Bogdan Zdrojewski

Bogdan Zdrojewski

Bogdan Zdrojewski (2024)
Pełne imię i nazwisko	Bogdan Andrzej Zdrojewski
Data i miejsce urodzenia	18 maja 1957 Kłodzko
Minister kultury i dziedzictwa narodowego
Okres	od 16 listopada 2007 do 17 czerwca 2014
Przynależność polityczna	Platforma Obywatelska
Poprzednik	Kazimierz Michał Ujazdowski
Następca	Małgorzata Omilanowska
Przewodniczący Klubu Parlamentarnego Platformy Obywatelskiej
Okres	od 5 grudnia 2006 do 5 listopada 2007
Przynależność polityczna	Platforma Obywatelska
Poprzednik	Donald Tusk
Następca	Zbigniew Chlebowski
Prezydent Wrocławia
Okres	od 4 czerwca 1990 do 8 maja 2001
Poprzednik	Stefan Skąpski
Następca	Stanisław Huskowski
Odznaczenia

Bogdan Andrzej Zdrojewski (ur. 18 maja 1957 w Kłodzku) – polski polityk i samorządowiec.

Prezydent Wrocławia (1990–2001), senator IV i X kadencji (1997–2000, 2019–2023), poseł na Sejm IV, V, VI, VII i X kadencji (2001–2014, 2023–2024), poseł do Parlamentu Europejskiego VIII i X kadencji (2014–2019, od 2024), przewodniczący klubu parlamentarnego Platformy Obywatelskiej (2006–2007), minister kultury i dziedzictwa narodowego w pierwszym i drugim rządzie Donalda Tuska (2007–2014).

Syn Leonarda i Mirosławy. W 1972 ukończył Szkołę Podstawową im. A. Mickiewicza nr 1 w Kłodzku, następnie do 1975 uczęszczał do tamtejszego liceum zawodowego. W 1976 ukończył Liceum Zawodowe nr 4 we Wrocławiu z dyplomem technika obróbki skrawaniem^[1]. W latach 1976–1977 pracował jako młodszy maszynista trakcji elektrycznej w PKP, a następnie do 1979 jako specjalista w Państwowych Zakładach Zbożowo-Młynarskich we Wrocławiu^[2]. W tym samym roku ukończył policealne studium ekonomiczne i zaniechał nauki w technikum fotograficznym^[1]. Absolwent filozofii (1983) i kulturoznawstwa (1985) na Uniwersytecie Wrocławskim. W czasie studiów założył, a następnie prowadził koło naukowe historii filozofii (od 1980). W 1980 został członkiem Niezależnego Zrzeszenia Studentów, jesienią tego samego roku został przewodniczącym struktury NZS na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UWr. Po ogłoszeniu stanu wojennego na początku 1982 stanął na czele tajnego zarządu NZS na Uniwersytecie Wrocławskim, którym kierował do 1984.

Od 1984 pracował w Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, był członkiem komisji zakładowej NSZZ „Solidarność” na AE. W 1989 został pracownikiem Instytutu Socjologii UWr. Równocześnie był sekretarzem Wrocławskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” (1989–1990), a także kierownikiem założonego przez siebie Ośrodka Badań Społecznych przy RKW NSZZ „Solidarność” Dolny Śląsk (1989–1990). W 1990 został radnym Rady Miejskiej Wrocławia z listy WKO. Od 4 czerwca 1990 do 8 maja 2001 sprawował urząd prezydenta Wrocławia. Pewną popularność zyskał w czasie powodzi z 1997, osobiście kierując w mieście akcją przeciwpowodziową^[3].

W 1997 jako kandydat niezależny został senatorem (otrzymał 241 179 głosów). Zrezygnował 11 stycznia 2000 po tym, jak Trybunał Konstytucyjny orzekł, że funkcji prezydenta miasta na prawach powiatu nie można łączyć z mandatem parlamentarzysty. Z urzędu prezydenta miasta ustąpił w maju 2001, kiedy zdecydował się kandydować do Sejmu. Został w tymże roku wybrany na posła IV kadencji z ramienia Platformy Obywatelskiej (otrzymując 47 297 głosów). Po wyborze zrzekł się immunitetu w związku z zarzutami o rzekomą niegospodarność (w sprawie tzw. wrocławskiego VAT-u); w 2004 został prawomocnie uniewinniony od popełnienia zarzucanych mu czynów^[4].

W 2005 wybrano go do Sejmu V kadencji z wrocławskiej listy PO (liczbą 73 959 głosów). W 2006 został członkiem gabinetu cieni PO odpowiadającym za obronę narodową. 5 grudnia 2006 objął stanowisko przewodniczącego klubu parlamentarnego PO. W przedterminowych wyborach parlamentarnych w 2007 uzyskał z ramienia PO w okręgu wrocławskim we Wrocławiu 213 883 głosy (trzeci wynik w kraju). 16 listopada 2007 został ministrem kultury i dziedzictwa narodowego w pierwszym rządzie Donalda Tuska. W wyborach w 2011 uzyskał poselską reelekcję liczbą 149 962 głosów^[5]. W drugim rządzie Donalda Tuska pozostał na stanowisku ministra kultury i dziedzictwa narodowego.

W 2009 zmniejszył dotację celową na zakup nowych wydawnictw dla samorządowych bibliotek publicznych z 28,5 mln do 10 mln zł (podwyższono ją w 2011 do 15 mln zł). Jednocześnie uruchomił na rzecz modernizacji i cyfryzacji infrastruktury bibliotecznej program Biblioteka+ (za pośrednictwem Instytutu Książki, nakładem około 70 mln zł w 2010) oraz Program Rozwoju Bibliotek (sfinansowany w kwocie około 100 mln zł przez Bill & Melinda Gates Foundation)^{[6][7][8][9][10]}. W 2012 doprowadził – wbrew stanowisku m.in. Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich i Związku Nauczycielstwa Polskiego – do zniesienia zakazu łączenia bibliotek z innymi instytucjami kultury^{[11][12][13][14]}.

W wyborach w 2014 uzyskał mandat eurodeputowanego VIII kadencji^[15]. 17 czerwca tego samego roku został odwołany ze stanowiska ministra, a 1 lipca 2014 złożył ślubowanie w Parlamencie Europejskim. W 2019 nie wystartował w kolejnych wyborach europejskich. W wyborach krajowych w tym samym roku z ramienia Koalicji Obywatelskiej został natomiast wybrany na senatora X kadencji w okręgu nr 6^[16]. 17 stycznia 2020 został wybrany przez Senat na członka Krajowej Rady Sądownictwa.

W wyborach w 2023 był kandydatem do Sejmu z okręgu wrocławskiego z listy KO. Uzyskał mandat posła X kadencji z wynikiem 85 099 głosów^[17]. Objął funkcje przewodniczącego Komisji Kultury i Środków Przekazu oraz członka Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka^[18]. W wyborach w 2024 został natomiast wybrany do PE X kadencji, zdobywając 310 544 głosy^[19]. W Parlamencie Europejskim zasiadł w Komisji Handlu Międzynarodowego, objął funkcję wiceprzewodniczącego Komisji Kultury i Edukacji^[20]. W 2025, w wyniku przekształcenia PO, został działaczem partii KO.

Jest żonaty z Barbarą Zdrojewską; ma dwoje dzieci: Karolinę i Stanisława.

Ordery i odznaczenia

• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2014)^[25]
• Złoty Krzyż Zasługi (2001)^[26]
• Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2015)^[27]
• Odznaka Honorowa za Zasługi dla Samorządu Terytorialnego (2025)^[28]
• Złota Odznaka Honorowa Zasłużony dla Województwa Dolnośląskiego (2018)^[29]
• Komandor Orderu Świętego Sylwestra (Watykan, 1998)^[27]
• Krzyż Zasługi I Klasy Orderu Zasługi RFN (Niemcy, 2001)
• Krzyż Wielki Orderu Zasługi (Portugalia, 2008)^[30]
• Komandor z Gwiazdą Orderu Zasługi (Norwegia, 2012)^[31]
• Komandor Legii Honorowej (Francja, 2012)
• Order Zasługi Wolnego Kraju Saksonii (Saksonia, 2012)^[32]
• Komandor Orderu Świętego Karola (Monako, 2012)^[33]
• Krzyż Wielki Orderu Pro Merito Melitensi (Zakon Maltański, 2012)^[27]
• Wielki Oficer Krzyża Uznania (Łotwa, 2013)^[34]
• Wielki Komandor Orderu Honoru (Grecja, 2013)
• Krzyż Wielki Orderu Oranje-Nassau (Holandia, 2014)
• Order Krzyża Ziemi Maryjnej I klasy (Estonia, 2014)^[35]
• Order Wschodzącego Słońca II klasy (Japonia, 2015)^[36]

Nagrody i wyróżnienia

• Nagroda im. Andrzeja Bączkowskiego (1997)^[37]
• Nagroda im. Władysława Grabskiego przyznana przez Konfederację Lewiatan (2011)^[38]
• Nagroda im. Ireny Sendlerowej (2013)
• Tytuł honorowego obywatela Wrocławia (2013)^[39]
• Tytuł doktora honoris causa Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu (2015)

• Profil na stronie Parlamentu Europejskiego. [dostęp 2026-05-08].
• Kto jest kim we Wrocławiu. Informator biograficzny. Krzysztof Gluziński (red.). Wrocław: FOX, 1999.
• Jolanta Popińska, Krzysztof Popiński: Od SKS do NZS. Niezależne Zrzeszenie Studentów we Wrocławiu 1980–2010. Wrocław: Atut i Instytut Edukacji Społecznej we Wrocławiu, 2010.
• Kamil Dworaczek: Burzliwa dekada. NZS we Wrocławiu 1980–1989. Warszawa: IPN, 2012.

• Bogdan Zdrojewski – strona prywatna. [dostęp 2014-08-07].