Kasumi (1902)

Kasumi
霞
Ilustracja
„Kasumi”
Klasa

niszczyciel

Typ

Akatsuki

Historia
Stocznia

Yarrow, Poplar (Londyn)

Położenie stępki

1 lutego 1901

Wodowanie

23 stycznia 1902

 Dai-Nippon Teikoku Kaigun
Nazwa

Kasumi

Wejście do służby

14 lutego 1902

Wycofanie ze służby

1 kwietnia 1913

Los okrętu

złomowany w latach 20.

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność

363 t normalna
415 t pełna

Długość

68,45 m

Szerokość

6,26 m

Zanurzenie

1,7 m

Napęd
2 maszyny parowe, 4 kotły, 6500 KM, 2 śruby
Prędkość

31 węzłów

Uzbrojenie
1 działo 76 mm
5 dział 57 mm (5 x I)
Wyrzutnie torpedowe

2 x 450 mm (2 x I)

Załoga

59

Kasumi (jap. 霞; かすみ) – japoński niszczyciel typu Akatsuki (pierwszego) z początku XX wieku, zbudowany w Wielkiej Brytanii. Wodowany w 1902 roku, wszedł do służby w Cesarskiej Marynarce Wojennej Japonii w tym samym roku. Służył podczas wojny japońsko-rosyjskiej. Został wycofany w 1913 roku.

Wyporność pełna okrętu wynosiła 415 ton, a długość ponad 68 metrów. Uzbrojenie stanowiło sześć dział kalibrów 76 mm i 57 mm oraz dwie wyrzutnie torpedowe. Napędzały go maszyny parowe, pozwalające na osiąganie prędkości 31 węzłów.

Historia

Na skutek doświadczeń wojny chińsko-japońskiej, która potwierdziła wartość okrętów torpedowych, Cesarstwo Wielkiej Japonii przyjęło w 1896 roku dziesięcioletni program rozbudowy marynarki, przewidujący budowę nie tylko 63 torpedowców, ale też 23 niszczycieli[1]. Niszczyciele wówczas były nową klasą okrętów, toteż Japonia zwróciła się ku wiodącym w świecie stoczniom brytyjskim, w tym przede wszystkim do stoczni Yarrow, która w 1894 roku zbudowała pierwsze niszczyciele na świecie dla marynarki brytyjskiej[2]. Po zbudowaniu pierwszych sześciu niszczycieli typu Ikazuchi w stoczni Yarrow Japonia zamówiła w niej jeszcze dwa niszczyciele ulepszonego typu Akatsuki[1]. Przy praktycznie takich samych wymiarach zewnętrznych i takim samym uzbrojeniu różniły się one nieco większą wypornością i zastosowaniem mocniejszej siłowni, z kotłami o wyższym ciśnieniu pary[1]. Oba okręty zostały zamówione z budżetu na 1900 rok[3].

Stępkę pod budowę „Kasumi” jako drugiego okrętu typu Akatsuki położono 1 lutego 1901 roku[3]. Budowany był w stoczni Yarrow & Co. w Poplar (dzielnicy Londynu), gdzie został wodowany 23 stycznia 1902 roku, po czym 29 stycznia przechodził próby morskie[4]. Okręt ukończono i oddano do służby 14 lutego 1902 roku[3].

Opis

Okręty typu Akatsuki (pierwszego o tej nazwie) były czterokominowymi niszczycielami z gładkopokładowym kadłubem, przy czym pokład dziobowy był nakryty wypukłym pokładem w formie „skorupy żółwia”[5]. Dziobnica była pionowa[5]. Wyporność normalna wynosiła 363 tony, a pełna 415 ton[4]. Długość całkowita wynosiła 68,45 metra, a na linii wodnej 67,3 m[6]. Szerokość wynosiła 6,26 m, a zanurzenie 1,7 m[6]. Załoga liczyła 59–60 osób[a].

Okręt napędzany był przez dwie pionowe 4-cylindrowe maszyny parowe potrójnego rozprężania o mocy indykowanej 6500 hp, poruszające dwie śruby[b]. Parę dostarczały cztery kotły typu Yarrow[4]. Prędkość maksymalna projektowa wynosiła 31 węzłów, natomiast „Kasumi” na próbach trzygodzinnych rozwinął 31,295 węzła[4]. Normalny zapas węgla wynosił 40 ton, a maksymalny 89 ton[4].

Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło początkowo pojedyncze działo kalibru 76 mm o długości lufy L/40 (40 kalibrów) umieszczone na rufie oraz pięć dział kalibru 57 mm umieszczonych na pokładzie na burtach i na platformie nad sterówką na dziobie[6]. Uzbrojenie jeszcze przed 1905 rokiem wzmocniono, zastępując dziobowe działo kalibru 57 mm przez drugie działo kalibru 76 mm[6]. Uzbrojenie torpedowe obejmowało dwie pojedyncze obrotowe wyrzutnie torped kalibru 450 mm (18 cali), umieszczone w osi podłużnej na pokładzie w części rufowej[6][c].

Służba

Po wejściu do służby japońskiej „Kasumi” wypłynął z Wielkiej Brytanii do Japonii 10 marca 1902 roku[7]. Ponad trzy miesiące później 15 czerwca 1902 roku dopłynął do portu w Yokosuka[8]. Pierwszym dowódcą był komandor ppor. Masatake Oshima[9].

W chwili wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej „Kasumi” wchodził w skład 1. dywizjonu niszczycieli, dowodzonego przez komandora Asai, wchodzącego w skład 1. Eskadry Floty Połączonej[10]. Dowódcą okrętu był nadal komandor ppor. M. Oshima[6]. Okręt wziął udział ze swoim dywizjonem w wojnie rosyjsko-japońskiej, zaczynając od otwierającego wojnę ataku niszczycieli w nocy z 8 na 9 lutego 1904 roku na okręty rosyjskie na redzie Port Artur. Atakował jako trzeci okręt z czołowego 1. dywizjonu, wystrzeliwując ok. godz. 0:30 (czasu japońskiego) dwie torpedy[11]. Według części autorów trafił jedną torpedą i uszkodził krążownik „Pałłada”[11], natomiast według innej wersji mógł storpedować i uszkodzić pancernik „Cesariewicz”[6][12].

W nocy z 9 na 10 marca „Kasumi” z 1. dywizjonem niszczycieli („Akatsuki” i „Asashio”) został wysłany na wypad pod Port Artur, podczas którego doszło o 3:37 do prawie godzinnej bitwy z rosyjskim zespołem niszczycieli kmdr. Matusewicza w składzie „Wynosliwyj”, „Wnimatielnyj”, „Włastnyj” i „Biesstrasznyj”[13]. „Kasumi” został uszkodzony dziesięcioma trafieniami, mając jednego zabitego i czterech rannych, lecz zdołał się wycofać[13].

22 lipca, dozorując w ramach blokady morskiej, w czasie kontroli dżonki „Kasumi” został ostrzelany przez rosyjskie baterie nadbrzeżne i uszkodzony, mając trzech rannych[13]. 10 sierpnia razem z „Asashio” ścigał bezskutecznie rosyjski niszczyciel „Rieszytielnyj”, który został wysłany z Port Artur z misją dotarcia do neutralnego chińskiego portu Czyfu[14]. „Rieszytielnyj” zdołał zgubić pościg i dotarł 11 sierpnia o godzinie 4:00 do Czyfu, gdzie zgodnie z prawem międzynarodowym miał zostać internowany, ale o obecności tam okrętu dowiedzieli się Japończycy i skierowali tam oba niszczyciele[14]. 12 sierpnia po godz. 3:00, pod pretekstem strzeżenia chińskiej neutralności, zespół abordażowy z niszczycieli „Asashio” i „Kasumi” opanował siłą na redzie portu rosyjski niszczyciel, a następnie uprowadził go, naruszając neutralność Chin[14].

„Kasumi” wziął następnie udział w bitwie pod Cuszimą 27 maja 1905 roku, przydzielony do 3. dywizjonu niszczycieli kmdr. por. Yoshijiimy[6]. Dowódcą okrętu (od 11 września 1904 roku) był komandor ppor. Naosuke Shiraishi[15]. W nocy po 21:02 atakował bezskutecznie torpedami z dywizjonem zespół okrętów kontradmirała Niebogatowa, przy czym odniósł niewielkie uszkodzenia od trzech rosyjskich pocisków[16].

28 sierpnia 1912 roku „Kasumi” został przeklasyfikowany na niszczyciel 3. klasy, po czym został 1 kwietnia 1913 roku wycofany ze służby[3]. Podczas I wojny światowej, 3 sierpnia 1914 roku, został przeznaczony do zadań pomocniczych pod nazwą zmienioną na „Kasumi-maru”, według wzoru dla statków[3]. Służył następnie jako okręt-cel, przynajmniej do 1920 roku[4]. 1 lipca 1920 roku przywrócono nazwę okrętu „Kasumi”[3]. Został złomowany w latach 20. XX wieku (bez bliższych znanych szczegółów)[4][6].

Uwagi

  1. ↑ 59 osób według Suliga 1995 ↓, 60 osób wg Jentschura, Jung i Mickel 1977 ↓, s. 132
  2. ↑ Moc 6500 KM według Gardiner, Chesneau, Kolesnik (red.) 1979 ↓, s. 238 i Suliga 1995 ↓, natomiast Jentschura, Jung i Mickel 1977 ↓, s. 132 podają 6000 KM, taką samą jak dla wcześniejszego typu Ikazuchi.
  3. ↑ Publikacje podają kaliber wyrzutni torped 18 cali = 457 mm (np. Suliga 1995 ↓), lecz torpedy nominalnego kalibru 18 cali miały w rzeczywistości kaliber 450 mm (Eric Lacroix, Linton Wells: Japanese Cruisers of the Pacific War. Londyn: 1997, s. 778.

Przypisy

  1. 1 2 3 Gardiner, Chesneau, Kolesnik (red.) 1979 ↓, s. 237-238
  2. ↑ Gardiner, Chesneau, Kolesnik (red.) 1979 ↓, s. 90, 237.
  3. 1 2 3 4 5 6 Nishida 2003 ↓.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Jentschura, Jung i Mickel 1977 ↓, s. 132
  5. 1 2 Na podstawie Suliga 1995 ↓, s. rysunek
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Suliga 1995 ↓, s. bez nr.
  7. ↑ 『官報』第5603号、明治35年3月12日 („Official Gazette” No. 5603, 12 marca 1902) (jap.)
  8. ↑ 日本海軍史』第7巻 (History of the Japanese Navy, Vol. 7), s. 287 (jap.)
  9. ↑ Hiroshi Nishida: Graduates of Naval Academy class 15th. Imperial Japanese Navy, 2002. [zarchiwizowane z tego adresu]. (ang.).
  10. ↑ Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 26.
  11. 1 2 Olender 2021 ↓, s. 172, 638.
  12. ↑ Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 45.
  13. 1 2 3 Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 70-72.
  14. 1 2 3 Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 171.
  15. ↑ Hiroshi Nishida: Graduates of Naval Academy class 17th. Imperial Japanese Navy, 2002. [zarchiwizowane z tego adresu]. (ang.).
  16. ↑ Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 392.

Bibliografia

  • Conway’s All the world’s fighting ships 1860–1905. Robert Gardiner, Roger Chesneau, Eugene Kolesnik (red.). Londyn: Conway Maritime Press, 1979. ISBN 0-85177-133-5. (ang.).
  • Hansgeorg Jentschura, Dieter Jung, Peter Mickel: Warships of the Imperial Japanese Navy, 1869–1945. Wyd. IV (1986). Naval Institute Press, 1977. ISBN 0-87021-893-X. (ang.).
  • Józef Wiesław Dyskant, Andrzej Michałek: Port Artur Cuszima 1904–1905. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2005. ISBN 83-11-10209-0.
  • Hiroshi Nishida: Akatsuki class 3rd class destroyers. Imperial Japanese Navy, 2003. [zarchiwizowane z tego adresu]. (ang.).
  • Piotr Olender: Wojna rosyjsko-japońska 1904–1905. Działania na morzu. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2021. ISBN 978-83-8178-686-7.
  • Siergiej Suliga: Japonskij fłot. Korabli Russko-Japonskoj wojny 1904-1905 gg. Wypusk 2. Moskwa: Askold, 1995. ISBN 5-85259-077-0. (ros.). [Японский флот. Корабли русско-японской войны 1904-1905 гг.]