Biskupi koperscy
Biskupi koperscy – biskupi związani z diecezją koperską, której siedzibą jest Koper. Pierwsza diecezja istniała od późnej starożytności, z przerwami we wczesnym średniowieczu, do jej połączenia z diecezją Triestu w 1828 roku. Samodzielną diecezję koperską przywrócono 17 października 1977 roku[1][2].
Najstarsza część sukcesji biskupiej jest rekonstruowana na podstawie późniejszych przekazów i niepełnej dokumentacji. W przypadku pierwszych biskupów znany jest niekiedy wyłącznie rok wzmianki, a nie pełny okres sprawowania urzędu[3].
Biskupi do 1828 roku
Poniższą chronologię oparto przede wszystkim na wykazie opublikowanym przez diecezję koperską. W odniesieniu do części średniowiecznych biskupów inne zestawienia podają nieznacznie odmienne daty nominacji, śmierci lub przeniesienia na inną stolicę[3][4].
| Lp. | Okres sprawowania urzędu | Biskup | Uwagi |
|---|---|---|---|
| 1 | od 524 | św. Nazariusz | uznawany w tradycji za pierwszego biskupa Kopru |
| 2 | wzmiankowany w 557 | Maksymilian | |
| 3 | wzmiankowany w 567 lub 667 | Agaton | |
| 4 | 756 lub 757 – ok. 767 | Jan | |
| 5 | ok. 767 | Senator | dalsza chronologia niepewna |
| W latach 1180–1186 diecezja pozostawała pod zarządem biskupów Triestu | |||
| 6 | 1186–1216 | Aldiger | |
| 7 | 1216 – ok. 1220 | Vratemar | w części źródeł: Uretmar |
| 8 | 1220 – ok. 1242 | Absalon | |
| 9 | 1245–1270 | Konrad | |
| 10 | 1271–1275 | Azon | |
| 11 | 1275–1279 | Papon | |
| 12 | 1279–1283 | Benvenut Buono | |
| 13 | 1283–1301 | Vitale Simone | |
| 14 | 1301–1317 | Pietro Manolesso, O.F.M. | |
| 15 | 1317–1327 | Tommaso Contarini | |
| 16 | 1328–1335 | Ugo da Vicenza, O.P. | następnie biskup Mazara del Vallo |
| 17 | 1336–1347 | Marco Semitecolo | |
| 18 | 1347–1349 | Orso Dolfin | następnie arcybiskup Kandii i patriarcha Grado |
| 19 | 1349–1364 | Francesco Querini | następnie arcybiskup Kandii i patriarcha Grado |
| 20 | 1364–1390 | Lodovico Morosini | następnie biskup Modonu |
| 21 | 1390–1411 | Giovanni Loredan | |
| 22 | 1411–1420 | Cristoforo Zeno | |
| 23 | 1420–1424 | Geremia Pola | w źródłach słoweńskich: Jeremija Pola |
| 24 | 1424–1428 | Martino de’ Bernardini, C.R.S.A. | |
| 25 | 1428–1448 | Francesco di Biondo, O.P. | w starszych zestawieniach także Francesco Servandi |
| 26 | 1448–1472 | Gabriele Gabrieli | |
| 27 | 1472–1473 | Pietro Bagnacavallo | |
| 28 | 1473–1482 | Simone Vosich | |
| 29 | 1482–1503 | Giacomo Valaresso | |
| 30 | 1503–1529 | Bartolomeo Assonica, O.P. | także Bartolomeo da Sonica |
| 31 | 1529–1536 | Defendente Valvassori | |
| 32 | 1536–1549 | Pier Paolo Vergerio | pozbawiony urzędu w związku z działalnością reformacyjną |
| 33 | 1549–1566 | Tommaso Stella, O.P. | |
| 34 | 1566–1572 | Adriano Bereti, O.P. | także Beretti lub Valentico |
| 35 | 1572–1576 | Antonio Elio | |
| 36 | 1576–1600 | Giovanni Ingenerio | |
| 37 | 1600–1619 | Girolamo Contarini | |
| 38 | 1620–1630 | Girolamo Rusca, O.P. | |
| 39 | 1630–1652 | Pietro Morari | |
| 40 | 1653–1659 | Baldassarre Bonifacio | pisarz, prawnik i autor prac z zakresu archiwistyki |
| 41 | 1660–1680 | Francesco Zeno | |
| Sede vacante (1680–1684) | |||
| 42 | 1684–1685 | Pier Giulio Dolfin | w wykazie diecezjalnym: Peter Anton Delfino |
| 43 | 1686–1713 | Paolo Naldini | augustianin, autor opisu miasta i diecezji koperskiej |
| 44 | 1713–1733 | Antonio Maria Borromeo, C.R. | |
| 45 | 1733–1747 | Agostino Bruti | |
| 46 | 1747–1756 | Giovanni Battista Sandi | następnie biskup Belluno |
| 47 | 1756–1776 | Carlo Camuzzi | |
| 48 | 1776–1810 | Bonifacio Da Ponte, O.S.B.Cam. | |
| Sede vacante; diecezją kierowali wikariusze kapitulni (1810–1828) | |||
Unia z diecezją Triestu
W 1828 roku diecezje Kopru i Triestu zostały połączone na zasadzie aeque principaliter, co oznaczało zachowanie ich odrębności prawnej przy wspólnym biskupie. Początkowo diecezją koperską kierowali wikariusze kapitulni, a od 1830 roku każdorazowy biskup Triestu był jednocześnie biskupem Kopru[3][1].
Biskupami Triestu i Kopru byli[3]:
| Lp. | Okres sprawowania urzędu | Biskup |
|---|---|---|
| 49 | 1831–1846 | Matej Raunicher |
| 50 | 1846–1875 | Bartolomeo Legat |
| 51 | 1875–1882 | Juraj Dobrila |
| 52 | 1882–1896 | Giovanni Nepomuceno Glavina |
| 53 | 1896–1902 | Andrea Maria Sterk |
| 54 | 1902–1910 | Franz Xaver Nagl |
| 55 | 1910–1919 | Andrej Karlin |
| 56 | 1919–1922 | Angelo Bartolomasi |
| 57 | 1923–1936 | Luigi Fogar |
| 58 | 1938–1975 | Antonio Santin |
Po II wojnie światowej część diecezji znalazła się w granicach Jugosławii i była zarządzana przez administratorów apostolskich. Formalne rozdzielenie diecezji Kopru i Triestu nastąpiło 17 października 1977 roku, gdy papież Paweł VI przywrócił samodzielną diecezję koperską i włączył do niej obszar dotychczasowej administratury apostolskiej dla słoweńskiego Przymorza[2].
Biskupi od 1977 roku
Po przywróceniu samodzielnej diecezji pierwszym biskupem został Janez Jenko. Od 29 listopada 2024 roku urząd biskupa koperskiego sprawuje Peter Štumpf, wcześniej biskup diecezji murskosobockiej[3][5].
Biskupi diecezjalni
| Lp. | Okres sprawowania urzędu | Biskup |
|---|---|---|
| 59 | 1977–1987 | Janez Jenko |
| 60 | 1987–2012 | Metod Pirih |
| 61 | 2012–2024 | Jurij Bizjak |
| 62 | od 2024 | Peter Štumpf, S.D.B. |
Biskupi pomocniczy i koadiutorzy
W odnowionej diecezji funkcje biskupa koadiutora i pomocniczego pełnili późniejsi biskupi diecezjalni Metod Pirih i Jurij Bizjak[4].
- Metod Pirih – biskup koadiutor w latach 1985–1987;
- Jurij Bizjak – biskup pomocniczy w latach 2000–2012, biskup tytularny Gergis.
Przypisy
- 1 2 Zgodovina škofije. Škofija Koper. [dostęp 2026-07-26]. (słoweń.).
- 1 2 Praznovanje 40-letnice obnovitve in razširitve koprske škofije. Škofija Koper, 2017-10-21. [dostęp 2026-07-26]. (słoweń.).
- 1 2 3 4 5 Vrsta koprskih škofov. Škofija Koper. [dostęp 2026-07-26]. (słoweń.).
- 1 2 Diocese of Koper (Capodistria) [online], catholic-hierarchy.org [dostęp 2026-07-26] (ang.).
- ↑ Škof ordinarij – Msgr. dr. Peter Štumpf. Škofija Koper. [dostęp 2026-07-26]. (słoweń.).
Bibliografia
- Diocese of Koper (Capodistria) [online], catholic-hierarchy.org [dostęp 2026-07-26] (ang.).
- Vrsta koprskih škofov. Škofija Koper. [dostęp 2026-07-26]. (słoweń.).
- Zgodovina škofije. Škofija Koper. [dostęp 2026-07-26]. (słoweń.).