Aleksander Mirgałowski
 | |
| Data i miejsce urodzenia |
6 maja 1894 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
19 marca 1954 |
| Zawód, zajęcie |
handlowiec |
 | |
| Odznaczenia | |
    | |
Aleksander Mirgałowski (ur. 6 maja 1894 w Krasnojarsku, zm. 19 marca 1954 w Długosiodle) – polski działacz niepodległościowy, handlowiec, starszy ogniomistrz Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Syn Antoniego i Julii z Pożaryckich, urodzony w 6 maja 1894 w Krasnojarsku, ówczesnej stolicy guberni jenisejskiej[1]. W latach 1903–1910 uczył się w czteroklasowej szkole miejskiej w Niżnieudinsku[1]. W latach 1910–1915 odbywał praktykę handlową w Uniwersalnym Sklepie Kanińskiego w Niżnieudinsku. W 1915 został wcielony do armii rosyjskiej[1]. Walczył w szeregach 10 baterii 4 dywizjonu artylerii ciężkiej[1]. W 1917, po rewolucji październikowej, wrócił na Syberię[1].
18 lipca 1918 w Irkucku wstąpił do 1 pułku strzelców polskich[1]. Później został przeniesiony do 2 baterii I dywizjonu 5 pułku artylerii polowej[1]. Wyróżnił się 6 września 1919 dowódząc działonem w walce pod Lenkami, w której został trzykrotnie ranny[a]. 1 kwietnia 1922 były dowódca I dywizjonu 5 pap, podpułkownik Ludwik Jurkiewicz sporządził „wniosek na odznaczenie orderem «Virtuti Militari»”, w którym napisał:
Ogn. Mirgałowski Aleksander w boju pod wsią Linki w październiku 1918 r. gdy oddziały bolszewickie przerwały linie naszych Wojsk i zmusiły piechotę wskutek znacznie przeważających sił do cofania się, ogn. Mirgałowski jako komendant działa wytoczonego w tyralierę, z karabinkiem w ręku na czele kilku śmiałków rzuca się do ataku i zatrzymuje na moment bolszewików, dając tym samym możność piechocie do skupienia się i odparcia nieprzyjaciela. Nie bacząc na 3-ch krotną ranę ogn. Mirgałowski nie opuszcza do ostatniej chwili szeregów, męstem swem i odwagą ratując całą groźną sytuację[b].
Po kapitulacji Dywizji Syberyjskiej (10 stycznia 1920), zdołał przedostać się do Harbina, skąd wypłynął do Polski[1]. 1 lipca 1920 przypłynął do Gdańska[1]. W tym samym miesiącu wziął udział w plebistycie w Lubawie[1]. 15 lipca 1920 w Toruniu wstąpił do 2 baterii syberyjskiego dywizjonu artylerii polowej[1]. 10 sierpnia 1920 wyruszył na wojnę z bolszewikami[1]. Na froncie odnowiły mu się rany doznane na Syberii[1]. Po wyleczeniu wrócił do macierzystej baterii w Grodnie i wkrótce został zdemobilizowany[1].
Po zwolnieniu z wojska uzyskał koncesję na sprzedaż wódek i utrzymywał się ze sprzedaży alkoholu[1]. W 1932 ukończył kurs dla obsad posterunków obserwacyjno-meldunkowych[1]. Wiosną 1935 został zatrudniony w Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Warszawie[1]. Zmarł 19 marca 1954 w Długosiodle i został pochowany na tamtejszym cmentarzu parafii św. Rocha[3].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7776 – 22 czerwca 1922[4][1][5]
- Krzyż Walecznych[1][6]
- Medal Niepodległości – 27 czerwca 1938 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[7][8][9]
- Medal Zwycięstwa[1]
Uwagi
- ↑ Aleksander Mirgałowski w kwestionariuszu kawalera Orderu Virtuti Militari napisał, że został ranny 5 października 1919 „pod miasteczkiem Linki w kołundzińskich stepach (Syberia)”. Podobnie Ludwik Trznadel w kwestionariuszu kawalera Orderu Virtuti Militari napisał, że został ranny 5 października 1919 pod Sławgorodem. Franciszek Dindorf-Ankowicz we wniosku odznaczeniowym podał, że Ludwik Trznadel został ranny 6 października 1919 w walce pod Lenkami, natomiast w opracownym przez siebie „Zarysie historji wojennej (...)” stwierdził, że batalion 3 pułku strzelców polskich stoczył walkę pod Lenkami 6 września 1919[2].
- ↑ Ppłk Jurkiewicz popełnił oczywistą pomyłkę co do roku, w którym miał miejsce bój i nazwy wsi[1].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 Mirgałowski Aleksander. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.74-6909 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-10-14].
- ↑ Dindorf-Ankowicz 1929 ↓, s. 24.
- 1 2 Mirgałowska Maria, Mirgałowski Aleksander. ecmentarze.pl. [dostęp 2025-10-14].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 27 z 19 sierpnia 1922, s. 614.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-10-14].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-10-14].
- ↑ M.P. z 1931 r. Nr 177, poz. 323 (ISAP)
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-10-14].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-10-14].
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
- Franciszek Dindorf-Ankowicz: Zarys historji wojennej 82-go syberyjskiego pułku piechoty. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1929, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.