Andrzej Pilipiuk
 na konwencie Polcon 2006 | |
| Data i miejsce urodzenia |
20 marca 1974 |
|---|---|
| Narodowość | |
| Język | |
| Alma Mater | |
| Dziedzina sztuki | |
| Ważne dzieła | |
| |
| Strona internetowa | |
Andrzej Pilipiuk (ur. 20 marca 1974 w Warszawie) – polski pisarz fantastyczny i publicysta, laureat nagrody literackiej im. Janusza A. Zajdla za rok 2002. Najbardziej znany jest z cyklu opowiadań o przygodach Jakuba Wędrowycza.
Twórczość
Z wykształcenia archeolog. Pilipiuk najbardziej znany jest z wykazującego w pewnym stopniu cechy gawędy cyklu opowiadań o przygodach Jakuba Wędrowycza – zamieszkującego w Starym Majdanie koło Wojsławic plugawego degenerata, bimbrownika i egzorcysty[1].
Debiutował opowiadaniem Hiena („Fenix” 2/1996), w którym po raz pierwszy pojawiła się postać Jakuba. Od tego czasu Pilipiuk napisał kilkadziesiąt innych opowiadań z tego cyklu, wydanych w kilku zbiorach[1]. Sam nazywa siebie „największym piewcą polskiej wsi od czasów Reymonta”[2].
Innymi utworami Pilipiuka jest cykl o kuzynkach Kruszewskich oraz Michale Sędziwoju, alchemiku, który zgodnie z legendami zapewnić miał sobie nieśmiertelność dzięki odkryciu tajemnicy kamienia filozoficznego, gdzie Pilipiuk połączył elementy fabularne oparte na wiedzy historycznej z najnowszymi osiągnięciami naukowymi i technologicznymi, oraz cykl Norweski dziennik, opowiadający o przygodach Tomasza Paczenki, cierpiącego na amnezję młodego uciekiniera z Polski Ludowej, który usiłuje odnaleźć prawdę o sobie i otaczającej go rzeczywistości[1]. Cykl ten jest najstarszym w dorobku autora, prace nad nim rozpoczął Pilipiuk, będąc jeszcze nastolatkiem.
W zbiorach opowiadań Pilipiuka stałymi cyklami są historie o Pawle Skórzewskim, żyjącym na przełomie XIX i XX wieku lekarzu i podróżniku oraz Robercie Stormie, współcześnie żyjącym poszukiwaczu antyków, który zawodowo zajmuje się rozwiązywaniem tajemnic historii[1].
W utworach Pilipiuka często pojawiają się gościnnie postaci z innych jego cykli. Tytułowe bohaterki serii Kuzynki pierwszy raz pojawiły się w jednym z napisanych przez niego tomów Pana Samochodzika. Zarówno w cyklu Kuzynki, jak i Pan Samochodzik pojawia się również przelotnie Jakub Wędrowycz[1].
Na podstawie opowiadań opublikowanych w albumie komiksowym Dobić dziada (ilustracje i scenariusz: Andrzej Łaski, wydawnictwo Fabryka Słów) w lipcu 2011 roku została wydana nakładem Valkiria Network Fabularyzowana Kolekcjonerska Gra Karciana Jakub Wędrowycz[1].
W 2012 roku, w związku z wydaniem kolejnego tomu opowiadań o Jakubie Wędrowyczu pt. Trucizna, nakręcono 8-odcinkowy serial Zatruty czwartek, który nie jest związany z żadnym opowiadaniem Andrzeja, choć są one wspominane[1].
Pisze o wszystkim, co uważa za interesujące. Nie lubi pokazywać chamstwa, zła, prymitywnych zachowań i nie znosi turpizmu[3].
Życie prywatne
Pilipiuk, jak sam twierdzi, ma pochodzenie mieszane, a wśród przodków byli także Kozacy[4]. Jego pradziadek Jan (Iwan) Pilipiuk był carskim żandarmem w Łabuniach i Zamościu[5], zdezerterował by stanąć na czele buntu chłopskiego w Wojsławicach. Ojciec był uczestnikiem nieudanej wyprawy na Węgry podczas powstania 1956 roku.
Ukończył L Liceum Ogólnokształcące im. Ruy Barbosy w Warszawie[6]. Z wykształcenia jest archeologiem, studiował w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego.
4 października 2003 ożenił się z Katarzyną Motyką. W maju 2004 urodziła się ich córka, Łucja. W czerwcu 2011 urodził się ich syn, Tomasz.
W wolnych chwilach zajmuje się numizmatyką i zbieraniem meteorytów, a także stolarstwem i malarstwem. Ceni sobie twórczość pisarzy Nodara Dumbadze, Aleksandra Grina-Griniewskiego i Ferdynanda Ossendowskiego oraz muzykę litewskiego kompozytora Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa. Mieszka w Krakowie.
Poglądy
Pilipiuk znany jest z konserwatywno-liberalnych i monarchistycznych poglądów. Wielokrotnie wyrażał negatywną ocenę rozmaitych zjawisk współczesnego życia politycznego i gospodarczego. Krytykował przesiąknięty - jego zdaniem – socjalistycznymi zaszłościami ustrój społeczny i gospodarczy, zbaczający według niego w stronę etatyzmu, mierność polskich elit politycznych oraz intelektualnych, niski poziom współczesnej literatury, przede wszystkim zaś, powołując się na własne traumatyczne doświadczenia z okresu szkolnego, poddał krytyce polski system edukacji jako taki, jego zdaniem, hamujący optymalny rozwój wolnej jednostki.
Wybory parlamentarne w 2005
W wyborach parlamentarnych 2005 kandydował do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z listy PJKM w okręgu gliwickim; uzyskał 907 głosów i nie objął mandatu[7]; lista nie przekroczyła 5% progu wyborczego.
Wybory do Parlamentu Europejskiego w 2009
W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2009 roku kandydował do Parlamentu Europejskiego z listy UPR w okręgu warszawskim 1; uzyskał 1799 głosów i nie objął mandatu[8]; lista nie przekroczyła 5% progu wyborczego.
Nagrody
Dziewięciokrotnie nominowany do nagrody im. Janusza A. Zajdla, uhonorowany nią w 2002 roku za opowiadanie Kuzynki, które w 2003 roku rozwinął w powieść[1]. Dwukrotnie zajął trzecie miejsce w głosowaniu na nagrodę Nautilus, nagrodę zdobył w 201 za powieść Oko Jelenia. Tryumf Lisa Reinicke[1]. Ponadto uhonorowany Pucharem Bachusa i Srebrną Muszlą. W 1998 roku nominowany do Śląkfy, nagrody Śląskiego Klubu Fantastyki w kategorii „Pisarz roku”.
W 2009 roku otrzymał odznakę honorowego członka Astrachańskich Wojsk Kozackich, oraz medal 300 lat Krzyża św. Jerzego - oficjalne odznaczenie państwowe Federacji Rosyjskiej. W lutym 2022 roku po inwazji Rosji na Ukrainę oba odznaczenia odesłał do ambasady Rosji[9][10]. W 2025 otrzymał Nagrodę im. Tomasza Merty „Między literaturą a historią”[11].
Publikacje
Cykl o Jakubie Wędrowyczu
Zbiory opowiadań:
- Kroniki Jakuba Wędrowycza, Fabryka Słów 2001, ISBN 978-83-7964-000-3
- Czarownik Iwanow, Fabryka Słów 2002, ISBN 978-83-7574-570-2
- Weźmisz czarno kure..., Fabryka Słów 2002, ISBN 978-83-7574-561-0
- Zagadka Kuby Rozpruwacza, Fabryka Słów 2004, ISBN 978-83-7574-541-2
- Wieszać każdy może, Fabryka Słów 2006, ISBN 978-83-7574-676-1
- Homo bimbrownikus, Fabryka Słów 2009, ISBN 978-83-7574-941-0
- Trucizna, Fabryka Słów 2012, ISBN 978-83-7574-707-2
- Konan Destylator, Fabryka Słów 2016, ISBN 978-83-7964-197-0
- Karpie bijem, Fabryka Słów 2019, ISBN 978-83-7964-441-4
- Faceci w gumofilcach, Fabryka Słów 2022, ISBN 978-83-7964-846-7
- Wojsławicka masakra kosą łańcuchową, Fabryka Słów 2025, ISBN 978-83-8375-170-2
Światy Pilipiuka
Zbiory opowiadań:
- 2586 kroków, Fabryka Słów 2005, ISBN 978-83-7574-929-8
- Czerwona gorączka, Fabryka Słów 2007, ISBN 978-83-7574-762-1
- Rzeźnik drzew, Fabryka Słów 2009, ISBN 978-83-7574-937-3
- Aparatus, Fabryka Słów 2011, ISBN 978-83-7964-308-0
- Szewc z Lichtenrade, Fabryka Słów 2012, ISBN 978-83-7574-880-2
- Carska manierka, Fabryka Słów 2013, ISBN 978-83-7574-905-2
- Reputacja, Fabryka Słów 2015, ISBN 978-83-7964-083-6
- Litr ciekłego ołowiu, Fabryka Słów 2016, ISBN 978-83-7964-158-1
- Wilcze leże, Fabryka Słów 2017, ISBN 978-83-7964-245-8
- Zły las, Fabryka Słów 2019, ISBN 978-83-7964-400-1
- Przyjaciel człowieka, Fabryka Słów 2020, ISBN 978-83-7964-523-7
- Czarna góra, Fabryka Słów 2021, ISBN 978-83-7964-635-7
- Zło ze wschodu, Fabryka Słów 2023, ISBN 978-83-7964-968-6
- Czasy, które nadejdą, Fabryka Słów 2024, ISBN 978-83-6794-929-3
- Dzieje Doktora Skórzewskiego. Traktat o higienie, Fabryka Słów 2024, ISBN 978-83-8375-058-3
- Drogi przez morze, Fabryka Słów 2025, ISBN: 978-83-8375-092-7
- Ludzie, którzy wiedzą. Dziwne przypadki Roberta Storma, Fabryka Słów 2025, ISBN: 978-83-8375-183-2
- Biały Dom, Fabryka Słów 2026, ISBN: 978-83-8375-292-1
Kuzynki Kruszewskie
- Tom 1: Kuzynki, Fabryka Słów 2003
- Tom 2: Księżniczka, Fabryka Słów 2004
- Tom 3: Dziedziczki, Fabryka Słów 2005
- Tom 4: Zaginiona, Fabryka Słów 2014
- Droga do Nidaros, Fabryka Słów 2008
- Srebrna Łania z Visby, Fabryka Słów 2008
- Drewniana Twierdza, Fabryka Słów 2008
- Pan Wilków, Fabryka Słów 2009
- Triumf Lisa Reinicke, Fabryka Słów 2010
- Sfera Armilarna, Fabryka Słów 2011
- Sowie zwierciadło, Fabryka Słów 2015
Wampir z...
Zbiory opowiadań:
- Wampir z M-3, Fabryka Słów 2011
- Wampir z MO, Fabryka Słów 2013
- Wampir z KC, Fabryka Słów 2018
- Tom 1: Ucieczka, Fabryka Słów 2005
- Tom 2: Obce ścieżki, Fabryka Słów 2006
- Tom 3: Północne wiatry, Fabryka Słów 2007
Przetaina
- Przetaina, Fabryka Słów 2022, ISBN 978-83-7964-750-7
- Okiść, Fabryka Słów 2024, ISBN 978-83-67949-08-8
Wspomnienia
- Wojsławice: Skarby naszej pamięci, Fundacja „Ku przeszłości” 2012
- U świętego Michała w Wojsławicach, Fundacja „Ku przeszłości” 2016
- Raport z północy, Fabryka Słów 2017, ISBN 978-83-7964-291-5
- Spacer po Wojsławicach, Fundacja „Ku przeszłości” 2017
- Anegdoty wojsławickie, Fundacja „Ku przeszłości” 2020
- Zapukała historia do drzwi naszych, Fundacja „Ku przeszłości” 2020
- Po drugiej stronie książki, Fabryka Słów 2021
Pan Samochodzik
Andrzej Pilipiuk, pod pseudonimem Tomasz Olszakowski, wydał 19 tomów kontynuacji przygód Pana Samochodzika:
- Pan Samochodzik i Arka Noego, Warmia 1999
- Pan Samochodzik i rubinowa tiara, Warmia 2000
- Pan Samochodzik i tajemnice warszawskich fortów, Warmia 2000
- Pan Samochodzik i zaginiony pociąg, Warmia 2000
- Pan Samochodzik i sekret alchemika Sędziwoja, Warmia 2001
- Pan Samochodzik i zaginione poselstwo, Warmia 2001
- Pan Samochodzik i łup barona Ungerna, Warmia 2001
- Pan Samochodzik i zagubione miasto, Warmia 2002
- Pan Samochodzik i wynalazek inżyniera Rychnowskiego, Warmia 2002
- Pan Samochodzik i potomek szwedzkiego admirała, Warmia 2002
- Pan Samochodzik i ikona z Warszawy, Warmia 2002
- Pan Samochodzik i czarny książę, Warmia 2002
- Pan Samochodzik i więzień Jasnej Góry, Warmia 2003
- Pan Samochodzik i brązowy notes, Warmia 2003
- Pan Samochodzik i Adam z Wągrowca, Warmia 2003
- Pan Samochodzik i mumia egipska, Warmia 2004
- Pan Samochodzik i diable wiano, Warmia 2004
- Pan Samochodzik i relikwiarz świętego Olafa, Warmia 2004
- Pan Samochodzik i zamek w Chęcinach, Warmia 2005
Inne powieści i zbiory opowiadań
- Operacja Dzień Wskrzeszenia, powieść, Fabryka Słów 2006, ISBN 978-83-7964-196-3
- Traktat o higienie. Z dziejów dra Skórzewskiego, wybór opowiadań wydanych wcześniej w cyklu Światy Pilipiuka, Fabryka Słów 2020, ISBN 978-83-796-4580-0
- Upiór w ruderze, zbiór opowiadań, Fabryka Słów 2020, ISBN 978-83-7964-574-9
Komiksy
- Dobić dziada, Fabryka Słów 2011, ISBN 978-83-7574-540-5.
- Krasnoludy, Fabryka Słów 2014, ISBN 978-83-7574-909-0.
- Zabójca, Fabryka Słów, 2014 ISBN 978-83-7574-995-3.
Inne
- Największa tajemnica ludzkości, powieść, ok. 1997, oficjalnie niewydana[12][13]
- Przeszłość dla przyszłości. Podręcznik dla klasy IX szkół elementarnych. Cz. II - semestr wiosenny (2019), ISBN 9788363711597 - nie fabularyzowana historia alternatywna, w formie podręcznika historii dla szkoły elementarnej w rzeczywistości alternatywnej
- Piszemy bestsellera, cykl felietonów[14]
- Jak pisać fantastykę naukową, poradnik[15]
- Bliżej świata: wiedza o społeczeństwie dla gimnazjum: wychowanie obywatelskie, wychowanie do aktywnego udziału w życiu gospodarczym – podręcznik dla gimnazjalistów do wiedzy o społeczeństwie razem z Marią Wesołowską-Starnawską ISBN 83-88558-61-7.
Filmowe adaptacje utworów
- Poddasze, reż. Maciej Sowilski (2015) – film krótkometrażowy, adaptacja opowiadania pod tym samym tytułem ze zbioru Rzeźnik drzew.
- Czerwona gorączka', reż. Krzysztof Prus (2021) – film krótkometrażowy, adaptacja opowiadania pod tym samym tytułem ze zbioru pod tym samym tytułem
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Piotr Konieczny, SFE: Pilipiuk, Andrzej [online], The Encyclopedia of Science Fiction, 2025 [dostęp 2025-12-02] (ang.).
- ↑ Wywiad z Andrzejem Pilipiukiem.
- ↑ Cthulhu, Proza dla każdego - wywiad z Andrzejem Pilipiukiem [online], Klub Miłośników Fantastyki Sagitta, 26 lutego 2025 [dostęp 2025-05-31].
- ↑ Marcin Wyrwał, Nie zabijam tych, których nie lubię [online], Onet.pl, maj 2009 [zarchiwizowane z adresu 2009-06-07].
- ↑ Post Andrzeja Pilipiuka, science-fiction.com.pl, listopad 2010.
- ↑ Znani absolwenci. [w:] L Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Integracyjnymi im. Ruy Barbosy w Warszawie [on-line]. [dostęp 2020-04-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-08-10)].
- ↑ Wyniki głosowania. wybory2005.pkw.gov.pl, 2005-09-25. [dostęp 2010-03-25].
- ↑ Wyniki głosowania. pe2009.pkw.gov.pl, 2009-06-07. [dostęp 2010-03-25].
- ↑ Wojna. pilipiuk.com. [dostęp 2022-03-22]. (pol.).
- ↑ Andrzej Pilipiuk, [w:] Encyklopedia Fantastyki [online] [dostęp 2022-03-22].
- ↑ Andrzej Pilipiuk laureatem Nagrody im. Tomasza Merty za książkę historyczną [online], dzieje.pl [dostęp 2025-11-07].
- ↑ Andrzej Pilipiuk – Biografia [online], pilipiuk.com [dostęp 2020-09-17].
- ↑ Największa tajemnica ludzkości w języku polskim. Pilipiuk Andrzej. E-book: TXT, jar, FB2, doc, epub. [online], czytac.com [dostęp 2020-09-17].
- ↑ Jak napsat bestseller #10 – Otázka čtivosti – www.vandrovec.net [online], sites.google.com [dostęp 2020-09-17].
- ↑ Jak psát fantastiku – www.vandrovec.net [online], sites.google.com [dostęp 2020-09-17].
Linki zewnętrzne
- Strona autorska Andrzeja Pilipiuka
- Wywiad z Andrzejem Pilipiukiem dla portalu Secretum.pl. secretum.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-14)].
- Oficjalna strona Andrzeja Pilipiuka. pilipiuk.valkiria.net. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-08-28)].
- Kopia oficjalnego bloga autora (stan na dzień 17.06.2010) po zamknięciu portalu Netbird. pilipiuk.x25.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-12-30)].
- O Pilipiuku na stronie wydawnictwa Fabryka Słów
- Strona wyborcza Andrzeja Pilipiuka, przygotowana na wybory parlamentarne 2005. andrzej.pilipiuk.w.interia.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2005-12-20)].
- Wywiad z Andrzejem Pilipiukiem (styczeń 2007)
- Wywiad z Andrzejem Pilipiukiem (listopad 2010)
- Oficjalna strona Fabularyzowanej Kolekcjonerskiej Gry Karcianej Jakub Wędrowycz