Bolszewo

Bolszewo
Bólszewò
wieś
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 pomorskie

Powiat

wejherowski

Gmina

Wejherowo

Liczba ludności (2023)

8889[1]

Strefa numeracyjna

58

Kod pocztowy

84-239[2]

Tablice rejestracyjne

GWE

SIMC

0176437[3]

Położenie na mapie gminy wiejskiej Wejherowo
Mapa konturowa gminy wiejskiej Wejherowo, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Bolszewo”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko górnej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Bolszewo”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Bolszewo”
Położenie na mapie powiatu wejherowskiego
Mapa konturowa powiatu wejherowskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Bolszewo”
Ziemia54°37′00″N 18°10′35″E/54,616667 18,176389[4]
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Bolszewie

Bolszewo (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Bólszewò; niem. Bohlschau) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Wejherowo[3][5]. Leży nad rzeką Bolszewką. Bolszewo usytuowane jest w pradolinie Redy i Łeby.

Opis wsi

Przez Bolszewo biegnie linia kolejowa Gdańsk-Szczecin (linia kolejowa nr 202), ale nie ma tu dworca kolejowego. Najbliższym przystankiem osobowym jest Gościcino Wejherowskie.

Miejscowość jest siedzibą parafii rzymskokatolickiej (Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Bolszewie), należącej do dekanatu Wejherowo w archidiecezji gdańskiej.

Historia wsi

Wzmianki o wsi zaczęły się pojawiać w XIV wieku. Najpierw (w 1379 roku) pojawia się nazwa „Buleczowe”. Potem „Bolischow” (1395, 1400, 1402), w 1402 roku „Boleschow”, w latach 1402–1409, 1452, 1518, w 1415 „Boleschowo”, a w 1441 roku „Pulschaw”. W latach 1411, 1443, 1445,1454 „Bulsow”, w 1455 roku „Bolessauw”, w 1456 roku „Bolszouw”, a w 1498 roku „Bolschaff”[6].

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z dokumentu wydanego 8 grudnia 1379 roku przez niejakiego Gerda ze Strzelina (van Strellyn) dla Hinczy z Zagórza, w którym jest wzmianka o młynie zbożowym i o tartaku w Buleczowe[6].

W XVI wieku do Bolszewa dotarły wpływy protestanckie. Miejscowy kościół został w latach 1580–1582 zajęty przez luteranów, którzy utworzyli przy nim parafię istniejącą do końca II wojny światowej[7]. W okresie międzywojennym kościół należał do parafii ewangelickiej w Bolszewie, wchodzącej w skład superintendentury wejherowskiej Ewangelickiego Kościoła Unijnego[8]. Parafia bolszewska była ważnym ośrodkiem ewangelickim dla okolicznych miejscowości. Do jej okręgu należało m.in. Luzino, gdzie pod koniec XIX wieku wzniesiono filialny kościół ewangelicki (obecnie siedziba Gminnej Biblioteki Publicznej w Luzinie[9].

W 1905 roku wieś zamieszkiwało 687 osób, w tym 58,2% Niemców i 40,3% Kaszubów. 51,8% ludności wyznawało katolicyzm, a 48,2% protestantyzm[10]. W latach 1909–1911 powstała w Bolszewie elektrownia wodna o mocy 40 kW.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Obiekty użyteczności publicznej

Hotel Victoria w Bolszewie

Zabytki

Komunikacja

Bolszewo jest bardzo dobrze skomunikowane z sąsiadującym miastem dzięki MZK Wejherowo[11]

  • linia nr 1: Bolszewo Leśna - Szkoła / Góra Szkolna - Wejherowo os. Fenikowskiego
  • linia nr 3: Gościcino cmentarz

- Wejherowo os Sikorskiego

  • linia nr 4: Orle Łąkowa - Wejherowo Osiedle Fenikowskiego
  • linia nr 5: Orle Łąkowa - Wejherowo Szpital
  • linia nr 7: Wejherowo Cegielnia - Gościcino Dworzec PKP -
  • linia nr 10: Kębłowo Wiejska - Wejherowo Pomorska

Oprócz MZK kursują tu także autobusy PKS Gdynia.

PKP Polskie Linie Kolejowe planuje w najbliższych latach budowę peronu w Bolszewie, na istniejącej linii kolejowej 202[12].

Liczba mieszkańców

Rok1905191020022011201220142016201720202021202120222023
Lizba mieszk.68776850346523685275397904 8079[13] 8425[14] 8544[15] 8734[16] 8808[17] 8889[1]

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 BIP gminy, sołectwa i sołtysi. Stan ludności w dn. 31.12.2023 [dostęp=2024-02-27]
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 80 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 9 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 8079.
  5. ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  6. 1 2 Klemens Bruski, Obszar dzisiejszej gminy Wejherowo w świetle źródeł pisanych., [w:] Dzieje Gminy Wejherowo, Gmina Wejherowo, 2013, s. 63-146, ISBN 978-83-6303628-7.
  7. ↑ Historia parafii. bolszewo.pijarzy.pl. [dostęp 2026-06-05].
  8. ↑ Stefan Grelewski, Wyznania protestanckie i sekty religijne w Polsce współczesnej, Lublin 1937, s. 327–333.
  9. ↑ Fundator kościoła ewangelickiego w Luzinie. luzino.info. [dostęp 2026-06-04].
  10. ↑ Na podstawie danych ze spisu powszechnego z 1905, według deklarowanego języka ojczystego i religii; nie wyszczególniono 10 osób deklarujących inny język ojczysty lub więcej niż jeden język ojczysty, Gemeindelexikon für das Königreich Preußen. Heft II. Provinz Westpreußen, Berlin 1908.
  11. ↑ Rozkład Jazdy - MZK Wejherowo [online], mzkwejherowo.pl [dostęp 2023-03-25].
  12. ↑ Pomorski Urząd Wojewódzki w Gdańsku, UM Wejherowo, Potężne zmiany w ruchu kolejowym. Nowe przystanki m.in. w Redzie i w Bolszewie. Dodatkowe tory w Wejherowie.… [online], Wejherowo24.info, 22 stycznia 2018 [dostęp 2019-07-19] (pol.).
  13. ↑ Sołectwa w Gminie Wejherowo. Gmina Wejherowo. [dostęp 2017-03-08]. (pol.).
  14. ↑ Sołectwa i mieszkańcy - BIP Gmina Wejherowo [online], bip.ugwejherowo.pl [dostęp 2020-12-04].
  15. ↑ Sołectwa i mieszkańcy - BIP Gmina Wejherowo [online], bip.ugwejherowo.pl [dostęp 2021-08-22].
  16. ↑ Sołectwa i mieszkańcy - BIP Gmina Wejherowo [online], bip.ugwejherowo.pl [dostęp 2022-01-28].
  17. ↑ Dane obejmujące liczbę mieszkańców zameldowanych na pobyt stały [online], bip.ugwejherowo.pl [dostęp 2023-09-28] [zarchiwizowane z adresu 2023-09-26] (pol.).