2000 AD

Pierwszy numer „2000 AD” ukazał się 26 lutego 1977 nakładem wydawnictwa IPC/Fleetway. W okresie, gdy brytyjski rynek komiksowy przeżywał kryzys – spowodowany konkurencją atrakcyjniejszych tytułów amerykańskich oraz zmianą gustów młodych czytelników – magazyn ten stanowił próbę odnowienia formuły komiksu młodzieżowego. Wydawcy D.C. Thompson i IPC dominowali wówczas rynek, lecz ich produkcje wciąż opierały się na przestarzałym, „fabrycznym” systemie redakcyjnym i tanich formatach^[1].

Twórcą i głównym pomysłodawcą „2000 AD” był Pat Mills, wcześniej redaktor skandalizującego magazynu komiksowego „Action”, znanego z brutalnych i antyautorytarnych historii. Po jego zamknięciu pod wpływem presji opinii publicznej, Mills postanowił wykorzystać popularność science fiction, inspirowany sukcesami filmów takich jak Gwiezdne Wojny czy Bliskie spotkanie trzeciego stopnia^[2].

Nowy tytuł miał – jak sam Mills wspominał – „robić to samo co „Action”, tylko z robotami w przyszłości”. Z tego powodu „2000 AD” wprowadzał satyryczne, często brutalne wątki społeczne i polityczne, ale przeniesione w konwencję fantastyczną^[2].

Redaktorem naczelnym pierwszych numerów był Kelvin Gosnell, a Mills pełnił funkcję redaktora zlecającego (commissioning editor)^[1]. Od początku magazyn wyróżniał się spójną tożsamością – jego fikcyjnym redaktorem został Tharg the Mighty, zielonoskóry kosmita z planety Betelgeuse, który witał czytelników w „Najwspanialszym komiksie galaktyki”^[2].

Pierwsze numery zawierały m.in. serie:

• Harlem Heroes – o futurystycznej drużynie sportowej złożonej z czarnoskórych bohaterów, inspirowanej filmem Rollerball;
• M.A.C.H. 1 – historię bionicznego agenta w stylu The Six Million Dollar Man;
• Flesh – o kowbojach podróżujących w czasie, by polować na dinozaury;
• Invasion! – o fikcyjnej inwazji „Volganów” na Wielką Brytanię;
• Dan Dare – zaktualizowaną wersję klasycznej postaci z lat 50^[3].

Najbardziej znanym bohaterem magazynu stał się jednak Sędzia Dredd, który zadebiutował w drugim numerze. Stworzony przez Johna Wagnera i Carlosa Ezquerrę, Dredd był futurystycznym stróżem prawa wymierzającym natychmiastową sprawiedliwość w dystopijnym mieście Mega-City One^[2]. Postać ta stała się ikoną brytyjskiego komiksu, a sama seria uchodzi za satyrę na militaryzm i totalitaryzm^[4][5].

„2000 AD” wyróżniał się ostrym, często punkowym tonem, czarnym humorem i społeczną ironią. Odzwierciedlał realia kryzysu ekonomicznego i napięć społecznych Wielkiej Brytanii lat 70., co czyniło go komiksem pokolenia wychowanego w atmosferze buntu i niepewności^[1][2].

Wśród autorów wczesnych lat znaleźli się m.in. John Wagner, Alan Grant, Alan Moore, a wśród rysowników – Carlos Ezquerra, Dave Gibbons, Kevin O’Neill, Mike McMahon i Ian Gibson^[1].

Magazyn umiejętnie łączył przygodową akcję z ironią i satyrą, co pozwoliło mu zdobyć zarówno młodszych czytelników, jak i dorosłą publiczność. W latach 1978–1985 przeżywał okres największej kreatywności i wpływu^[1].

W latach 80. „2000 AD” zyskał popularność również w Stanach Zjednoczonych. Dzięki niemu brytyjscy twórcy zaczęli odnosić sukcesy na rynku amerykańskim, stając się kluczową siłą w odrodzeniu komiksu w tamtej dekadzie^[1].

Do najbardziej znanych przykładów należą:

• Alan Moore i Dave Gibbons (Strażnicy, Potwór z bagien),
• Alan Grant (Batman),
• Neil Gaiman (Sandman),
• Grant Morrison i Dave McKean (Azyl Arkham: Poważny dom na poważnej ziemi),
• Jamie Delano (Hellblazer)^[1].

W rezultacie to właśnie „2000 AD” otworzył drogę dla całej „brytyjskiej inwazji” w amerykańskim komiksie.

Po 1987 magazyn przeszedł liczne zmiany właścicielskie. W wyniku restrukturyzacji IPC trafił do imperium medialnego Roberta Maxwella jako część Fleetway Publications, a po jego śmierci w 1991 został przejęty przez duński koncern Egmont^[2][3].

W 2000, w momencie groźby likwidacji tytułu, „2000 AD” został wykupiony przez firmę Rebellion Developments, znaną z produkcji gier komputerowych. Nowy właściciel rozpoczął reedycję klasycznych historii i rozwój wersji cyfrowych. W 2002 redaktorem naczelnym został Matt Smith^[2].

Przez ponad cztery dekady „2000 AD” pozostał jednym z nielicznych brytyjskich magazynów komiksowych ukazujących się nieprzerwanie co tydzień. W 2017 świętował swoje 40-lecie^[2].

Na jego łamach pojawiło się wiele postaci kobiecych – m.in. Halo Jones, Sędzia Anderson, Durham Red czy Sláine inspirowany mitologią celtycką^[2]. Wiele historii podejmowało tematykę społeczną, w tym kwestie rasizmu, wojen czy nierówności^[3].