Beden
![]() Widok na wieś | |
| Państwo | |
|---|---|
| Obwód | |
| Gmina | |
| Kmet |
Rumen Karow |
| Populacja (2025) |
|
| • liczba ludności |
251[1] |
| Kod pocztowy |
4817 |
Położenie na mapie obwodu Smolan ![]() | |
Położenie na mapie Bułgarii ![]() | |
Beden (bułg. Беден) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Smolan, w gminie Dewin. W 2025 roku liczyła 251 mieszkańców[1].
Geografia
Wieś Beden leży w Środkowych Rodopach, na południowym zboczu grzbietu Czernaticy, nad rzeką Szyrokołaszką[2].
Historia
Wieś została po raz pierwszy wymieniona pod nazwą Beden w osmańskim rejestrze z 1515 r[3]. W dokumencie z Biura Najwyższego Muftiego w Stambule, wymieniającym wakfy na terenie byłej wtedy Bułgarii, które przyczyniły się do rozwoju muzułmańskich instytucji religijnych, edukacyjnych i charytatywnych w okresie od XVI w. do 1920 r., sporządzonym w okresie od 15 września 1920 r. do 3 września 1921 r., Beden jest również wymieniony jako wieś wakf[3]. Miejscowość wzmiankowana została również w osmańskim rejestrze podatkowym z 1576 roku[4]. W tym rejestrze zostało napisane: nasz dokument potwierdza, że wieś nazywała się Bedan, co możemy powiązać z jej średniowieczną nazwą, a Beden jest późniejszą formą turecką”[4].
Archeologia
W 1959 roku na terenie wsi odkryto średniowieczną nekropolię chrześcijańską z XI–XII wieku[5]. Także na tym terenie okryto ślady sanktuarium trackich herosów, starożytnej osady i nekropolii z IV wieku, a także pozostałości klasztoru zniszczonego w XVII wieku[6]. W regionie Beden odkryto następnie cały szereg starożytnych i średniowiecznych nekropolii z setkami grobów, z dużą ilością ceramiki i różnorodnymi dekoracjami, niektóre jak w stolicach Pliska czy Weliki Presław[6].
Przypisy
- 1 2 Население и демографски прогнози. Национален статистически институт. [dostęp 2026-06-06]. (bułg.).
- ↑ Димитър Цончев: Родопските средновековни крепости Козникос и Беаднос. Известия на Археологическия институт към БАН, 1963, s. 87.
- 1 2 Evgeni Radushev: Inventory of Ottoman Turkish Documents about Waqf Preserved in the Oriental Department at the St St Cyril and Methodius National Library. Part 1 – Registers. Sofia: IMIR, 2003, s. 202. [dostęp 2026-06-06].
- 1 2 Турски извори за българската история. София: БАН, 1972, s. 86.
- ↑ Соня Георгиева: Средновековни некрополи в Родопите. T. Родопски сборник I. 1969, s. 150.
- 1 2 Маргарита Ваклинова: Късноантичен некропол при с. Беден, Смолянски окръг. T. Родопски сборник I. 1969, s. 141–157.


