Anton Belda
 Anton Belda (1930) | |
| Data i miejsce urodzenia |
12 grudnia 1885 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
19 listopada 1989 |
| Zawód, zajęcie |
polityk, związkowiec, urzędnik, działacz społeczny |
| Partia | |
| Odznaczenia | |
 | |
Anton Belda (ur. 12 grudnia 1885 w Prudniku, zm. 19 listopada 1989 w Brunszwiku) – niemiecki polityk, związkowiec, urzędnik, działacz społeczny.
Życiorys
Zajmował stanowisko sekretarza związku zawodowego, a następnie dyrektora wykonawczego w fabryce włókienniczej „S. Fränkel” (późniejszy „Frotex”)[1]. Działał w związkach katolickich i w Niemieckiej Partii Centrum[2]. Był przeciwnikiem nazizmu[3]. Od stycznia 1930 do kwietnia 1933 był członkiem zastępcą Adolfa Kaschny’ego w Pruskiej Radzie Państwa (Preußischer Staatsrat)[4]. Z ramienia partii Centrum zyskał także mandat posła na sejmik prowincji Górny Śląsk[5].
Do 1945 mieszkał przy ul. Lompy 4 w Prudniku[1]. Opuścił miasto 17 marca 1945, kiedy rozpoczęła się bitwa o Prudnik[6]. Powrócił do niego 24 maja 1945[1]. Został osadzony w getcie dla Niemców. Był szefem założonego w getcie Biura Niemieckiego (niem. Deutsches Buro). Współpracował z nim m.in. Hajo Hoffmann[3]. Został przesiedlony z Prudnika do Brunszwiku w RFN[7].
Angażował się w pomoc ludziom przesiedlonym ze Śląska. W latach 1948–1960 pełnił funkcję kierownika Urzędu do spraw Wypędzonych, Uchodźców i Strat Wojennych w Brunszwiku[8]. Był współzałożycielem i pierwszym przewodniczącym Landsmannschaft Schlesien w kraju związkowym Dolna Saksonia[9], a także drugim przewodniczącym Związku Wypędzonych[10]. W styczniu 1950 był inicjatorem powstania czasopisma „Neustädter Heimatbrief” przeznaczonego dla dawnych mieszkańców ziemi prudnickiej[11]. Był pierwszym redaktorem naczelnym czasopisma[1]. Opracował kartotekę wszystkich byłych mieszkańców powiatu prudnickiego[11].
Organizował zjazd przesiedleńców ze Śląska w czerwcu 1952 w Hanowerze[12]. Był sekretarzem okręgowym Zentralverbandes Christlicher Textilarbeiter Deutschlands. Za działalność na rzecz przesiedleńców 26 marca 1953 został odznaczony Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec[10]. W 1975 wyróżniony nagrodą Schlesierschild, przyznawaną przez Landsmannschaft Schlesien[13].
Przypisy
- 1 2 3 4 Kasza 2020 ↓, s. 96.
- ↑ Rozporządzenia i ogłoszenia innych władz, „Amtsblatt der Regierung zu Oppeln”, 118, Oppeln: Buchdruckerei und Verlag der „Oppelner Zeitung”, 1933, s. 98.
- 1 2 Joachim Georg Goerlich, Odszedł na zawsze Hajo Hoffmann, „Tygodnik Prudnicki”, 37 (408), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 17 września 1998, s. 9, ISSN 1231-904X.
- ↑ Rozporządzenia i ogłoszenia innych władz, „Amtsblatt der Regierung zu Oppeln”, 115, Oppeln: Buchdruckerei und Verlag der „Oppelner Zeitung”, 8 grudnia 1930, s. 87.
- ↑ Abgeordnete des Oberschlesischen Provinziallandtages, „Oberschlesischer Heimat-Kalender”, Ratibor: Presse-, Statistischen und Verkehrsamt der Provinzialverwaltung von Oberschlesien, 1931, s. 126.
- ↑ Kasza 2020 ↓, s. 98.
- ↑ Okrągłe lokalne rocznice, „Tygodnik Prudnicki”, 47 (470), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 1999, s. 13, ISSN 1231-904X.
- ↑ Einträge für das Jahr 1989 [online], braunschweig.de [dostęp 2026-01-21] (niem.).
- ↑ Anton Belda, Weihnachten darf es keine Einsamen geben!, „Schlesische Bergwacht”, 13, Neubruchhausen über Bassum: Die Bergwacht, 20 grudnia 1953, s. 11.
- 1 2 Erica Zabel, Verdienstvoller Schlesier wurde mit dem Verdienstkreuz geehrt, „Schlesische Bergwacht”, 6, Neubruchhausen über Bassum: Die Bergwacht, 1 maja 1953, s. 8.
- 1 2 Henryka Młynarska, Neustädter Heimatbrief i ziemia prudnicka, „Tygodnik Prudnicki”, 30 (917), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 23 lipca 2008, s. 22, ISSN 1231-904X.
- ↑ Schlesien appelliert an die Welt, „Die Bergwacht”, 3, Neubruchhausen über Bassum, 15 marca 1952, s. 17.
- ↑ Schlesierschild [online], landsmannschaft-schlesien.de [dostęp 2026-01-21] (niem.).
Bibliografia
- Ryszard Kasza: Ulicami Prudnika z historią i fotografią w tle. Przemysław Birna, Franciszek Dendewicz, Piotr Kulczyk. Prudnik: Powiat Prudnicki, 2020. ISBN 978-83-954314-5-6.