Baghdati (gmina)

Gmina Baghdati

ბაღდათის მუნიციპალიტეტი

gmina
Herb Flaga
Państwo	Gruzja
Siedziba	Baghdati
Burmistrz	Nodar Giorgidze
Powierzchnia	815,4 km²
Populacja (2024) • liczba ludności	20 228[1]
• gęstość	24,8 os./km²
Adres urzędu: ul. Akakiego Ceretelego 9, Baghdati
Położenie na mapie Położenie gminy na mapie Gruzji
42°04′04″N 42°49′29″E/42,067778 42,824722
Strona internetowa

Gmina Baghdati (gruz. ბაღდათის მუნიციპალიტეტი) – jednostka samorządu terytorialnego w regionie Imeretia, w zachodniej Gruzji. Siedzibą jej władz jest miasto Baghdati. Według spisu powszechnego z 2024 roku gmina liczyła 20 228 mieszkańców^[1].

Gmina zajmuje powierzchnię 815,4 km² i obejmuje miasto Baghdati, 25 wsi oraz osadę położoną przy zakładzie winiarskim w Warciche^[2].

Gmina jest położona w południowej części Imeretii. Jej obszar rozciąga się od równinnej części regionu na północy po północne stoki Gór Mescheckich na południu. Główną rzeką jest Chanistskali, nad którą położone są Baghdati i część miejscowości gminy^[3].

Teren gminy jest zróżnicowany wysokościowo – od obszarów równinnych i pagórkowatych po tereny górskie, osiągające około 1900 m n.p.m. Znaczną część jej powierzchni zajmują lasy. Na północy znajdują się tereny związane z lasami Ajameti, natomiast południowa część obejmuje doliny rzeczne oraz zalesione stoki górskie^[3].

Baghdati znajduje się około 25 km na południe od Kutaisi. Gmina graniczy z gminami Kutaisi, Zestaponi, Charagauli, Wani i Adigeni.

Gmina Baghdati dzieli się na 15 jednostek administracyjnych, obejmujących miasto Baghdati, 25 wsi oraz osadę przy zakładzie winiarskim w Warciche^[2]:

• jednostka administracyjna Baghdati – miasto Baghdati;
• jednostka administracyjna Dimi:
  • wieś Dimi,
  • wieś Saimedo;
• jednostka administracyjna Persati:
  • wieś Persati,
  • wieś Szubani;
• jednostka administracyjna Citelschewi – wieś Citelschewi;
• jednostka administracyjna Rochi – wieś Rochi;
• jednostka administracyjna Warciche:
  • wieś Warciche,
  • osada przy zakładzie winiarskim w Warciche;
• jednostka administracyjna Rokiti – wieś Rokiti;
• jednostka administracyjna Didwela – wieś Didwela;
• jednostka administracyjna Pirweli Obcza – wieś Pirweli Obcza;
• jednostka administracyjna Meore Obcza – wieś Meore Obcza;
• jednostka administracyjna Nergeeti:
  • wieś Nergeeti,
  • wieś Ckaltaszua,
  • wieś Cablaraschewi,
  • wieś Dapenili,
  • wieś Alismereti,
  • wieś Koriszi,
  • wieś Mamaneti;
• jednostka administracyjna Zeda Dimi – wieś Zeda Dimi;
• jednostka administracyjna Zegani:
  • wieś Kweda Zegani,
  • wieś Zeda Zegani,
  • wieś Cipa,
  • wieś Nebiereti;
• jednostka administracyjna Sakraula – wieś Sakraula;
• jednostka administracyjna Chani:
  • wieś Chani,
  • wieś Kakaschidi,
  • wieś Zekari,
  • wieś Wenaczala,
  • wieś Kerszaweti.

Wieś Chani jest zaliczana do gruzińskich osad wysokogórskich^[4].

W okresie przynależności Gruzji do Związku Radzieckiego jednostka funkcjonowała jako rejon Baghdati. W 1940 roku miasto i rejon przemianowano na Majakowski na cześć urodzonego w Baghdati poety Władimira Majakowskiego. Historyczną nazwę Baghdati przywrócono w 1990 roku^[5].

Po reformie samorządowej przeprowadzonej w niepodległej Gruzji rejon przekształcono w gminę. W 2014 roku rada gminy ustaliła obowiązujący podział na 15 jednostek administracyjnych^[2].

Według spisu powszechnego z 2024 roku gmina Baghdati liczyła 20 228 mieszkańców. W mieście Baghdati mieszkało 3729 osób, natomiast na obszarach wiejskich – 16 499. Kobiety stanowiły 10 342 mieszkańców, a mężczyźni 9886^[1].

Gęstość zaludnienia wynosiła około 24,8 osoby na km². Większość mieszkańców gminy zamieszkiwała wsie położone w dolinie Chanistskali i w północnej, równinnej części gminy.

Podstawę gospodarki gminy stanowią rolnictwo, przetwórstwo spożywcze, leśnictwo, handel i usługi. Uprawiane są m.in. winorośl, kukurydza, warzywa i drzewa owocowe. Istotne znaczenie ma winiarstwo prowadzone zarówno przez większe zakłady, jak i rodzinne gospodarstwa winiarskie^[6].

Ważnym ośrodkiem turystycznym jest Sairme, uzdrowisko znane ze źródeł wód mineralnych. Na terenie gminy rozwijają się również turystyka przyrodnicza, górska i winiarska^[7].

Na obszarze gminy znajdują się pozostałości średniowiecznych i nowożytnych budowli obronnych, cerkwie, klasztory, dawne kamienne mosty oraz stanowiska archeologiczne. Do najważniejszych obiektów należy Twierdza Baghdati, wiązana z osmańską obecnością w regionie w XVII wieku^[8].

Wśród innych obiektów znajdują się kamienne mosty w Kakaschidi, zabytkowe cerkwie w Chani, Zekari, Nergeeti i innych wsiach oraz pozostałości dawnej zabudowy w Warciche^[8].

Do najważniejszych obszarów przyrodniczych należą lasy Ajameti, dolina Chanistskali, górskie okolice Chani i Zekari oraz tereny uzdrowiska Sairme.

Organem stanowiącym gminy jest rada gminy – sakrebulo. Władzę wykonawczą sprawuje burmistrz wraz z urzędem gminy. Funkcję burmistrza pełni Nodar Giorgidze^[9].