë më 11 maj 2026.
6. ↑ "Human Development Index and its components" (PDF). UNDP Human Development Reports (në anglisht). Marrë më 11 maj 2026.

1. ↑ spanjisht: República del Perú^ⓘ