Amesyt

Amesyt
Ilustracja
Amesyt z Uralu w Rosji
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

Mg2Al(AlSiO5)(OH)4

Twardość w skali Mohsa

2,5–3[1][2]

Przełam

nierówny/nieregularny[1]

Łupliwość

doskonała wg {001}[1][2]

Pokrój kryształu

pryzmatyczny, tabularny[1]

Układ krystalograficzny

trójskośny[2]

Właściwości mechaniczne

kruchy[1][2]

Gęstość

2,77–2,78 g/cm3[1][2]

Właściwości optyczne
Barwa

bezbarwna, biała, zielonkawa, różowa, fioletowa[2]

Rysa

biała, lekko zielonkawa lub różowawa[2]

Połysk

perłowy, żywiczny[2], woskowy, tłusty, metaliczny, półmetaliczny[1][3]

Współczynnik załamania

1,597–1,615 (dwuosiowy)[1]

Inne

dwójłomność: 0,015–0,018[1] dyspersja (optyka): słaba[1]

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

9.ED.15[3]

Amesyt 2H chromowy (fioletowy) + tytanit (zielony) na kalcycie - Sarany, Ural.

Amesyt – minerał z grupy serpentynitu[2], będący wodorotlenekiem krzemianu magnezowo-glinowego[1]. Jest minerałem rzadkim[1]. Nazwa upamiętnia współwłaściciela Chester Emery Mines w Massachusetts J.T. Amesa (1810-1883)[2][3].

Właściwości

Krystalizuje w układzie trójskośnym. Wykształca psuedoheksagonalne kryształy słupowe i płytkowe[2]. Powszechnie tworzy postacie sześciokrotnych zbliźniaczeń sektorowych oraz polisyntetycznych[1]. Występuje w skupieniach ziarnistych oraz łuseczkowych. Jest minerałem kruchym, przezroczystym bądź przeświecającym[4]. Posiada najczęściej szklisty lub perłowy połysk[2]. Zazwyczaj barwy białej, zielonkawej lub fioletowej; okazy z zawartością chromu są zazwyczaj od różowego do liliowego[1][2]. Odmiana ta wykazuje zmienność barwy w zależności od rodzaju światła. W dziennym są szaroróżowawe, a w wolframowym czerwone[2].

Występowanie

Powstaje jako produkt metamorfizmu niskiego stopnia skał bogatych w glin i magnez[2][4][3]. Współwystępuje z wezuwianitem, klinochlorem, rutylem, magnetytem, uwarowitem, diasporem, grossularem, analcymem, kalcytem, diopsydem, klinozoisytem i chromitem[2][4][3]. Występuje na Uralu w Rosji (amesyt chromowy), Szwecji, RPA, Kanadzie (Quebec), USA (Massachusetts, Kalifornia), Chinach i na Antarktydzie[4][1]. W Polsce odnaleziony w okolicach Tąpadeł oraz Góry Ślęży k. Sobótki na Dolnym Śląsku[2][1][3].

różowy okaz w towarzystwie uwarowitu

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Amesite [online], National Gem Lab [dostęp 2025-05-01].
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Eligiusz Szełęg, Minerały i skały Polski, Multico Oficyna Wydawnicza, 2023, s. 250, ISBN 978-83-7073-816-7.
  3. 1 2 3 4 5 6 Amesite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-05-01] (ang.).
  4. 1 2 3 4 Amesite [online], Handbook of Mineralogy [dostęp 2025-05-01].