Bitwa pod Noryang
| wojna japońsko-koreańska | |||
 Bitwa pod Noryang | |||
| Czas | |||
|---|---|---|---|
| Miejsce |
Noryang, wybrzeże Namhae | ||
| Wynik |
zwycięstwo koreańsko-chińskie | ||
| Strony konfliktu | |||
| |||
| Dowódcy | |||
| |||
| Siły | |||
| |||
| Straty | |||
| |||
Położenie na mapie Korei Południowej  | |||
| 34°56′43″N 127°52′35″E/34,945278 127,876389 | |||
Bitwa morska pod Noryang – ostatnia bitwa wojny koreańsko-japońskiej (1592–1598), 16 grudnia 1598 r. w której trakcie połączona flota koreańsko-chińska odniosła decydujące zwycięstwo nad flotą japońską.
Tło
Wobec przystąpienia do wojny wojsk chińskiej dynastii Ming sytuacja inwazyjnej armii japońskiej stała się trudna. Miała ona oparcie w szeregu silnych nadmorskich zamków, ale ich linie komunikacyjne były zagrożone przez flotę koreańską, do której dołączyły flotylle chińskie. Siły chińsko-koreańskie rozpoczęły tzw. ofensywę na czterech frontach: trzy armie zaatakowały główne bazy japońskie w Suncheon, Sacheon i Ulsan, a flota, jako czwarta siła, miała atakować od południa. Od silnie umocnionego Ulsanu sprzymierzeni odstąpili, pospieszny atak na Sacheon skończył się klęską wojsk chińskich, a oblężenie dobrze przygotowanego Suncheonu się przeciągało[1].
18 września 1598 zmarł Hideyoshi Toyotomi, a rada regentów, która przejęła władzę, postanowiła wycofać wojska z Korei. W związku z tym dowódca twierdzy w Sacheonie Yukinaga Konishi rozpoczął pertraktacje w sprawie ewakuacji jego oddziałów. Chińscy dowódcy byli skłonni się zgodzić, ale Yi Sun-sin stanowczo się sprzeciwił. Konishi wezwał więc na pomoc pozostałych dowódców. Zgromadzili oni flotę liczącą ok. 500 okrętów, by przyjść mu z odsieczą i ewakuować jego oddziały[2]. Najkrótsza droga z Sacheonu i Pusanu do Suncheonu prowadziła przez cieśninę Noryang, między Półwyspem Koreańskim a wyspą Namhae. Dlatego koreański dowódca skierował tam swoją flotę, by nie dopuścić wrogich sił do połączenia się[3].
Bitwa
15 grudnia ok. 300 japońskich okrętów zgromadziło się w cieśninie Noryang. Japończycy mieli przewagę liczebną, ale większość floty stanowiły lekkie okręty transportowe. Flota sojusznicza liczyła 148 okrętów: 85 koreańskich panokseonów, wśród których mogło być kilka „okrętów-żółwi” (geobukseonów), sześć dużych chińskich dżonek bojowych i 57 mniejszych chińskich jednostek, ale uzbrojonych w ciężkie działa[4].
Przed świtem 16 grudnia Japończycy rozpoczęli przeprawę przez cieśninę, by natknąć się na zaalarmowane i czekające siły koreańsko-chińskie[4] (S. Turnbull podaje, że to sojusznicy przypuścili zaskakujący atak[5]). Siły koreańsko-chińskie uszykowane były w trzy eskadry: prawym skrzydłem dowodził Yi, w centrum chiński admirał Chen Ling, a lewym – Deng Zilong. Bitwa toczyła się podobnie jak poprzednie: ogień ciężkich koreańskich i chińskich dział niszczył kadłuby lżejszych jednostek japońskich, a koreańskie okręty pozostawały niewrażliwe na ostrzał z lekkiej broni japońskiej. Walka była jednak bardzo zacięta i okręt chińskiego dowódcy został zagrożony abordażem. Z pomocą pospieszył mu Deng Zilong i atak odparto, ale okręt Denga został zatopiony ogniem bratobójczym: Deng płynął koreańskim panokseonem, który został wzięty za jednostkę japońską, a próbę dostarczenia posiłków na chiński okręt flagowy zinterpretowano jako próbę abordażu[6].
Liczne okręty japońskie zostały zniszczone ogniem działowym z bliska, staranowane lub podpalone. Walka toczyła się na tak bliskim dystansie, że Koreańczycy rzucali płonące kawałki drewna na pokład japońskich jednostek. Japoński okręt flagowy został zatopiony i niewiele brakowało, a dowódca Shimazu Yoshihiro zostałby wyłowiony i wzięty do niewoli przez Koreańczyków, ale jego ludzie zdołali mu przyjść z pomocą. Sami Koreańczycy wszakże też ponosili straty od gęstego ognia japońskiej broni ręcznej i dział[4]. Flota japońska została rozbita, część jednostek uciekła wzdłuż brzegów wyspy Namhae, ścigana przez okręty koreańskie[7]. Grupa japońskich okrętów pomyliła wylot zatoki z kanałem prowadzącym na otwarte morze i wpłynęła na zamknięty akwen, gdzie została zniszczona[1].
Podczas pościgu kulą z japońskiego muszkietu został trafiony Yi Sun-sin. Rozkazał ukryć ten fakt przed marynarzami – na pokładzie zastąpił go bratanek Yi Wan, a flagę admiralską pozostawiono na maszcie. Dopiero rankiem, po końcu bitwy ogłoszono śmierć koreańskiego dowódcy, ku powszechnej żałobie jego ludzi i chińskich sojuszników. Niemniej zwycięstwo było całkowite, 200 wrogich okrętów zatopionych, około setki zdobytych[8]. Ocalało między 50[9] a 100 japońskich okrętów, które wycofały się do Pusanu[10].
Korzystając z tego, że flota sojusznicza odpłynęła ku Noryang, likwidując w ten sposób blokadę Suncheonu, Yukinaga Konishi wykorzystał okazję i wymknął się ze swoimi ludźmi załadowanymi na okręty. Chińska armia zajęła zamek w Suncheonie bez walki. Flotylla, okrążając wyspę Namhae, z której uratowała część rozbitków z bitwy, bezpiecznie dotarła do Pusanu[9]. Tam Konishi spotkał się z niedobitkami odsieczy i wraz z Shimazu Yoshihirą rozpoczął organizowanie ostatecznej ewakuacji[10].
Przypisy
- 1 2 Yi Min’ung: The role of the Chosŏn navy and major naval battles during the Imjin Waeran. W: The East Asian War, 1592-1598: International relations, violence and memory. London: Routledge, 2015, s. 120–140. ISBN 978-1-138-78663-9.
- ↑ Turnbull 2002 ↓, s. 225–226.
- ↑ Hawley 2005 ↓, s. 549–551.
- 1 2 3 Hawley 2005 ↓, s. 552–553.
- ↑ Turnbull 2002 ↓, s. 202.
- ↑ Hawley 2005 ↓, s. 553.
- ↑ Hawley 2005 ↓, s. 554.
- ↑ Hawley 2005 ↓, s. 555.
- 1 2 Turnbull 2002 ↓, s. 226.
- 1 2 Hawley 2005 ↓, s. 556.
Bibliografia
- Samuel Jay Hawley: The Imjin war: Japan’s sixteenth-century invasion of Korea and attempt to conquer China. Seoul: The Royal Asiatic Society, 2005. ISBN 978-89-954424-2-5.
- Stephen Turnbull: Samurai Invasion: Japan’s Korean War 1592 -1598. Londyn: Cassell, 2002. ISBN 0-304-35948-3. OCLC 50289152. (ang.).