Buda Stalowska

Buda Stalowska
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 podkarpackie

Powiat

tarnobrzeski

Gmina

Nowa Dęba

Liczba ludności (2024)

151[1]

Strefa numeracyjna

15

Kod pocztowy

39-460[2]

Tablice rejestracyjne

RTA

SIMC

0800114[3]

Położenie na mapie gminy Nowa Dęba
Mapa konturowa gminy Nowa Dęba, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Buda Stalowska”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Buda Stalowska”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Buda Stalowska”
Położenie na mapie powiatu tarnobrzeskiego
Mapa konturowa powiatu tarnobrzeskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Buda Stalowska”
Ziemia50°28′50″N 21°47′26″E/50,480556 21,790556[4]

Buda Stalowska – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie tarnobrzeskim, w gminie Nowa Dęba[3][5][6]. Ma status sołectwa[7]

Do 2024 miejscowość była częścią wsi Alfredówka[5][6]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Buda Stalowska to położona wśród lasów Puszczy Sandomierskiej i stawów osada, należąca dawniej do rodu Tarnowskich. Od XIX w. znajdowało się tu centrum gospodarki leśnej, działały: tartak, zakłady suchej destylacji drewna, torfownie. Do 2007 siedziba Nadleśnictwa Buda Stalowska, obecnie Nadleśnictwo Nowa Dęba[8], którego powierzchnia wynosiła przeszło 25 tys. ha. Znajduje się tu również zespół stawów rybnych Stawy Rybackie Grądy (753,12 ha). Teren stawów Grądy w Budzie Stalowskiej został zgłoszony do programu Unii Europejskiej Natura 2000[9].

Fauna i flora

Na terenie stawów Grądy występuje 177 gatunków ptaków[10], z których na szczególną uwagę zasługują:

  • gatunki ptaków z różnorodnych siedlisk wodnych, bagiennych, leśnych, łąkowych, polnych i zaroślowych
  • gatunki ptaków lęgowych
  • gatunki ptaków wodnych i bagiennych, w tym 85 gatunków podlegających ochronie
  • gatunki ptaków wymierających i najrzadszych - zobacz Podgorzałka zwyczajna

Wiele z nich to gatunki bardzo rzadko występujące na terenie Polski, a w szczególności: orzeł bielik, orzeł przedni, orlik krzykliwy, kormoran, czapla siwa i czapla purpurowa, rybołów, perkoz, oraz bocian czarny.

Występują tu również tak cenne gatunki ptaków jak: wąsatka, zielonka, rybitwa zwyczajna, żuraw, sieweczka obrożna, batalion, bekasik i kulik wielki.

Na rozpatrywanym obszarze występują także rzadkie zbiorowiska roślinne. Należą do nich m.in. grzybień biały, oraz grąd mieszany świeży z zespołem grądu wschodniopolskiego. Sklasyfikowano również około 70 sztuk dębów szypułkowych.

Przypisy

  1. ↑ Raport o stanie gminy Nowa Dęba w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 5
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 4 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 14 stycznia 2025, identyfikator PRNG: 12282.
  5. 1 2 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  6. 1 2 Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw i rodzajów niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1931 (ISAP))
  7. ↑ Strona gminy -> Samorząd -> Jednostki pomocnicze gminy
  8. ↑ Rys historyczny Nadleśnictwa Nowa Dęba [online], lodz.lasy.gov.pl, 15 grudnia 2008 [zarchiwizowane z adresu 2012-08-05].
  9. ↑ Obszary Natura 2000
  10. ↑ Panorama Lubelska – Polska Lasem Pachnąca – Nadleśnictwo Buda Stalowska