Beden

Beden
Беден
Ilustracja
Widok na wieś
Państwo

 Bułgaria

Obwód

Smolan

Gmina

Dewin

Kmet

Rumen Karow

Populacja (2025)

 

• liczba ludności

251[1]

Kod pocztowy

4817

Położenie na mapie obwodu Smolan
Mapa konturowa obwodu Smolan, w centrum znajduje się punkt z opisem „Beden”
Położenie na mapie Bułgarii
Mapa konturowa Bułgarii, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Beden”
Ziemia41°42′53,80″N 24°28′12,25″E/41,714944 24,470069

Beden (bułg. Беден) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Smolan, w gminie Dewin. W 2025 roku liczyła 251 mieszkańców[1].

Geografia

Wieś Beden leży w Środkowych Rodopach, na południowym zboczu grzbietu Czernaticy, nad rzeką Szyrokołaszką[2].

Historia

Wieś została po raz pierwszy wymieniona pod nazwą Beden w osmańskim rejestrze z 1515 r[3]. W dokumencie z Biura Najwyższego Muftiego w Stambule, wymieniającym wakfy na terenie byłej wtedy Bułgarii, które przyczyniły się do rozwoju muzułmańskich instytucji religijnych, edukacyjnych i charytatywnych w okresie od XVI w. do 1920 r., sporządzonym w okresie od 15 września 1920 r. do 3 września 1921 r., Beden jest również wymieniony jako wieś wakf[3]. Miejscowość wzmiankowana została również w osmańskim rejestrze podatkowym z 1576 roku[4]. W tym rejestrze zostało napisane: nasz dokument potwierdza, że wieś nazywała się Bedan, co możemy powiązać z jej średniowieczną nazwą, a Beden jest późniejszą formą turecką”[4].

Archeologia

W 1959 roku na terenie wsi odkryto średniowieczną nekropolię chrześcijańską z XI–XII wieku[5]. Także na tym terenie okryto ślady sanktuarium trackich herosów, starożytnej osady i nekropolii z IV wieku, a także pozostałości klasztoru zniszczonego w XVII wieku[6]. W regionie Beden odkryto następnie cały szereg starożytnych i średniowiecznych nekropolii z setkami grobów, z dużą ilością ceramiki i różnorodnymi dekoracjami, niektóre jak w stolicach Pliska czy Weliki Presław[6].

Przypisy

  1. 1 2 Население и демографски прогнози. Национален статистически институт. [dostęp 2026-06-06]. (bułg.).
  2. ↑ Димитър Цончев: Родопските средновековни крепости Козникос и Беаднос. Известия на Археологическия институт към БАН, 1963, s. 87.
  3. 1 2 Evgeni Radushev: Inventory of Ottoman Turkish Documents about Waqf Preserved in the Oriental Department at the St St Cyril and Methodius National Library. Part 1 – Registers. Sofia: IMIR, 2003, s. 202. [dostęp 2026-06-06].
  4. 1 2 Турски извори за българската история. София: БАН, 1972, s. 86.
  5. ↑ Соня Георгиева: Средновековни некрополи в Родопите. T. Родопски сборник I. 1969, s. 150.
  6. 1 2 Маргарита Ваклинова: Късноантичен некропол при с. Беден, Смолянски окръг. T. Родопски сборник I. 1969, s. 141–157.