Bizmutynit
 | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Inne nazwy |
bizmutyn, błyszcz bizmutu |
|---|---|
| Skład chemiczny |
Bi2S3 – siarczek bizmutu |
| Twardość w skali Mohsa |
2–2,5[1] |
| Przełam |
nierówny |
| Łupliwość |
trójkierunkowa, w jednym kierunku doskonała |
| Pokrój kryształu |
grubopryzmatyczny, igiełkowy[1] |
| Przezroczystość |
nieprzezroczysty[1] |
| Układ krystalograficzny | |
| Klasa krystalograficzna |
dwupiramidalna |
| Gęstość |
6,78–7,2 g/cm³ |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
stalowoszara lub jasnoszara z delikatnym żółtawym lub niebieskawym odcieniem |
| Rysa |
szara[1] |
| Połysk |
metaliczny[1] |
| Inne |
anizotropia: silna[1] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
2.DB.05[1] |
Bizmutynit – minerał z gromady siarczków. Jest minerałem średniotemperaturowych hydrotermalnych żył kruszcowych. Nazwa pochodzi od składu chemicznego minerału.
Charakterystyka
Właściwości
Tworzy kryształy o pokroju słupkowym lub igiełkowym wykazujące delikatne, podłużne zbrużdżenia. Występuje w skupieniach zbitych, ziarnistych, łuskowych. Jest miękki, krajalny, strugalny, nieco giętki, ale nie sprężysty. Często zawiera domieszki: selenu, antymonu, złota, ołowiu, żelaza, miedzi. Jest izostrukturalny z antymonitem[1].
Występowanie
Występuje w średniotemperaturowych, hydrotermalnych żyłach kruszcowych. Niekiedy w pegmatytach i utworach kontaktowo – metasomatycznych. Zazwyczaj jest znajdowany w towarzystwie chalkopirytu, pirotynu, pirytu, markasytu, arsenopirytu, wolframitu, kwarcu, kasyterytu, bizmutu rodzimego, złota, galeny, syderytu, berylu, topazu[1].
Miejsca występowania:
- Na świecie: Boliwia – Tazna, Chorolque, Peru – Cerro de Pasco, USA – Connecticut, Rosja – Zabajkale, Włochy – okolice Turynu, Elba, Wielka Brytania, Czechy, Rumunia.
- W Polsce: stwierdzony został tylko na Dolnym Śląsku.
Zastosowanie
Zawiera 81,3% Bi – najlepsze źródło otrzymywania bizmutu. Jest interesujący dla kolekcjonerów. Piękne kryształy pochodzą z USA i Meksyku.
Zobacz też
Przypisy
Bibliografia
- O. Medenbach, C. Sussieck-Fornefeld: Minerały, „Świat Książki” – 1996
- W. Heflik, L. Natkaniec-Nowak: Minerały Polski, Wyd. „Antykwa” – 1998
- J. Żaba: Ilustrowany słownik skał i minerałów, Videograf II Sp. z o. o – 2003
- W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd. ”Alma-Press” 2003
- J. Bauer: Przewodnik Skały i minerały, Wyd. Multico 1997