Albrecht I Habsburg

Albrecht I Habsburg
Ilustracja
ilustracja herbu
Król Rzymian (Niemiec)
Okres

od 1298
do 1308

Koronacja

1298

Poprzednik

Adolf z Nassau

Następca

Henryk VII Luksemburski

Książę Austrii
(razem z Rudolfem II (do 1283) i
Rudolfem III (1298–1307))
Okres

od 1282
do 1308

Poprzednik

Rudolf I Habsburg

Następca

Leopold I i Fryderyk III

Dane biograficzne
Dynastia

Habsburgowie

Data i miejsce urodzenia

lipiec 1255
Rheinfelden

Data i miejsce śmierci

1 maja 1308
koło Brugg

Miejsce spoczynku

Katedra w Spirze

Ojciec

Rudolf I Habsburg

Matka

Gertruda von Hohenberg

Żona

Elżbieta Tyrolska
od 1274

Dzieci

Rudolf,
Fryderyk,
Leopold,
Albrecht,
Henryk,
Otto,
Anna,
Agnieszka,
Elżbieta,
Katarzyna

Albrecht I Habsburg (ur. lipiec 1255 w Rheinfelden, zm. 1 maja 1308 nad rzeką Reuss koło Brugg[1]) – od 1282 książę Austrii[2], od 1298 król Niemiec[2].

Życiorys

Wczesne lata

Urodził się w lipcu 1255 r. W 1282, za zgodą elektorów Rzeszy, ojciec, król Rudolf I, nadał Albrechtowi w lenno Księstwo Austrii, dziedzictwo po wymarłych Babenbergach. Rudolf starał się zapewnić synowi sukcesję w Niemczech, jednak elektorzy obawiali się rosnącej potęgi rodu Habsburgów. Wobec tego po śmierci Rudolfa I (1291) w 1292 r. tron przejął niespokrewniony z Habsburgami Adolf z Nassau.

Wybór na króla Niemiec

Detronizacja Adolfa z Nassau, wybór na króla Albrechta I Habsburga.

Rządy Adolfa z Nassau były bardzo niepopularne. Albrecht zdobył wobec tego tron w lipcu 1298 r., kiedy wybrano go w Moguncji jako antykróla przeciwko królowi Adolfowi z Nassau[1]. Koronował się miesiąc później w Akwizgranie. Albrecht zwyciężył przeciwnika w bitwie pod Göllheim[2] (Adolf z Nassau zginął w bitwie) i stał się jedynowładcą Rzeszy.

Polityka wewnętrzna

Albrecht próbował zdobyć dla Habsburgów sukcesję hrabstw Holandii i Zelandii w Niderlandach. Na tym tle doszło do konfliktu z elektorami-arcybiskupami Moguncji Gerardem II z Eppsteinu, Kolonii Wigboldem z Holte i Trewiru Dietrichem von Nassau oraz palatynem Renu Rudolfem I Wittelsbachem. Na próbę pozbawienia go tronu król odpowiedział odebraniem majątków królewskich, które elektorzy bezprawnie zajęli, oraz anulowaniem ceł nałożonych od 1250 r. na kupców i szlachtę w Nadrenii. Znacznie osłabiło to siłę nadreńskich elektorów. Konsekwentnie później prowadził politykę popierania miast i obrony chłopów i żydów.

Polityka zagraniczna

Nieprzyjazne były stosunki pomiędzy Albrechtem a papiestwem. W 1295 r., jeszcze jako książę austriacki Albrecht zawarł sojusz z przeciwnikiem papieża Bonifacego VIII, królem Francji – Filipem IV. Ponadto Albrecht nie zabiegał o poparcie papieża[1], a ten uważał się za zwierzchnika władzy królewskiej i cesarskiej w Niemczech. Z czasem, wobec odmowy uznania elekcji zmienił politykę wobec Bonifacego, licząc na możliwość koronowania się na cesarza. Zerwał przyjazne stosunki z Francją i popierał sukcesję Andegawenów, podopiecznych papieża, na Węgrzech. W 1303 r. papież uznał nawet elekcję Albrechta Habsburga, w zamian za co Albrecht obiecał, że żaden z jego synów nie zostanie wybrany na króla niemieckiego bez zgody papieża.

Habsburgowie w Czechach

W 1306 r., gdy zamordowano Wacława III, nadał Czechy w lenno swojemu synowi, Rudolfowi III[1] (odbierając je Henrykowi Karynckiemu). Rudolf zmarł jednak w 1307 r., a przejęcie władzy w Czechach przez Habsburgów nie udało się (tron po Rudolfie przejął znowu Henryk Karyncki, potem Luksemburgowie).

Wyprawa do Turyngii

W 1307 r. Albrecht wyprawił się do Turyngii przeciw landgrafowi Fryderykowi I z rodu Wettynów. Poprzednik Albrechta, Adolf z Nassau, wykupił kraj od poprzedniego władcy, landgrafa Albrechta II Wyrodnego, ale ten ostatni został usunięty z tronu. Król próbował przywrócić zależnego od Korony władcę, lecz został pokonany w bitwie pod Luckau w maju tego roku.

Śmierć i pochówek

Pogrzeb królów Adolfa z Nassau i Albrechta Habsburga w 1309 r. w katedrze w Spirze

Albrecht I zginął zamordowany (1308) przez bratanka[1] Jana Parricidę[3], kiedy tłumił bunt w Szwabii. Pochowany w Spirze[1]. Nowym władcą został Henryk VII Luksemburski.

W kulturze

Małżeństwa i potomstwo

Albrecht ożenił się 20 grudnia 1274 r. z Elżbietą Tyrolską, córką hrabiego Tyrolu Meinharda II i Elżbiety Wittelsbach, córki księcia Bawarii Ottona II i miał z nią razem siedmiu synów i pięć córek:

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Albrecht I Habsburg (król Niemiec 1298–1308) [online], TwojaHistoria.pl [dostęp 2022-01-27] (pol.).
  2. 1 2 3 Albrecht I, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-01-27].
  3. ↑ Albrecht I [online], Die Welt der Habsburger [dostęp 2022-01-27] (ang.).