Otto Korfes
![]() | |
| Data i miejsce urodzenia |
23 listopada 1889 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne |
|
| Formacja | |
| Główne wojny i bitwy | |
Otto Korfes (ur. 23 listopada 1889 w Wenzen, zm. 24 sierpnia 1964 w Poczdamie) niemiecki generał dywizji i historyk, uczestnik I i II wojny światowej. Członek Komitetu Narodowego Wolne Niemcy, po wojnie pełnił funkcje w strukturach administracji i wojska w NRD
Życiorys
Otto Korfes urodził się 23 listopada 1889 roku w Wenzen, był najmłodszym z piątki dzieci pastora Otto Korfesa i jego żony Emilie z domu Friedrich[1][2][3]. Otto Korfes junior uczęszczał do szkoły w Blankenburgu[1]. Po ukończeniu szkoły chciał studiować literaturę i historię, jednak ojciec wymógł na nim rozpoczęcie kariery wojskowej[4].
W marcu 1909 roku po ukończeniu szkoły kadetów wstąpił do 66 Pułku Piechoty w stopniu Fahnenjunker, następnie awansował do stopnia podchorążego (niem. Fähnrich), a w 1910 roku do podporucznika (niem. Leutnant)[1].
I wojna światowa
Wybuch I wojny światowej zastał Otto Korfesa na stanowisku dowódcy plutonu (niem. Zugführer) w 66 Pułku Piechoty. Walczył on na froncie zachodnim, brał udział w bitwie pod Liège[5]. W lutym 1915 roku został awansowany do stopnia porucznika (niem. Oberleutnant) i objął stanowisko dowódcy batalionu, następnie w grudniu 1917 roku awansował do stopnia kapitana (niem. Hauptmann)[1]. Latem 1918 roku został ciężko ranny[6].
Okres międzywojenny

Po wojnie służył do 30 września 1920 roku w Reichswehrze. Służbę czynną zakończył z tytułem honorowym majora[5]. Po zakończeniu służby rozpoczął pracę w Archiwum Wojskowym w Poczdamie, gdzie pracował do 1937 roku[4][7]. W 1920 roku rozpoczął również studia na Uniwersytecie Humboldtów w Berlinie[1][5]. Po obronie doktoratu z politologii w 1923 roku Korfes zdobywał uznanie jako historyk wojskowości i ekspert w naukach dotyczących Europy wschodniej (niem. Ostforschung)[4]. W 1929 roku Otto Korfes wziął ślub z Gudrun Mertz von Quirnheim, która była córką Hermanna Mertz von Quirnheim – generała i dyrektora Reichsarchiv[8].
W 1935 roku Korfes został reaktywowany jako major rezerwy i przydzielony do 66 Pułku Piechoty. W 1937 roku mianowany został dowódcą batalionu[1]. W lutym 1938 roku awansowano go do stopnia podpułkownika (niem. Oberstleutnant)[1].
II wojna światowa
Jeszcze przed wybuchem II wojny światowej Korfes brał udział w zajęciu Czechosłowacji[1]. We wrześniu 1939 roku Korfes wraz ze swoją jednostką brał udział w inwazji na Polskę[1]. 5 lutego 1940 roku Otto Korfes objął dowództwo nad 518 pułkiem w 295 Dywizji Piechoty. W styczniu 1941 roku awansował do stopnia pułkownika (niem. Oberst). 2 listopada 1942 roku Korfes zrezygnował ze stanowiska dowódcy i został przeniesiony do Führerreserve, decyzja ta miała być spowodowana sprzeciwem wobec zbrodni na ludności żydowskiej na terenie Ukrainy[4]. Już 16 listopada zastąpił on gen. mjr Rolfa Wuthmanna na stanowisku dowódcy 295 Dywizji Piechoty, która w ramach 6 Armii generała Friedricha Paulusa brała udział w bitwie stalingradzkiej. W styczniu 1943 roku Korfes został awansowany na generała majora[5].
31 stycznia 1943 roku żołnierz z 62 Armii Michaił Porter został wysłany na patrol, podczas którego natknął się na kabel prowadzący do niemieckiego schronu. Okazało się, że była to kwatera główna 295 Dywizji Piechoty, w której oprócz jej dowódcy, gen. Otto Korfesa znajdowali się gen. Max Pfeffer i 14 innych oficerów[9]. Porter wraz z dwoma towarzyszami wzięli zebranych w schronie Niemców do niewoli[10]. Do wziętej w niewolę grupy niemieckich oficerów padły z niemieckiej linii strzały z karabiny maszynowego. Było to spowodowane rozkazem gen. Walthera Heitza, który rozkazał strzelać do każdego, kto spróbuje się poddać[11].
Otto Korfes wraz z pozostałymi wziętymi pod Stalingradem dowódcami trafił do specjalnego obozu jenieckiego NKWD nr 84 w Wojkowie. Wśród jeńców zaostrzały się konflikty na tle nastawienia do III Rzeszy i samego Hitlera[12]. Wcześniejsze wątpliwości w stosunku do niemieckich władz, które spowodowały rezygnację Korfesa ze stanowiska dowódcy w 1942 roku ponownie zaczęły narastać. W pierwszym napisanym w niewoli liście do żony Korfes pisał: „straszny Stalingrad wstrząsnął nami i otworzył nam oczy”[13]. Otto Korfes, wraz z Waltherem von Seydlitz, Martinem Lattmannem z uwagi na fakt, że byli skłonni do współpracy z Rosjanami zostali przewiezieni do specjalnego obozu w Łunowie. Po przebytej „reedukacji” trafili z powrotem do Wojkowa i stanęli na czele Związku Oficerów Niemieckich, działającym przy Komitecie Narodowym Wolne Niemcy[4][14][15]. Pierwsze zebranie związku odbyło się w dniach 11–12 września 1943 roku w Łuniowie, Otto Korfes został wybrany jako jeden z członków zarządu organizacji[4]. Część generałów m.in. Walter Heitz, Max Pfeffer, Karl Strecker oraz Otto Karl Renoldi otwarcie potępiali utworzenie związku, uważając to za zdradę stanu[16][15]. W trakcie swojej działalności w Związku Oficerów Niemieckich Otto Korfes m.in. pisał artykuły do gazety Freies Deutschland oraz brał udział w audycjach radia o tej samej nazwie, kierowanych do niemieckich żołnierzy na froncie, w których namawiał ich do poddania się wojskom radzieckim[17][18][19][20].
22 września gen. Seydlitz przedstawił pomysł utworzenia z wziętych do niewoli żołnierzy i dowódców niemieckich armii, która miałaby zostać przetransportowana drogą lotniczą do Niemiec celem dokonania przewrotu. Pomysł przerzucenia tak dużej liczby żołnierzy samolotami (szczególnie po fiasku planu zaopatrywania okrążonej pod Stalingradem 6 Armii w ten sam sposób) spotkał się ze sprzeciwem części członków związku, w tym Otto Korfesa[21].

Za działalność Korfesa w radzieckiej niewoli zapłaciła jego rodzina. W ramach praktykowanej w III Rzeszy odpowiedzialności rodzinnej członkowie rodziny, byli nękani przez Gestapo[22]. Sytuacja bliskich Korfesa pogorszyła się jeszcze bardziej w lipcu 1944 roku, gdy jego szwagier – Albrecht Mertz von Quirnheim brał udział w zamachu na Hitlera[23]. Żona i teściowie Otto Korfesa zostali wywiezieni do więzień i obozów koncentracyjnych, córki – Sigrid, Dagmar, Astrid, Gunhild i Gudrun nie zostały uwięzione, mogły odwiedzać osadzonych w berlińskim więzieniu matkę i dziadków[24]. Gudrun, żona Ottona odzyskała wolność w kwietniu 1945 roku, po wyzwoleniu jednego z obozów przez oddziały aliantów[25].
Po wojnie
Po zakończeniu II wojny światowej, w 1948 roku Otto Korfes wrócił z radzieckiej niewoli do Niemiec[5]. W tym samym roku wstąpił do Narodowo-Demokratycznej Partii Niemiec. Korfes pełnił funkcję kierownika Niemieckiego Archiwum Centralnego w Poczdamie (1948), kierownika Głównego Wydziału Archiwów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (1949-1952) oraz szefa Głównego Wydziału Archiwistyki w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych (1952-1956)[5][7]. Ze względu na potrzebę szybkiego obsadzenia kadr w archiwach Korfes zatrudniał do pracy w archiwach wielu byłych urzędników III Rzeszy, członków NSDAP i SA[5][7]. W 1952 roku zorganizował dwudniowy kongres archiwistów w Weimarze, na którym archiwiści z NRD i RFN mieli nawiązywać relacje i współprace[7].
Od 1952 roku Korfes, w stopniu generała majora pełnił funkcję zastępcy szefa sztabu wydziału operacyjnego w szeregach Skoszarowanych Oddziałów Policji Ludowej NRD[5][7][26]. W latach 1958–1964 Korfes był przewodniczącym Grupy Roboczej Byłych Oficerów (po śmierci w 1964 roku zastąpił go gen. Arno von Lenski)[1].
Otto Korfes zmarł na zawał 24 sierpnia 1964 roku, urnę z jego prochami pochowano na cmentarzu Neuer Friedhof w Poczdamie[27][28].
Odznaczenia
- Krzyż Żelazny II Klasy (1916)
- Krzyż Żelazny I Klasy (1916)
- Szpanga do Krzyża Żelaznego II Klasy
- Szpanga do Krzyża Żelaznego I Klasy
- Złoty Krzyż Niemiecki (11 stycznia 1942)[29]
- Krzyż Rycerski Krzyża Żelaznego (22 stycznia 1943)[30]
- Ernst-Moritz-Arndt-Medaille (1957)[31]
- Srebrny Order Zasługi dla Ojczyzny (1959)
- Medal za Walkę Przeciwko Faszyzmowi 1933-1945 (1964)
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Helmut Müller-Enbergs, Jan Wielgohs, Dieter Hoffmann (red.), Wer war wer in der DDR? ein biographisches Lexikon, wyd. Überarbeitete und erw. Neuausg, Berlin: Links, 2000, s. 462, ISBN 978-3-86153-201-9.
- ↑ Ferdinand Albert Otto Korfes [online], ancestors.familysearch.org [dostęp 2026-06-07].
- ↑ Ds Otto Korfes [online], gw.geneanet.org [dostęp 2026-06-07].
- 1 2 3 4 5 6 Katarzyna Jedynakiewicz-Mróz, Geneza i okoliczności powstania ruchu „Freies Deutschland” wśród jeńców niemieckich w ZSRR (1941-1943), [w:] Instytut Zachodni (red.), Przegląd Zachodni, „Przegląd Zachodni”, 2, 2014, s. 159–184, ISSN 0033-2437 [dostęp 2026-06-07].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Otto Korfes (1889-1964) [online], ausstellung.geschichte-innenministerien.de [dostęp 2026-06-07].
- ↑ Otto Korfes in the Germany, World War I Casualty Lists, 1914-1919 [online], ancestryinstitution-com [dostęp 2026-06-07].
- 1 2 3 4 5 Friedrich Beck, »Das Archiv breitet sich wie ein Ölfleck aus« Lebensbild eines deutschen Archivars und Historikers, [w:] Francisca Drechsler, Zwischen Pflicht und Freiheit. 3: Lebenswege in Archiven der DDR: Friedrich Beck, Wolfgang Blöß, Marlies Ross / Francisca Drechsler, wyd. Erstausgabe, 1. Auflage, Studien zur brandenburgischen und vergleichenden Landesgeschichte, Berlin: Lukas Verlag, 2025 (Band 28), s. 11–130, ISBN 978-3-86732-490-8.
- ↑ Gudrun Mertz von Quirnheim [online], ancestors.familysearch.org [dostęp 2026-06-10].
- ↑ Mikhail Porter, [w:] Jews in the Red Army, 1941–1945, yadvashem.org [dostęp 2026-06-11].
- ↑ Vasili I. Chuikov, The Battle for Stalingrad, New York: Ballantine Books, 1968, s. 280.
- ↑ Beevor 2015 ↓, s. 428.
- ↑ Diedrich 2009 ↓, s. 322–323.
- ↑ Jochen Hellbeck, Breakthrough at Stalingrad: The Repressed Soviet Origins of a Bestselling West German War Tale, „Contemporary European History”, 22 (1), 2013, s. 1–32, DOI: 10.1017/S096077731200046X, ISSN 0960-7773 [dostęp 2026-06-12] (ang.).
- ↑ Boje 2002 ↓, s. 38.
- 1 2 Beevor 2015 ↓, s. 473.
- ↑ Diedrich 2009 ↓, s. 327.
- ↑ Klaus Büstrin, Literatur: Rote Fahnen über Potsdam [online], tagesspiegel.de, 21 kwietnia 2008 [dostęp 2026-06-12].
- ↑ Anti-Nazi Germans. Enemies of the Nazi State from within the Working Class Movement, London 2020, s. 147, ISBN 978-1-9163423-0-9 [dostęp 2026-06-13].
- ↑ Lista członków Komitetu Narodowego Wolne Niemcy sporządzona przez CIA, 1947 [dostęp 2026-06-13].
- ↑ Loeffel 2012 ↓, s. 97.
- ↑ Beevor 2015 ↓, s. 474–475.
- ↑ Loeffel 2012 ↓, s. 95.
- ↑ An „Schwindelei” beteiligte sich Otto Korfes nicht: Ein General bricht sein Schweigen [online], Berliner Zeitung, 2 lutego 1995 [dostęp 2026-06-15].
- ↑ Loeffel 2012 ↓, s. 103.
- ↑ Loeffel 2012 ↓, s. 112.
- ↑ Beevor 2015 ↓, s. 479.
- ↑ Dr. Otto Korfes, „Neues Deutschland”, nd-archiv.de, 26 sierpnia 1964, s. 2 [dostęp 2026-06-12].
- ↑ Dr. Korfes beigesetzt, „Neues Deutschland”, nd-archiv.de, 15 sierpnia 1964, s. 2 [dostęp 2026-06-12].
- ↑ Korfes, Dr. rer. pol., Otto [online], tracesofwar.com [dostęp 2026-06-13].
- ↑ Neue Ritterkreuzträger, „Warschauer Zeitung” (23), 28 stycznia 1943, s. 2 [dostęp 2026-06-13].
- ↑ Ernst-Moritz-Arndt-Medaille verliehen, „Neues Deutschland”, nd-archiv.de, 13 lipca 1957.
Bibliografia
- Antony Beevor: Stalingrad. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2015. ISBN 978-83-240-3416-1.
- Arthur Boje: Stalins deutsche Agenten Ein Kriegsgefangener berichtet. Graz: Leopold Stocker Verlag, 2002. ISBN 3-7020-0946-9.
- Torsten Diedrich: Paulus. Trauma Stalingradu. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2009. ISBN 978-83-245-9105-3.
- Robert Loeffel: Family Punishment in Nazi Germany. Sippenhaft, Terror and Myth. New York: Palgrave Macmillan, 2012. DOI: 10.1057/9781137021830. ISBN 978-1-349-34450-5.
