Bertram Orth
![]() | ||
| ||
| Data i miejsce urodzenia |
11 grudnia 1848 | |
|---|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
10 lutego 1931 | |
| arcybiskup Wyspy Vancouver/Victorii | ||
| Okres sprawowania |
1903–1908 | |
| biskup Wyspy Vancouver | ||
| Okres sprawowania |
1900–1903 | |
| Wyznanie | ||
| Kościół | ||
| Prezbiterat |
25 lipca 1872 | |
| Nominacja biskupia |
24 marca 1900 | |
| Sakra biskupia |
10 czerwca 1900 | |
| Data konsekracji |
10 czerwca 1900 |
|---|---|
| Miejscowość | |
| Miejsce |
Katedra św. Andrzeja w Victorii |
| Konsekrator |
Alexander Christie |
| Współkonsekratorzy |
Alphonse Joseph Glorieux, |
Bertram Orth (ur. 11 grudnia 1848 w Algert, zm. 10 lutego 1931 w Fiesole) – niemiecki duchowny rzymskokatolicki, misjonarz, biskup Wyspy Vancouver oraz arcybiskup Wyspy Vancouver i Victorii.
Biografia
Młodość i prezbiteriat
Pochodził z Niemiec. Studiował w American College w Leuven[a]. 25 lipca 1872 w Brukseli, z rąk nuncjusza apostolskiego w Belgii abpa Giacomo Cattaniego przyjął święcenia prezbiteriatu i został kapłanem archidiecezji Oregon City, do której wyjechał 12 października tr[1][2].
W Stanach Zjednoczonych został zatrudniony jako nauczyciel w St. Michael's College w Portland. W kolejnym roku wyjechał na misje wśród Indian Cayuse w Umatilla Indian Reservation. Następnie był proboszczem w Canyon City, gdzie założył szkołę. Kolejno był redaktorem gazety archidiecezjalnej Catholic Sentinel, a następnie proboszczem nowo powstałej parafii św. Wawrzyńca w Portland[2].
Episkopat
24 marca 1900 papież Leon XIII mianował go biskupem Wyspy Vancouver w Kanadzie. 10 czerwca 1900 w katedrze w Victorii przyjął sakrę biskupią z rąk swojego poprzednika, arcybiskupa Oregon City Alexandra Christie. Współkonsekratorami byli biskup Boise City Alphonse Joseph Glorieux oraz biskup Nesqually Edward John O’Dea[1].
Diecezja Wyspy Vancouver, mimo że położona była w Kanadzie, była sufraganią archidiecezji Oregon City w Stanach Zjednoczonych. Ta niestandardowa sytuacja uległa zmianie 25 czerwca 1903, gdy Leon XIII podniósł diecezję Wyspy Vancouver do rangi archidiecezji. 6 września 1904 archidiecezja Wyspy Vancouver zmieniła nazwę na archidiecezja Victoria. Tym samym bp Orth został arcybiskupem metropolitą Wyspy Vancouver, a następnie arcybiskupem metropolitą Victorii[1].
W 1903 abp Orth zwolnił wikariusza generalnego archidiecezji ks. Josepha Nicolaye (pracującego na tym stanowisku jeszcze u dwóch poprzednich biskupów), przez co popadł z nim w poważny konflikt. W lutym 1907 ks. Nicolaye zwołał zebranie duchowieństwa diecezjalnego, na którym przedstawił nieco sprzeczne zeznania dwóch kobiet, które oskarżyły arcybiskupa Ortha o molestowanie seksualne. Arcybiskupa oskarżono również o jansenizm. Informacje na ten temat przekazano także arcybiskupowi Oregon City Alexandrowi Christie oraz delegatowi apostolskiemu w Kanadzie i Nowej Fundlandii abp Donato Sbarrettiemu[2].
Abp Orth udał się do Rzymu, aby wyjaśnić aferę. Stolica Apostolska po zbadaniu sprawy, zauważyła w oskarżeniach sprzeczności, odrzucając zarzuty. 8 maja 1908 ogłoszono jednak jego rezygnację z katedry. Według różnych źródeł, albo abp Orth sam nie chciał już wracać do archidiecezji, albo uznano, że nie będzie mógł pełnić urzędu w atmosferze podejrzeń. Ze współczesnej perspektywy brak jest danych, aby ocenić czy oskarżenia o charakterze seksualnym były prawdziwe, czy były skutkiem intryg. Za nieprawdziwe uznaje się oskarżenia o jansenizm[2].
Po dymisji otrzymał arcybiskupstwo tytularne Amasea. Po rezygnacji abpa Ortha archidiecezja Victoria ponownie stała się diecezją, a stolica arcybiskupia została przeniesiona do Vancouver. Abp Orth nigdy nie wrócił już do Kanady. Zmarł 10 lutego 1931 we Włoszech[1][2].
Uwagi
- ↑ Seminarium przygotowujące kandydatów do kapłaństwa z Europy do pracy w Stanach Zjednoczonych.
Przypisy
- 1 2 3 4 Bertram Orth [online], catholic-hierarchy.org [dostęp 2026-04-10] (ang.).
- 1 2 3 4 5 Kevin A. Codd: A FAVORED PORTION OF THE VINEYARD: A Study of the American College Missionaries on the North Pacific Coast, 1857–1907. Katholieke Universiteit Leuven, 2007.
Bibliografia
- Bertram Orth [online], catholic-hierarchy.org [dostęp 2026-04-10] (ang.).
- Archbishop Bertram Orth. GCatholic. [dostęp 2026-04-10]. (ang.).
