Andrew Cyrille

Andrew Cyrille (ur. 10 listopada 1939 w Nowym Jorku) – amerykański perkusista i kompozytor jazzowy, związany przede wszystkim z free jazzem i awangardą jazzową[1][2]. Od 1964 przez jedenaście lat współpracował z Cecilem Taylorem; później działał jako lider własnych zespołów, uczestniczył w projektach perkusyjnych i występował w improwizowanych duetach[1][3].

Życiorys i działalność

Urodził się w rodzinie haitańskich imigrantów i dorastał w dzielnicy Bedford-Stuyvesant w Brooklynie[3]. Grę na perkusji rozpoczął w wieku jedenastu lat w szkolnym korpusie doboszy i trębaczy, a następnie uczył się u Williego Jonesa, Lenniego McBrowne’a i Lee Abramsa[1][3]. Jako nastolatek grał na lokalnych zabawach i uroczystościach, a w 1958 rozpoczął w Juilliard School studia w zakresie orkiestrowej gry na instrumentach perkusyjnych[3].

W drugiej połowie lat 50. i na początku lat 60. występował m.in. z Duke’em Jordanem, Cecilem Payne’em, Mary Lou Williams, Nellie Lutcher i Illinoisem Jacquetem[1][3]. Pierwszych nagrań dokonał w 1961 z Waltem Dickersonem i Colemanem Hawkinsem[3]. Od młodości interesował się również afrykańskimi tradycjami perkusyjnymi; na początku lat 60. poszerzał znajomość rytmów zachodnioafrykańskich w zespołach prowadzonych przez Babatundego Olatunjiego[3].

Z Taylorem po raz pierwszy zagrał nieformalnie w 1958; do jego zespołu dołączył w 1964, zastępując Sunny’ego Murraya[1][3]. W ciągu trwającej jedenaście lat współpracy uczestniczył m.in. w nagraniach albumów Unit Structures i Conquistador![3][4]. Równolegle przez kilka lat akompaniował tancerzom; doświadczenie to wpłynęło na rozwój jego koncepcji solowej gry na zestawie perkusyjnym[1][3]. W 1969 zrealizował solowe nagranie What About?[1][3].

W 1970 uczestniczył w działaniach Jazz and People’s Movement, krótkotrwałej organizacji dążącej do zwiększenia obecności jazzu oraz afroamerykańskich muzyków w radiu i telewizji[5][6]. Po proteście podczas programu „The Dick Cavett Show” wziął udział w telewizyjnej dyskusji o postulatach ruchu, w której uczestniczyli m.in. Freddie Hubbard i Cecil Taylor[5][6]. W programie „Positively Black” wyemitowano również jego występ z Rashiedem Alim i Milfordem Gravesem, przedstawiony jako Dialogue of the Drums[5].

W następnych latach rozwijał projekty oparte na współpracy perkusistów, prowadził własny zespół Maono oraz występował m.in. z Carlą Bley i formacją The Group[1]. W pierwszej połowie lat 80. zainicjował kwartet perkusyjny Pieces of Time, który tworzyli także Kenny Clarke, Milford Graves i Famoudou Don Moye; muzycy nagrali album Pieces of Time[7][8][3].

Pod koniec lat 80. wraz z saksofonistą Oliverem Lake’em i kontrabasistą Reggiem Workmanem utworzył Trio 3[9][8]. Zespół nagrywał i występował przez kolejne dekady, zarówno jako trio, jak i z zapraszanymi pianistkami i pianistami, m.in. Irène Schweizer, Geri Allen, Vijayem Iyerem i Jasonem Moranem[10].

Poza działalnością w stałych zespołach Cyrille współpracował m.in. z Anthonym Braxtonem, Marilyn Crispell, Hanem Benninkiem, Josephem Jarmanem, Vladimirem Tarasovem, Davidem Murrayem i Sun Ra[1]. Jako lider nagrywał również dla ECM Records; wytwórnia wydała albumy The Declaration of Musical Independence (2016), Lebroba (2018) i The News (2021)[4][2].

Styl gry

W jego grze zwracano uwagę na powściągliwość, melodyjne kształtowanie partii, wyrazistość artykulacji oraz subtelne operowanie barwą, dynamiką i przestrzenią[1][3]. Cyrille łączy te cechy z szerokim zakresem środków rytmicznych, obejmującym zarówno swobodną improwizację, jak i grę opartą na wyraźnym pulsie[3][8].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Gareth Dylan Smith. Cyrille, Andrew. „Grove Music Online”, 2012-10-04. Oxford University Press. DOI: 10.1093/gmo/9781561592630.article.A2228179. (ang.).
  2. 1 2 Nate Chinen: Andrew Cyrille, Lifetime Achievement Honoree at the Vision Fest, Isn't Resting on His Laurels. WBGO, 2018-11-02. [dostęp 2026-07-18]. (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Ted Panken: The Living History of Andrew Cyrille. DownBeat, 2026-02-03. [dostęp 2026-07-18]. (ang.).
  4. 1 2 Andrew Cyrille at 85. ECM Records, 2024-11-11. [dostęp 2026-07-18]. (ang.).
  5. 1 2 3 Val Wilmer. Jazz and People’s Movement. „Grove Music Online”, 2003. Oxford University Press. DOI: 10.1093/gmo/9781561592630.article.J224000. (ang.).
  6. 1 2 Michael Stewart Foley: ‘Open that door or I’ll blow it down!’ The jazz legends who caused TV mayhem. The Guardian, 2020-10-09. [dostęp 2026-07-18]. (ang.).
  7. ↑ Gary W. Kennedy. Pieces of Time. „Grove Music Online”, 2003. Oxford University Press. DOI: 10.1093/gmo/9781561592630.article.J666500. (ang.).
  8. 1 2 3 Aidan Levy: Bright Moments With Andrew Cyrille. JazzTimes, 2024-08-03. [dostęp 2026-07-18]. (ang.).
  9. ↑ Trio 3. „Grove Music Online”, 2003. Oxford University Press. DOI: 10.1093/gmo/9781561592630.article.J782100. (ang.).
  10. ↑ Trio 3: Visiting Texture. Intakt Records. [dostęp 2026-07-18]. (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.