Austrophya

Austrophya
Tillyard, 1909[1][2]
Ilustracja
Samiec Austrophya mystica
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Podgromada

uskrzydlone

Rząd

ważki

Infrarząd

ważki różnoskrzydłe

Nadrodzina

Libelluloidea[1]

Rodzina

Austrocorduliidae

Rodzaj

Austrophya

Typ nomenklatoryczny

Austrophya mystica Tillyard, 1909

Gatunki

2 gatunki – zobacz opis w tekście

Zasięg występowania
Mapa występowania

Austrophya – rodzaj ważek z rodziny Austrocorduliidae[1].

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące endemicznie w północno-wschodniej Australii[3].

Systematyka

Rodzaj Austrophya wprowadził w 1909 roku angielsko-australijski entomolog i geolog Robert John Tillyard dla nowo opisanego przez siebie gatunku Austrophya mystica[2][4][5]. Drugi gatunek z tego rodzaju opisał Theischinger w 2019 roku[1][4].

Dawniej rodzaj ten zaliczany był do szklarkowatych (Corduliidae). W 2013 roku Dijkstra et al. na podstawie badań filogenetycznych usunęli ze szklarkowatych szereg rodzajów, w tym Austrophya, i zakwalifikowali je jako incertae sedis w obrębie nadrodziny Libelluloidea[6]; następnie ta grupa rodzajów tymczasowo została zaliczona do rodziny Synthemistidae, wymagane były jednak dalsze badania genetyczne[7][8]. W 2026 roku Goodman i inni, na podstawie kompleksowych badań molekularnych zestawionych z oceną cech morfologicznych, dokonali gruntownej rewizji rodzin Synthemistidae i Corduliidae, wydzielając trzy nowe rodziny oraz przywracając bądź nadając status rodziny sześciu wyróżnianym wcześniej taksonom. Autorzy zaliczyli rodzaj Austrophya do przywróconej i zrewidowanej rodziny Austrocorduliidae[9]. To ujęcie systematyczne wdrożyła World Odonata List[1].

Etymologia

Austrophya: łac. auster (rdzeń austro–) „wiatr południowy”, stąd w znaczeniu „południe” człon ten często używany jest do oznaczania czysto australijskich rodzajów; gr. φυή „wzrost lub postura”, przyrostek zapożyczony od nazw blisko spokrewnionych rodzajów Neophya i Cordulephya[10].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki[1]:

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2026 [dostęp 2026-03-18] (ang.).
  2. 1 2 R.J. Tillyard, On some remarkable Australian Corduliinae, with descriptions of new species, „Proceedings of the Linnean Society of New South Wales”, 33 (4), 1909, s. 738 (ang.).
  3. ↑ wynik wyszukiwania: Austrophya. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2025-09-22]. (ang.).
  4. 1 2 G. Theischinger, Austrophya monteithorum sp. Nov., a new dragonfly (Odonata: Anisoptera, Libelluloidea) from tropical Queensland, Australia, with notes on its collection and locality, „The Australian Entomologist”, 46 (3), 2019, s. 145–155 (ang.).
  5. ↑ Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 280, seria: Animal Kingdom: A Compilation and Characterization of Recent Animal Groups.
  6. ↑ Klaas-Douwe B. Dijkstra et al. The classification and diversity of dragonflies and damselflies (Odonata). „Zootaxa”. 3070 (1), s. 36–45, 2013. DOI: 10.11646/zootaxa.3703.1.9. (ang.).
  7. ↑ D. Paulson, M. Schorr & C. Deliry, World Odonata List, 4 grudnia 2022 [zarchiwizowane 2022-12-06] (ang.).
  8. ↑ Seth M. Bybee et al. Phylogeny and classification of Odonata using targeted genomics. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 160, 2021. DOI: 10.1016/j.ympev.2021.107115. (ang.).
  9. ↑ Aaron Goodman i inni, Systematic and taxonomic revision of emerald and tigertail dragonflies (Anisoptera: Synthemistidae and Corduliidae), „Systematic Entomology”, 51 (1), 2026, DOI: 10.1111/syen.70000 (ang.).
  10. ↑ Ian Endersby, Heinrich Fliedner, The naming of Australia’s dragonflies, Busybird Publishing, 2015, s. 116, ISBN 978-1-925260-62-5 [zarchiwizowane z adresu 2024-10-09] (ang.).