Łukasz Sakowski

Łukasz Sakowski – polski biolog, dziennikarz i bloger popularnonaukowy, autor blogu „To Tylko Teoria”, twórca plebiscytu „Biologiczna Bzdura Roku”.

Pochodzi z Poznania^[1], gdzie ukończył biologię na Uniwersytecie Przyrodniczym^[2]. Od 2014 prowadzi popularnonaukowego blogu „To Tylko Teoria”^[3], w ramach którego od 2016 prowadzi plebiscyt „Biologiczna Bzdura Roku”^[4][5]. Blog łącznie ma około 290 tys. obserwujących na Facebooku, Instagramie i w serwisie X (stan na październik 2024)^[6][7][8].

Publikuje na łamach takich czasopism, jak: „Tygodnik Powszechny” (od 2018)^[4] i „Rzeczpospolita” (od 2023)^[9], a w przeszłości także: „Newsweek” (w 2018)^[10], „Wprost” (2020–2024)^[11]. Pisze dla portali: „Holistic News” (od 2024)^[12] i „Nowa Konfederacja” (od 2024)^[13], a w przeszłości także dla: „OKO.press” (2017–2020)^[14], „Klub Jagielloński” (w 2023)^[15], „Energetyka24” (2022–2023)^[16]. Jest twórcą scenariuszy programów popularnonaukowych dla kanałów: „Nauka. To lubię” czy „Kanał Zero”. Publikowane przez niego artykuły poruszają tematykę psychologii, biologii oraz socjologii^[13].

Jest współzałożycielem polskiego Marszu dla Nauki^[2][17]. Jest autorem książki „Bioksiążka. Biologia dla niewtajemniczonych”, dotyczącej biologii, medycyny i zdrowia oraz książki „Jałowe łono Europy”, poświęconej spadającej dzietności Europy i starzeniu społeczeństwa^[13].

W 2025 roku został wyróżniony w Konkursie Dziennikarskim Wielkopolskiego i Lubuskiego Oddziału Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w kategorii Nagroda im. Wojciecha Dolaty za artykuły „Prawda o płci i transseksualizmie. Łukasz Sakowski: moja historia” oraz „Trzecia płeć nie istnieje. Nie jest nią hermafrodytyzm”. ^[18]

W 2020 Łukasz Sakowski opublikował kilka wpisów na temat płci^[22], które zostały określone jako transfobiczne^[23]. 19 maja 2022 Rada Upowszechniania Nauki przy Polskiej Akademii Nauk wystosowała oświadczenie krytykujące wykorzystywanie przez Sakowskiego języka naukowego w celu propagowania transfobii^[24][25]. W kwietniu 2023 poglądy Łukasza Sakowskiego na temat osób transpłciowych skrytykowali Marcelina Jeziorko i Michał Kiełbiński na łamach magazynu Kontakt. Magazyn opublikował później również odpowiedź Sakowskiego na ich artykuł^[26]. Stanowiska krytyczne wobec Łukasza Sakowskiego opublikowały wówczas stowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza^[27] i fundacja Trans-Fuzja^[28].

Spotkanie z Łukaszem Sakowskim zaplanowane na grudzień 2023 w ramach Śląskiego Festiwalu Nauki w Katowicach zostało odwołane z powodu krytycznego stosunku blogera do tranzycji osób niepełnoletnich^[1][29][30]. Dwa lata później, w 2025 roku, rektor Uniwersytetu Śląskiego i główny organizator Festiwalu, Ryszard Koziołek, w eseju opublikowanym w czasopiśmie Teksty Drugie, nazwał usunięcie Sakowskiego z wydarzenia „porażką, jaką poniósł uniwersytet w próbie utrzymania bezwarunkowej rozmowy o wiedzy”^[31]. W sierpniu 2024 Łukasz Sakowski wystąpił w programie TVP Info Kontrapunkt, gdzie obok Magdaleny Grzyb zabrał głos na temat osób transpłciowych w sporcie, argumentując, że biologiczni mężczyźni niezależnie od tożsamości i zażywanych leków hormonalnych mają liczne przewagi w kondycji fizycznej nad kobietami, przez co taka konkurencja jest nieuczciwa^[32] – jego wypowiedź była powodem złożenia skarg do KRRiTV^[33] i spotkała się z krytyką minister Katarzyny Kotuli. Medioznawca z Uniwersytetu Łódzkiego, Krzysztof Grzegorzewski, ocenił, że interwencja minister Katarzyny Kotuli była bezprawna^[34].

W roku 2023 Łukasz Sakowski wygrał proces sądowy z propagatorem pseudonauki Jerzym Ziębą w Sądzie Okręgowym w Poznaniu ^[35], a w roku 2025 wygrał ponownie i prawomocnie w Sądzie Apelacyjnym w Poznaniu^[36].

Plebiscyt ma na celu popularyzację wiedzy naukowej, racjonalnego myślenia i weryfikowania informacji^[37]. Do plebiscytu każdego roku zgłaszane są wypowiedzi, które są niezgodne z aktualną w danym momencie wiedzą naukową. Wypowiedzi te głównie dotyczą dziedzin takich jak: chemia, biologia biofizyka, medycyna, psychologia, rolnictwo czy żywienie^[38]. Laureata, od 2016 w internetowym głosowaniu wybierają Internauci^[37]. Wyróżnieniem za I lokatę w konkursie jest wirtualna statuetka Alternatywnej Zięby^[39], która symbolizuje zaklinanie faktów i pseudonaukę^[40].

• Bioksiążka: biologia dla niewtajemniczonych, Gliwice: Editio, 2021, ISBN 978-83-283-7723-3.
• Jałowe Łono Europy, Nowa Konfederacja, 2024, ISBN 978-83-970517-6-8.