Asashio (1902)
 „Asashio” od rufy | |
| Klasa | |
|---|---|
| Typ |
Shirakumo |
| Historia | |
| Stocznia | |
| Położenie stępki |
3 kwietnia 1901 |
| Wodowanie |
10 stycznia 1902 |
 Dai-Nippon Teikoku Kaigun
| |
| Nazwa |
Asashio |
| Wejście do służby |
4 maja 1902 |
| Wycofanie ze służby |
1 kwietnia 1922 |
| Los okrętu |
złomowany |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność |
342 t normalna |
| Długość |
67,5 m |
| Szerokość |
6,34 m |
| Zanurzenie |
1,83 m |
| Napęd | |
| 2 maszyny parowe, 4 kotły, 7000 KM, 2 śruby | |
| Prędkość |
31 węzłów |
| Uzbrojenie | |
| 1→2 działo 76 mm 5→4 dział 57 mm (5 x I) | |
| Wyrzutnie torpedowe |
2 x 450 mm (2 x I) |
| Załoga |
59 |
Asashio (jap. 朝潮; あさしお) – japoński niszczyciel typu Shirakumo z początku XX wieku, zbudowany w Wielkiej Brytanii. Wodowany w 1902 roku, wszedł do służby w Cesarskiej Marynarce Wojennej Japonii w tym samym roku. Służył podczas wojny japońsko-rosyjskiej. Został wycofany w 1922 roku.
Historia
Na skutek doświadczeń wojny chińsko-japońskiej, która potwierdziła wartość okrętów torpedowych, Cesarstwo Wielkiej Japonii przyjęło w 1896 roku dziesięcioletni program rozbudowy marynarki, przewidujący budowę nie tylko 63 torpedowców, ale też 23 niszczycieli[1]. Niszczyciele wówczas były nową klasą okrętów, toteż Japonia zwróciła się ku wiodącym w świecie stoczniom brytyjskim. W stoczni Thornycroft zamówiono najpierw sześć niszczycieli typu Murakumo, a następnie w ramach roku budżetowego 1900 dwa niszczyciele ulepszonego typu Shirakumo[2][1]. Przy praktycznie takich samych wymiarach zewnętrznych i takim samym uzbrojeniu różniły się one nieco większą wypornością i zastosowaniem mocniejszej siłowni, z kotłami o wyższym ciśnieniu pary[1]. Zmieniła się również ich sylwetka, z dwukominowej na czterokominową, podobną do okrętów stoczni Yarrow[3].
Stępkę pod budowę „Asashio” jako drugiego okrętu typu Shirakumo położono 3 kwietnia 1901 roku[2]. Budowany był w stoczni J. Thornyroft & Co. w Chiswick (dzielnicy Londynu)[4]. Został wodowany 10 stycznia 1902 roku[4]. Okręt ukończono i oddano do służby 4 maja 1902 roku[2].
Opis
Okręty typu Shirakumo były czterokominowymi niszczycielami z gładkopokładowym kadłubem, przy czym pokład dziobowy był nakryty wypukłym pokładem w formie „skorupy żółwia”[5]. Dziobnica była prawie pionowa[5]. Wyporność normalna wynosiła 342 ton, a pełna 428 ton[4]. Długość całkowita wynosiła 67,5 metra, a na linii wodnej 65,89 m[3]. Szerokość wynosiła 6,34 m, a zanurzenie 1,83 m[3]. Załoga liczyła 59–60 osób[a].
Okręt napędzany był przez dwie pionowe 4-cylindrowe maszyny parowe potrójnego rozprężania o mocy indykowanej 7000 hp, poruszające dwie śruby[4]. Parę dostarczały cztery kotły wodnorurkowe typu Thornycroft[4]. Prędkość maksymalna projektowa wynosiła 31 węzłów[4]. „Asashio” na próbach trzygodzinnych rozwinął prędkość 31,058 węzła i moc indykowaną 7224 hp[4]. Normalny zapas węgla wynosił 40 ton, a maksymalny 95 ton[4].
Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło początkowo pojedyncze działo kalibru 76 mm o długości lufy L/40 (40 kalibrów) umieszczone na rufie oraz pięć dział kalibru 57 mm umieszczonych na pokładzie na burtach i na platformie nad sterówką na dziobie[3]. Uzbrojenie jeszcze przed 1905 rokiem wzmocniono, zastępując dziobowe działo kalibru 57 mm przez drugie działo kalibru 76 mm[3]. Uzbrojenie torpedowe obejmowało dwie pojedyncze obrotowe wyrzutnie torped kalibru 450 mm (18 cali), umieszczone w osi podłużnej na pokładzie w części rufowej[3][b].
Służba
W chwili wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej „Asashio” wchodził w skład 1. dywizjonu niszczycieli, dowodzonego przez komandora Asai, wchodzącego w skład 1 Eskadry Floty Połączonej[6]. Dowódcą okrętu był komandor ppor. M. Matsunaga[3]. Okręt wziął udział ze swoim dywizjonem w wojnie rosyjsko-japońskiej, zaczynając od otwierającego wojnę ataku niszczycieli w nocy z 8 na 9 lutego 1904 roku na okręty rosyjskie na redzie Port Arthur. Atakował jako drugi okręt z czołowego 1. dywizjonu, wystrzeliwując ok. godz. 0:30 (czasu japońskiego) dwie torpedy i prawdopodobnie uszkadzając jedną z nich pancernik „Retwizan”[7]. Według innych autorów, mógł storpedować i uszkodzić pancernik „Cesariewicz”[8].
W nocy z 9 na 10 marca „Asashio” z 1. dywizjonem niszczycieli („Akatsuki” i „Kasumi”) został wysłany na wypad pod Port Artur, podczas którego doszło o 3:37 do prawie godzinnej bitwy z rosyjskim zespołem niszczycieli kmdr. Matusewicza w składzie „Wynosliwyj”, „Wnimatielnyj”, „Włastnyj” i „Biesstrasznyj”[9]. „Asashio” został uszkodzony ośmioma trafieniami, mając jednego zabitego i trzech rannych, lecz zdołał się wycofać[10].
W toku dalszych działań, „Asashio” z 1. dywizjonem niszczycieli 9 lipca wspierał krążowniki walczące z zespołem rosyjskim w zatoce Tahe, doznając niewielkich uszkodzeń (raniono dwóch członków załogi)[11]. Między 10 a 11 sierpnia razem z „Kasumi” ścigał bezskutecznie rosyjski niszczyciel „Rieszytielnyj”, który został wysłany z Port Artur z misją dotarcia do neutralnego chińskiego portu Czyfu[12]. „Rieszytielnyj” dotarł 11 sierpnia o godzinie 4:00 do Czyfu i miał zostać internowany, ale 12 sierpnia po godz. 3:00 został na redzie portu opanowany przez japoński zespół abordażowy z niszczycieli „Asashio” i „Kasumi”, który zdobył okręt naruszając neutralność Chin[12]. Uszkodzony „Rieszytielnyj” został następnie odholowany przez „Asashio” do Dalianu[12].
„Asashio” wziął następnie udział w bitwie pod Cuszimą 27 maja 1905 roku, przydzielony do 4. dywizjonu niszczycieli kmdr. por. Suzuki, w składzie 2 Eskadry[3][13]. Dowódcą okrętu był komandor ppor. Nairi[3].
28 sierpnia 1912 roku został przeklasyfikowany na niszczyciel 3. klasy[2]. „Kasumi” został wycofany ze służby 1 kwietnia 1922 roku[2]. 1 kwietnia 1923 roku została rozbrojony w Kure, po czym złomowany[2][4].
Uwagi
- ↑ 59 osób według Suliga 1995 ↓, 60 osób wg Jentschura, Jung i Mickel 1977 ↓, s. 131
- ↑ Publikacje podają kaliber wyrzutni torped 18 cali = 457 mm (np. Suliga 1995 ↓), lecz torpedy nominalnego kalibru 18 cali miały w rzeczywistości kaliber 450 mm (Eric Lacroix, Linton Wells: Japanese Cruisers of the Pacific War. Londyn: 1997, s. 778.
Przypisy
- 1 2 3 Gardiner, Chesneau, Kolesnik (red.) 1979 ↓, s. 237-238
- 1 2 3 4 5 6 Nishida 2002 ↓.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Suliga 1995 ↓, s. bez nr.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Jentschura, Jung i Mickel 1977 ↓, s. 31-132
- 1 2 Na podstawie Suliga 1995 ↓, s. rysunek
- ↑ Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 26.
- ↑ Olender 2021 ↓, s. 172, 638.
- ↑ Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 45.
- ↑ Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 70-72.
- ↑ Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 70-71.
- ↑ Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 122.
- 1 2 3 Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 171.
- ↑ Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 361.
Bibliografia
- Conway’s All the world’s fighting ships 1860–1905. Robert Gardiner, Roger Chesneau, Eugene Kolesnik (red.). Londyn: Conway Maritime Press, 1979. ISBN 0-85177-133-5. (ang.).
- Hansgeorg Jentschura, Dieter Jung, Peter Mickel: Warships of the Imperial Japanese Navy, 1869–1945. Wyd. IV (1986). Naval Institute Press, 1977. ISBN 0-87021-893-X. (ang.).
- Józef Wiesław Dyskant, Andrzej Michałek: Port Artur Cuszima 1904–1905. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2005. ISBN 83-11-10209-0.
- Hiroshi Nishida: Shirakumo class 3rd class destroyers. Imperial Japanese Navy, 2002. (ang.).
- Piotr Olender: Wojna rosyjsko-japońska 1904–1905. Działania na morzu. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2021. ISBN 978-83-8178-686-7.
- Siergiej Suliga: Japonskij fłot. Korabli Russko-Japonskoj wojny 1904-1905 gg. Wypusk 2. Moskwa: Askold, 1995. ISBN 5-85259-077-0. (ros.). [Японский флот. Корабли русско-японской войны 1904-1905 гг.]