Antoni Plamitzer
Prof. Antoni Plamitzer | |
| Data i miejsce urodzenia |
5 sierpnia 1916 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
5 października 2001 |
| Profesor nauk technicznych | |
| Specjalność: elektrotechnika | |
| Alma Mater | |
| Profesura |
1984 |
| Nauczyciel akademicki | |
| Uczelnia |
Politechnika Śląska |
| Okres zatrudn. |
1945–1960 |
| Uczelnia |
Wyższa Szkoła Inżynierska w Opolu |
| Okres zatrudn. |
1946–1994 |
| Dziekan | |
| Wydział | |
| Okres spraw. |
1954–1955 |
| Dziekan | |
| Wydział |
Elektryczny WSI |
| Okres spraw. |
1966–1970 |
| Odznaczenia | |
Antoni Marian Plamitzer (ur. 5 sierpnia 1916 we Lwowie, zm. 5 października 2001 w Opolu) – polski elektrotechnik; nauczyciel akademicki związany z uczelniami we Lwowie, Gliwicach i Opolu; należał do jednych z głównych twórców politechnik w Gliwicach i Opolu.
Życiorys
Pochodzenie i młodość
Urodził się w 1916 roku we Lwowie, w rodzinie inteligenckiej. Jego ojciec Antoni Karol (1889–1954), należący do twórców polskiej szkoły geometrii wykreślnej był profesorem zwyczajnym trzech Politechnik: Lwowskiej, Śląskiej i Krakowskiej. Dzieciństwo i młodość spędził w rodzinnym mieście, gdzie uczęszczał w latach 1926–1934 do X Państwowego Gimnazjum im. Henryka Sienkiewicza, w którym zdał egzamin dojrzałości. Otrzymał także wykształcenie muzyczne przez co występował jako solista-skrzypek w Polskim Radiu we Lwowie. W 1934 roku rozpoczął studia na Oddziale Elektrycznym Wydziału Mechanicznego Politechniki Lwowskiej. Dyplomy magistra inżyniera elektryka uzyskał już podczas II wojny światowej w 1940 roku. Pracę zawodową rozpoczął jeszcze w trakcie studiów w 1938 roku jako asystent na swojej macierzystej uczelni, za co nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia[1].
Lata okupacji
W czasie okupacji sowiecko-hitlerowskiej pracował w warsztatach elektromechanicznych oraz jako nauczyciel w Polskiej Szkole Rzemieślniczej we Lwowie w ramach tajnych kompletów. W tym czasie opracował swój pierwszy podręcznik pt. Elektrotechnika samochodowa, którego recenzentem był prof. Stanisław Fryze. Podręcznik ten o objętości ok. 200 stron ukazał się w trzech wydaniach w 1944, 1946 i 1949 roku[2].
W czerwcu 1944 roku wraz z rodziną przeniósł się do Limanowej, gdzie pracował w ramach robót przymusowych dla Niemców przy rozbudowie miejscowego dworca kolejowego. Po wkroczeniu wojsk radzieckich zgłosił się do pracy przy budowie linii wysokiego napięcia z Sowlinów do Limanowej, a następnie po pieszej wędrówce dotarł do Krakowa, gdzie w lutym tu w lutym 1945 roku rozpoczął pracę w Polskich Liniach Dalekosiężnych w Krakowie[1].
Praca na Politechnice Śląskiej
W czerwcu 1945 roku w momencie powołania do życia Politechniki Śląskiej w Krakowie, podjął w niej pracę jako starszy asystent, zostając współpracownikiem prof. Kazimierza Idaszewskiego. Następnie, jesienią 1945 roku wraz z przeniesieniem Politechniki do Gliwic, osiedlił się na Górnym Śląsku. Uzyskał nostryfikację dyplomu inżyniera-elektryka na Politechnice Śląskiej[3]. Brał udział w organizacji Katedry Maszyn Elektrycznych i jej laboratoriów. W efekcie tych prac powstało tam pierwsze po wojnie, dobrze zorganizowane i jak na owe czasy bardzo dobrze wyposażone, uczelniane laboratorium maszyn elektrycznych. Pracował tam u boku prof. Władysława Kołka, a następnie prof. Zygmunta Gogolewskiego, na stanowiskach adiunkta (1946–1952), zastępcy profesora (1952–1961) i starszego wykładowcy (1961–1966)[1].
Od 1948 roku prowadził na śląskiej uczelni technicznej wykłady z maszyn elektrycznych na Wydziale Elektrycznym, a później Wydziale Górniczym. W latach 1954–1955 pełnił funkcję dziekana Wydziału Elektrycznego[4]. Jednocześnie pracował jako nauczyciel elektrotechniki w Państwowym Technikum dla tzw. Robotników Wysuniętych w Bytomiu. Ponadto w latach 1947–1948 był pracownikiem Biura Studiów Zjednoczenia Przemysłu Maszyn Elektrycznych. Na okres pełnienia przez niego funkcji dziekana Wydziału Elektrycznego PŚ przypadł trudny okres Wydarzeń Październikowych z 1956 roku. Antoni Plamitzer zyskał sobie w tych dniach uznanie środowiska akademickiego i studenckiego ze względu na nieuginanie się pod naciskami politycznymi władz partyjno-państwowych. Odważnie uczestniczył w wiecach i manifestacjach studenckich. W krytycznym momencie dzięki swojej postawie i argumentom potrafił zapanować nad wzburzonym tłumem studentów[2].
Praca na opolskiej WSI
W 1960 roku Antoni Marian Plamitzer związał się ze środowiskiem akademickim Opola, będąc początkowo organizatorem opolskiego punktu konsultacyjnego Politechniki Śląskiej. Równolegle od 1963 do 1979 roku prowadził wykłady z maszyn elektrycznych i był założycielem oraz kierownikiem Zakładu, a następnie Katedry Elektrotechniki w Wyższej Szkole Pedagogicznej im. Powstańców Śląskich w Opolu, przekształconej w 1994 roku w Uniwersytet Opolski)[2].
W 1966 roku został przeniesiony służbowo do powstającej na Śląsku Opolskim Wyższej Szkoły Inżynieryjnej, która została przemianowana w 1996 roku na Politechnikę Opolską. Objął tam stanowisko docenta etatowego. Został także pierwszym dziekanem i organizatorem Wydziału Elektrycznego WSI w Opolu. Funkcję tę sprawował do 1970 roku[5]. Jednocześnie zorganizował od podstaw Zespół Maszyn i Napędów Elektrycznych, przekształcony w 1975 roku w Zakład Przetwarzania i Użytkowania Energii Elektrycznej oraz jego laboratoria. Był jego kierownikiem w latach 1966–1977[6].
W maju 1978 roku poważnie zachorował przez co przeszedł na rentę inwalidzką. Po długiej rekonwalescencji wrócił do zdrowia i podjął ponownie pracę na opolskiej uczelni technicznej. Włączył się z zaangażowaniem do pracy dydaktycznej, wychowawczej i społecznej, pisząc przy tym monografię na temat sposobów opisywania zmiennych stanu w obwodach elektrycznych. W 1984 roku został powołany na stanowisko profesora kontraktowego. W 1994 roku jego stan zdrowia ponownie gwałtownie się pogorszył. W związku z tym przeszedł na emeryturą, żegnając się z pracą na uczelni.
Zmarł w 2001 roku w Opolu, pochowany na cmentarzu komunalnym[6] (kwatera 9A-3-3)[7].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1978)
- Złoty Krzyż Zasługi (1973)
- Medal Komisji Edukacji Narodowej
- Srebrna Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” (1964)
- Odznaka Honorowa Zrzeszenia Studentów Polskich (1966)
- Odznaka „Zasłużonemu Opolszczyźnie” (1971)
- Odznaka za Zasługi dla Miasta Opola (1976)
- Odznaka 25-lecia Politechniki Śląskiej (1970)[8]
Źródło:[2].
Przypisy
- 1 2 3 „Wiadomości Uczelniane Politechniki Opolskiej”, nr 2 (98), październik 2001, s. 12.
- 1 2 3 4 „Wiadomości Uczelniane Politechniki Opolskiej”, nr 82, listopad-grudzień 1999, 21.
- ↑ Program Politechniki Śląskiej na rok akademicki 1946/47. Gliwice: Politechnika Śląska, 1947, s. 95. [dostęp 2026-07-15].
- ↑ Poczet dziekanów WE PŚ na stronie tego wydziału. elektr.polsl.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-02-18)]. [on-line] [dostęp: 12.04.2012]
- ↑ Poczet dziekanów WEAiI PO na stronie wydziału [on-line] [dostęp: 12.04.2012]
- 1 2 „Wiadomości Uczelniane Politechniki Opolskiej”, nr 2 (98), październik 2001, s. 13.
- ↑ Znajdź grób [online], Zakład Komunalny sp. z o.o. w Opolu [dostęp 2026-07-13].
- ↑ Politechnika Śląska im. Wincentego Pstrowskiego w Gliwicach 1970–1971. Gliwice: Politechnika Śląska, 1971, s. 417. [dostęp 2026-08-06].
Bibliografia
- Poczet dziekanów z biografiami na stronie Wydziału Elektrycznego Politechniki Śląskiej. elektr.polsl.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-02-18)].
- Biografia w „Wiadomościach Uczelnianych Politechniki Opolskiej”, nr 82, listopad-grudzień 1999, 21–22, s. 28.. po.opole.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2005-01-05)].
- Biografia w „Wiadomościach Uczelnianych Politechniki Opolskiej”, nr 2 (98), październik 2001, s. 12–13, 20.. po.opole.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2004-05-15)].