Bożena Czerny
 Bożena Czerny w czasie konferencji Wikimedia w Jadwisinie w 2009 roku | |
| Data i miejsce urodzenia |
15 października 1952 |
|---|---|
| prof. dr hab. nauk fizycznych | |
| Specjalność: astrofizyka | |
| Alma Mater | |
| Doktorat |
1984 – astrofizyka teoretyczna |
| Habilitacja |
1989 – astrofizyka teoretyczna |
| Profesura |
1996 |
| Praca naukowa | |
| Instytucja | |
| Instytut |
CFT PAN w Warszawie |
| Okres zatrudn. |
od 2015 |
Bożena Jadwiga Czerny (ur. 15 października 1952 w Kłodzku) – polska astronom, profesor doktor habilitowana.
Życiorys
Ukończyła studia fizyczne na Uniwersytecie Warszawskim w 1974 roku[1]. Doktorat z astrofizyki w 1984 roku, habilitacja w 1989, tytuł profesorski otrzymała w 1996 roku. Przez wiele lat pracowała jako asystent, adiunkt i profesor zwyczajny w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk w Warszawie[2]. Od 2015 roku pracuje w Centrum Fizyki Teoretycznej Polskiej Akademii Nauk.
Jej badania dotyczą struktury i ewolucji jąder aktywnych galaktyk, czarnej dziury w centrum Drogi Mlecznej oraz innej tematyki od źródeł rentgenowskich, błysków gamma aż po kosmologię. Kierowała również zespołem, który analizował metody wyznaczania mas czarnych dziur[3].
Bożena Czerny jest współzałożycielką grupy badaczy jąder aktywnych galaktyk i członkinią Rady Narodowego Centrum Nauki. W kadencji 2011–2013 była prezesem Polskiego Towarzystwa Astronomicznego[4]. W 2025 roku została członkinią honorową PTA[5].
Nagrody
- Nagroda Europejskiego Towarzystwa Astronomicznego im. Lodewijka Woltjera (2022) za wkład w zrozumienie fizyki dysków akrecyjnych i obszarów powstawania szerokich linii emisyjnych w aktywnych jądrach galaktyk oraz badania nad ograniczeniami własności modelu kosmologicznego i ciemną energią[6][7]
- Medal honorowy im. Ernsta Macha (2019) za zasługi w zakresie nauk fizycznych przyznany przez Akademię Nauk Republiki Czeskiej[7][8]
Przypisy
- ↑ CV Bożeny Czerny
- ↑ Prof. dr hab. Bożena Jadwiga Czerny, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2011-11-26].
- ↑ Ludwika Tomala, PAP: Badacze "zważyli" czarną dziurę i odważają się przyznać: coś tu nie gra. naukawpolsce.pap.pl, 11 lutego 2016.
- ↑ Karolina Zawada, XXXIV Zjazd Polskiego Towarzystwa Astronomicznego, „Urania – Postępy Astronomii”, 6 (744) (LXXX), grudzień 2009, s. 244–245, ISSN 0032-5414 [dostęp 2025-01-31].
- ↑ Członkowie [online], www.pta.edu.pl, 18 marca 2012 [dostęp 2025-11-30].
- ↑ European Astronomical Society 2022 Prizes. eas.unige.ch. [dostęp 2022-03-12]. (ang.).
- 1 2 Prof. Bożena Czerny nagrodzona przez Europejskie Towarzystwo Astronomiczne [online], www.urania.edu.pl [dostęp 2025-06-10].
- ↑ Awarded The Ernst Mach Honorary Medals for Merit in the Physical Sciences - Akademie věd České republiky [online], www.avcr.cz [dostęp 2025-06-12].
Linki zewnętrzne
- Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika, PAN, Warszawa
- Spis publikacji
- Prof. dr hab. Bożena Jadwiga Czerny, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2011-11-26].
Artykuły popularnonaukowe w miesięczniku „Delta” [dostęp 2021-09-01].