Arno von Lenski

Arno von Lenski
Ilustracja
Generalleutnant Generalleutnant
Pełne imię i nazwisko

Arno Ernst Max von Lenski

Data i miejsce urodzenia

20 lipca 1893
Reuss, Prusy Wschodnie, Cesarstwo Niemieckie

Data i miejsce śmierci

4 października 1986
Eichwalde, NRD

Przebieg służby
Siły zbrojne

Armia Cesarstwa Niemieckiego
Reichswehra
Wehrmacht Kasernierte Volkspolizei
Nationale Volksarmee

Formacja

Reichsheer
Heer

Jednostki

2 Dywizja Pancerna
24 Dywizja Pancerna

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
II wojna światowa:
•inwazja na Polskę
•inwazja na Związek Radziecki
•bitwa stalingradzka

Odznaczenia
Krzyż Żelazny (1813) II KlasyKrzyż Żelazny (1813) I KlasyOrder Zasługi Wojskowej z Mieczami (wojenny, Bawaria)Order Alberta (Saksonia)Krzyż Zasługi Wojskowej (w czasie wojny)Krzyż Żelazny II Klasy, ponowne nadanie w 1939 Krzyż Żelazny I Klasy, ponowne nadanie w 1939Krzyż Honorowy dla Walczących na Froncie (III Rzesza)Czarna odznaka za rany (III Rzesza)Medal za Kampanię Zimową na Wschodzie 1941/1942Złoty Krzyż Niemiecki (III Rzesza)Srebrny Order Zasługi dla Ojczyzny (NRD)Order Zasługi w Walkach dla Ludu i Ojczyzny II kl. (NRD)Order Zasługi w Walkach dla Ludu i Ojczyzny I kl. (NRD)

ArnoErnst Max von Lenski (ur. 20 lipca 1893 w Reuss, zm. 4 października 1986 w Eichwalde) niemiecki generał, uczestnik I i II wojny światowej, członek Komitetu Narodowego Wolne Niemcy i Związku Oficerów Niemieckich. Po wojnie kontynuował karierę wojskową w Skoszarowanych Oddziałach Policji Ludowej NRD i Narodowej Armii Ludowej.

Życiorys

Budynek Pruskiej Głównej Akademii Kadetów w Berlinie, 1900 rok

Arno von Lenski urodził się w Prusach Wschodnich we wsi Reuss (obecnie Cimochy) w rodzinie posiadaczy ziemskich Ludwiga Otto Richard Benno von Lenskiego i Berty Michalczik[1]. W 1903 r. rozpoczął karierę wojskową od wstąpienia do szkoły kadetów w Koszalinie na terenie Pomorza Tylnego, którą ukończył w 1908 roku[2]. W latach 1909–1912 uczęszczał do Pruskiej Głównej Akademii Kadetów w Berlinie[2]. 23 marca 1912 roku wstąpił do 3 Nowomarchijskiego Pułku Grenadierów Konnych w Bydgoszczy[3][4]. W czerwcu 1913 roku, po przejściu kursu oficerskiego w Kriegsschule Lenski awansował do stopnia podchorążego (niem. Fähnrich)[3]. W 1913 roku awansował do stopnia porucznika (niem. Oberleutnant)[2]. Służba w Bydgoszczy rozwinęła u Lenskiego zainteresowanie jeździectwem sportowym, co przełożyło się na jego dalszą karierę wojskową[4].

I wojna światowa

Podczas I wojny światowej von Lenski służył jako dowódca plutonu, a następnie szwadronu w macierzystej jednostce[3]. Brał udział w bitwach nad Marną i Sommą, po której został przeniesiony do Warszawy, gdzie pełnił funkcję ordynansa w dowództwie 55 Korpusu do 1918 roku[2][3].

okres międzywojenny

Po zakończeniu I wojny światowej służył w Grenzschutz Ost, następnie w 1919 roku wstąpił do Reichsheer. Wiosną 1920 roku służył w 6 Pułku Kawalerii w Demmin, a po utworzeniu Reichswehry przydzielono mu dowództwo jednego ze szwadronów tego pułku. W latach 20. pełnił głównie rolę instruktora jeździectwa, początkowo w szkole kawalerii w Hannowerze (1921-1923), w październiku 1923 roku już jako rotmistrz został dowódcą szwadronu szkoleniowego 6. (Pruskiego) Pułku Kawalerii w Pasewalk, funkcję tę pełnił do 1928 roku[2][4]. W październiku 1929 roku został przeniesiony do meklemburskiej eskadry szkoleniowej przy 14. Pułku Kawalerii w Ludwigslust[3].

1 lipca 1933 roku von Lenski awansował na majora oraz został mianowany dowódcą nowej szkoły jeździeckiej dla podoficerów oraz adiutantem dowódcy szkoły kawalerii[2]. Po przekształceniu Reichswehry w Wehrmacht został dowódcą batalionu w 14. Pułku Kawalerii[3]. W latach 1934–1935 reprezentował Niemcy na międzynarodowych zawodach jeździeckich w Irlandii, na Węgrzech i w Szwecji[2]. W październiku 1935 roku został dowódcą 6 Pułku Kawalerii w Schwedt[3]. W marcu 1936 roku von Lenski awansował na podpułkownika (niem. Oberstleutnant), a w sierpniu 1938 na pułkownika (niem. Oberst)[3].

II wojna światowa

Wybuch II wojny światowej zastał Arno von Lenskiego na stanowisku dowódcy 33 Zmotoryzowanego Batalionu Rozpoznawczego (w sierpniu 1939 roku 6. Pułk Kawalerii został rozwiązany)[3]. W październiku von Lenski był jednym z kandydatów do Trybunału Ludowego, został mianowany sędzią honorowym. Pełnił tam przede wszystkim funkcję biegłego wojskowego w procesach dotyczących szpiegostwa[2][3]. Brał udział w co najmniej ośmiu procesach prowadzonych przez Rolanda Freislera, w tym jednym zakończonym wyrokiem śmierci[4].

W grudniu von Lenski objął stanowisko dyrektora szkoły kawalerii w Krampnitz. W maju 1941 roku funkcję tę przejął Gustav von Vaerst, von Lenski objął dowodzenie nad 2. Brygadą Strzelców. W sierpniu 1941 roku objął dowodzenie nad 11. Brygadą Strzelców, która operowała na południowym odcinku frontu wschodniego, w listopadzie zrezygnował jednak ze stanowiska i został przeniesiony do Führerreserve[3]. W grudniu von Lenski ponownie wrócił do szkoły kawalerii w Krampnitz (przemianowanej na Szkołę Oddziałów Szybkich), ostatecznie ze stanowiska zrezygnował w czerwcu 1942 roku[3]. Von Lenski wrócił do służby frontowej, obejmując dowództwo w 2 Dywizji Pancernej, z którego zrezygnował w sierpniu, raz jeszcze trafiając do rezerwy[3][5]. W sierpniu von Lenski awansował do stopnia generała majora (niem. Generalmajor)[2]. We wrześniu von Lenski otrzymał przydział do 24 Dywizji Pancernej, wchodzącej w skład 6 Armii gen. Friedricha Paulusa. Na czele tej dywizji von Lenski brał udział w bitwie stalingradzkiej, której następstwem było okrążenie armii przez wojska radzieckie. 1 stycznia 1943 roku von Lenski został awansowany do stopnia generała porucznika (niem. Generalleutnant). 2 lutego gen. Arno von Lenski wraz z gen. Martinem Lattmannem zwrócili się do dowódcy XI Korpusu Armijnego, gen. Karla Streckera o zgodę na złożenie broni przed wojskami rosyjskimi. Mimo odmowy Streckera, von Lenski poinformował go, że wysłał już jednego ze swoich oficerów do Rosjan celem negocjowania warunków kapitulacji[6]. W tej sytuacji gen. Strecker zrezygnował z dalszego oporu, wśród wziętych do niewoli dowódców znalazł się również gen. von Lenski[7].

działalność w sowieckiej niewoli

Arno von Lenski trafił do obozu jenieckiego nr 27 w Krasnogorsku, z którego w kwietniu 1943 roku został przeniesiony do specjalnego obozu jenieckiego NKWD nr 84 w Wojkowie[2][3]. Von Lenski wraz z oficerami, którzy byli gotowi na nawiązanie współpracy z Rosjanami został przeniesiony do specjalnego obozu w Łunowie. Jeszcze przed wyjazdem spotkał się z feldmarszałkiem Paulusem. Ten napomniał go, by pozostał niezłomny w obliczu pokus, które z pewnością czekały go ze strony rosyjskiej, odwołując się do jego dumy jako jedynego kawalerzysty wśród generałów spod Stalingradu. Von Lenski odpowiedział, że takie napomnienie jest zbędne[8]. W maju 1943 roku wstąpił do Komitetu Narodowego Wolne Niemcy oraz wchodzącego w struktury komitetu Związku Oficerów Niemieckich[3][9]. Przez zgromadzonych wokół Paulusa generałów członkowie tych organizacji zostali uznani za zdrajców[10]. Von Lenski pisał do kolegów przebywających w Wojkowie listy, w których namawiał do dołączenia do Związku Oficerów[11]. Za wstąpienie do organizacji, które otwarcie stawały w opozycji do hitlerowskiego rządu został zaocznie skazany na karę śmierci przez sąd w Torgau. Von Lenski angażował się w działania komitetu, występował w moskiewskim radiu, redagował ulotki, wygłaszał wykłady i przygotowywał artykuły dla gazety Freies Deutschland[3][12].

Jego żona, Maria Martha Elisabeth Erika Nette wraz z dziećmi została poddana aresztowi domowemu, w ramach funkcjonującej w III Rzeszy odpowiedzialności rodzinnej. Marii, tak jak żonom pozostałych członków komitetu przedstawiono możliwość wystąpienia o rozwód z uznanym za zdrajcę mężem. Mimo namowy ze strony służb i własnej rodziny Maria nie zdecydowała się na rozwód[13]. Po lipcowym zamachu na Hitlera w 1944 roku Gestapo aresztowało Marię i jej dwóch synów, podejrzewając udział jej męża w spisku. Rodzina Arno von Lenskiego trafiła do Dessau, a następnie do więzienia w Magdeburgu[14]. W październiku rodzina von Lenskich została przeniesiona do aresztu domowego w hotelu górskim w pobliżu Opawy[15]. Tak zwane Schierlichmühle było miejscem odosobnienia rodzin członków Związku Oficerów Niemieckich[16].

po II wojnie światowej

W sierpniu 1949 roku von Lenski wrócił do Niemiec, gdzie rozpoczął działalność polityczną, w Izbie Landów oraz Izbie Ludowej jako reprezentant Narodowo-Demokratycznej Partii Niemiec.W październiku 1952 roku w stopniu generała dywizji (niem. Generalmajor) wstąpił do Kasernierte Volkspolizei, w której pełnił funkcję kierownika ds. tworzenia i rozbudowy sił pancernych[3][17]. W 1953 von Lenski przewodniczył delegacji, która przywitała powracającego do Niemiec Paulusa[18]. Utrzymywał prywatne relacje z dawnym dowódcą, żona von Lenskiego pomagała Paulusowi nawiązać po powrocie kontakt z jego dziećmi[19]. Od 1956 roku pełnił funkcję szefa sił pancernych w Ministerstwie Obrony Narodowej jako generał Nationale Volksarmee, z której został zwolniony w 1958 roku[2].

Po zwolnieniu ze służby wojskowej wrócił do dawnego hobby – jeździectwa. Kierował sekcją jeździecką w wojskowym klubie sportowym Vorwärts, został prezesem Związku Jeździeckiego NRD, a także działał do 1970 roku w sekcji jeździeckiej Narodowego Komitetu Olimpijskiego NRD[2][4]. Von Lenski pełnił wysokie funkcje w Towarzystwie Przyjaźni Niemiecko-Radzieckiej (DSF) i Niemieckim Związku Gimnastyki i Sportu (DTSB)[4].

W 1960 roku przeciwko von Lenskiemu wszczęto dochodzenie, w związku z jego działalnością w Trybunale Ludowym w latach 30.[3] Nie doszło jednak w NRD do publicznej debaty na temat nazistowskiej przeszłości von Lenskiego, poza wewnętrzną rozmową z kierownictwem Ministerstwa Obrony NRD, na którą Lenski został zaproszony już dzień po pierwszej publikacji, nie spotkały go żadne konsekwencje[4].

W 1964 roku zastąpił gen. Otto Korfesa na stanowisku przewodniczącego Stowarzyszenia Byłych Oficerów[2].

Arno von Lenski zmarł 4 października 1984 roku w Eichwalde. Został pochowany na cmentarzu Waldfriedhof w Strausbergu[20].

Życie prywatne

Arno von Lenski był dwukrotnie żonaty. Pierwsze małżeństwo zawarł 14 lutego 1931 roku z córką bankiera, Emily Friedburg. Emily zmarła na białaczkę 10 listopada 1932 roku[21].

Drugą żoną von Lenskiego była Maria Martha Elisabeth Erika Nette, którą poślubił 19 marca 1935 roku[22].

Odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ Arno Ernst Max von Lenski [online], ancestors.familysearch.org [dostęp 2026-06-16].
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Helmut Müller-Enbergs, Olaf W. Reimann (red.), Wer war wer in der DDR? ein biographisches Lexikon, wyd. 2., durchges. und aktualisierte Aufl, Berlin: Links, 2001, s. 516–517, ISBN 978-3-86153-201-9.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 von Lenski, Arno Ernst Max [online], lexikon-der-wehrmacht.de [dostęp 2026-06-16].
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 Rüdiger Wenzke, Arno von Lenski – NVA-Panzergeneral mit preußischen Wurzeln, [w:] Hans Ehlert i inni red., Genosse General! die Militärelite der DDR in biografischen Skizzen, wyd. 1. Aufl, Militärgeschichte der DDR, Berlin: Links, 2003 (7), s. 93–124, ISBN 978-3-86153-312-2.
  5. ↑ Samuel W. Mitcham, German order of battle, Stackpole military history series, Mechanicsburg, PA: Stackpole Books, 2007, ISBN 978-0-8117-3416-5.
  6. ↑ Diedrich 2008 ↓, s. 293.
  7. ↑ Beevor 2015 ↓, s. 441.
  8. ↑ Boje 2002 ↓, s. 87–88.
  9. ↑ Loeffel 2012 ↓, s. 88.
  10. ↑ Boje 2002 ↓, s. 89.
  11. ↑ Diedrich 2008 ↓, s. 328.
  12. ↑ Diedrich 2008 ↓, s. 334.
  13. ↑ Loeffel 2012 ↓, s. 101.
  14. ↑ Loeffel 2012 ↓, s. 103.
  15. ↑ Diedrich 2008 ↓, s. 337.
  16. ↑ Loeffel 2012 ↓, s. 111.
  17. ↑ Diedrich 2008 ↓, s. 376.
  18. ↑ Diedrich 2008 ↓, s. 384.
  19. ↑ Diedrich 2008 ↓, s. 394.
  20. ↑ Arno von Lenski (1893-1986) [online], findagrave.com [dostęp 2026-06-18].
  21. ↑ Emily Von Lenski in the Berlin, Germany, Deaths, 1874-1985 [online], ancestryinstitution.com [dostęp 2026-06-18].
  22. ↑ Arno Max Ernst Von Lenski in the Bremen, Germany and Hannover, Prussia, Germany, Lutheran Baptisms, Marriages and Burials, 1574-1945 [online], ancestryinstitution.com [dostęp 2026-06-18].
  23. 1 2 3 4 Lenski, von, Arno Ernst Max [online], tracesofwar.com [dostęp 2026-06-18].

Bibliografia

  • Antony Beevor: Stalingrad. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2015. ISBN 978-83-240-3416-1.
  • Arthur Boje: Stalins deutsche Agenten Ein Kriegsgefangener berichtet. Graz: Leopold Stocker Verlag, 2002. ISBN 3-7020-0946-9.
  • Torsten Diedrich: Paulus: das Trauma von Stalingrad: eine Biographie. Paderborn: Ferdinand Schöningh Verlag, 2008. ISBN 978-83-245-9105-3.
  • Robert Loeffel: Family Punishment in Nazi Germany. Sippenhaft, Terror and Myth. New York: Palgrave Macmillan, 2012. DOI: 10.1057/9781137021830. ISBN 978-1-349-34450-5.