Anolis fasciatus

Anolis fasciatus[1]
Boulenger, 1885
Ilustracja
samiec
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

zauropsydy

Rząd

łuskonośne

Podrząd

Iguania

Rodzina

Anolidae

Rodzaj

Anolis

Gatunek

Anolis fasciatus

Synonimy
  • Anolis elegans Boulenger, 1898[2]
  • Dactyloa fasciata — Nicholson et al., 2012[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]

Anolis fasciatus – gatunek jaszczurki z rodziny Anolidae. Zamieszkuje północno-zachodnią neotropikalną Amerykę Południową. Jest endemitem Ekwadoru.

Systematyka

Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1885 roku belgijsko-brytyjski przyrodnik George Albert Boulenger w drugim tomie Catalogue of the lizards in the British museum (Natural history), nadając mu nazwę Anolis fasciatus[2][4]. Jako miejsce typowe podał Guayaquil w prowincji Guayas w Ekwadorze[2][4]. Syntyp BMNH 1946.8.20.13[a][5]. Nie wyróżnia się podgatunków[1][2].

Etymologia

  • Anolis (Anolius): karaibska nazwa Anoli dla „jaszczurki”[6].
  • fasciatus: łac. fascia – „pasek, opaska” i łac. -atus – „zaopatrzony w” [7].

Morfologia

Anolis fasciatus to mała jaszczurka o długości całkowitej nieprzekraczającej 17 cm[7]. Występuje dymorfizm płciowy. Głowa niewielka, szpiczasta, u samic dosyć jednolita niż u samców. Tułów smukły, ogon cienki, długi, znacznie przekraczający długość tułowia, okrągły lub lekko spłaszczony, bez grzebienia ogonowego z ciemnymi paskami. Grzbiet jest zielonkawy z ciemnymi paskami po bokach otaczającymi siateczkę jasnych plamek. Brzuch białawy. U samców występuje fałd gardłowy, który jest biały z rzędami brązowych łusek[5][7]. Anolis fasciatus jest najbardziej podobny do Anolis peraccae i Anolis festae[5][7].

Wymiary[5]:

Samiec Samica
Długość całkowita (mm) 165 161
Długość SVL[b] (mm) 72 71
Długość TL[c] (mm) 93 90

Występowanie

Anolis fasciatus występuje na zachodnich przedgórzach i zboczach Andów w Ekwadorze. Stwierdzono go w prowincjach: Santo Domingo de los Tsáchilas, Guayas, Cotopaxi, Manabí, Pichincha, Cañar, Azuay, Bolívar, El Oro, Santa Elena i Los Ríos[5][7]. Obserwowany był w zakresie wysokości 500–1340 m n.p.m.[3] (niektóre źródła podają, że występuje od okolic poziomu morza do 1600 m n.p.m.[5][7]). Jest gatunkiem sympatrycznym z Anolis festae, Anolis gracilipes, Anolis lyra, Anolis maculiventris, Anolis parvauritus, Anolis peraccae i Anolis princeps[5].

Ekologia i zachowanie

Anolis fasciatus prowadzi dzienny tryb życia. Jego naturalnym habitatem są stare wiecznie zielone lasy nizinne i podgórskie, lasy sezonowo suche, ale także lasy wtórnego wzrostu, nasadzenia, uprawy i plantacje, obrzeża pastwisk i roślinność przydrożna. W ciągu dnia zwykle przebywają i polują na ściółce lub wśród podszytu. Nocą, w celu spoczynku, siadają na cienkich gałęziach, źdźbłach traw lub liściach na wysokości 0,7–4 metrów nad ziemią. Ich dieta to głównie owady. Anolis fasciatus jest gatunkiem jajorodnym[5][7].

Status zagrożenia

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN Anolis fasciatus jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, ang. Least Concern); wielkość populacji nie jest określona, ale uznawana jest za stabilną. Jest gatunkiem pospolitym[3]. Gatunek ten jest obecny w wielu obszarach chronionych m.in. w Parku Narodowym Machalilla[7].

Uwagi

  1. ↑ BMNH – British Museum (Natural History) – obecnie NHMUK: Muzeum Historii Naturalnej w Londynie (Natural History Museum), Londyn[8].
  2. ↑ SVL – ang. Snout–vent length – odległość od przodu głowy do odbytu.
  3. ↑ TL – ang. Tail length – długość ogona od odbytu do końca ogona.

Przypisy

  1. 1 2 Anolis fasciatus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2025-08-22] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 P. Uetz & J. Hallermann, Anolis fasciatus, [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2025-08-23] (ang.).
  3. 1 2 3 Anolis fasciatus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2025-08-22] (ang.).
  4. 1 2 G.A. Boulenger: Catalogue of the lizards in the British museum (Natural history). Wyd. 2. Cz. 2: Iguanidæ, Xenosauridæ, Zonuridæ, Anguidæ, Anniellidæ, Helodermatidæ, Varanidæ, Xantusiidæ, Teiidæ, Amphisbænidæ. London: Taylor & Francis, 1885, s. 59. (ang.).
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 F. Ayala-Varela, A. Carvajal-Campos, Anolis fasciatus, [w:] Reptiles del Ecuador. Version 2022.0. (red. Torres-Carvajal, O., Pazmiño-Otamendi, G., Ayala-Varela, F. y Salazar-Valenzuela, D), Quito: Museo de Zoología, Pontificia Universidad Católica del Ecuador, 2020 (hiszp.).
  6. ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 17, OCLC 637083062 (ang.).
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 A. Arteaga, Chocoan Banded Anole (Anolis fasciatus), [w:] Reptiles of Ecuador: Life in the middle of the world. (red. Arteaga A, Bustamante L, Vieira J), 2023, DOI: 10.47051/ESTC3015 [dostęp 2025-08-22] (ang.).
  8. Mark Henry Sabaj, Codes for Natural History Collections in Ichthyology and Herpetology, „Copeia”, 108 (3), 2020, s. 593–669, DOI: 10.1643/ASIHCODONS2020 (ang.).