Bylice-Kolonia

Bylice-Kolonia

Kolonia Bylice

wieś
Szkoła Podstawowa
Państwo	Polska
Województwo	wielkopolskie
Powiat	kolski
Gmina	Grzegorzew
Liczba ludności (2022)	226[1]
Strefa numeracyjna	63
Kod pocztowy	62-640[2]
Tablice rejestracyjne	PKL
SIMC	0285149
Położenie na mapie gminy Grzegorzew Bylice-Kolonia
Położenie na mapie Polski Bylice-Kolonia
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego Bylice-Kolonia
Położenie na mapie powiatu kolskiego Bylice-Kolonia
52°15′38″N 18°46′30″E/52,260556 18,775000[3]

Bylice-Kolonia (nazwa oboczna: Kolonia Bylice^[3]) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Grzegorzew.

Według Narodowego Spisu Powszechnego^[4] w 2021 roku miejscowość zamieszkiwały 224 osoby, w tym:

• podział pod względem płci:
  • 106 kobiet (47,3% populacji)
  • 118 mężczyzn (52,7% populacji)
• podział pod względem ekonomicznych grup wieku:
  • 46 osób w wieku przedprodukcyjnym (20,5%)
  • 137 osób w wieku produkcyjnym (61,2%)
  • 41 osób w wieku produkcyjnym (18,3%)

Pod względem liczby ludności wieś Bylice-Kolonia jest o zaledwie 87 osób mniej liczna, niż Opatowiec, najmniejsze pod względem ludności miasto w Polsce (307 os^[5].).

Analiza liczebności ekonomicznych grup wieku wskazuje, że populacja miejscowości jest młodsza niż populacja całej Polski, dla której GUS szacuje udział osób na rok 2024^[6] na:

• w wieku przedprodukcyjnym na 18%
• w wieku produkcyjnym na 58,2%
• w wieku poprodukcyjnym na 23,8%.

Średnia gęstość zaludnienia wynosi 56 osób/km², co stanowi 46,8% średniej gęstości zaludnienia dla całej Polski (119,6 os./km^2[5]), i 47,8% średniej gęstości zaludnienia dla województwa wielkopolskiego (117 ks/km^2[7]).

Niskie zaludnienie miejscowości jest efektem dominacji dużych i średnich gospodarstw rolnych skupionych wokół 40 siedlisk położonych na terenie wsi. Niska liczba siedlisk jest skutkiem krótkiej historii miejscowości, która - według historii spisanej ok. 1950 roku na podstawie ustnych relacji starszych mieszkańców wsi^[8] powstała tuż po powstaniu styczniowym poprzez częściową parcelację folwarku Bylice należącego do majątku Kościelec (powiat kolski). Wieś nie przeszła typowego dla wielu starych miejscowości procesu podziału położonych w niej gospodarstw rolnych pomiędzy dzieci kolejnych pokoleń właścicieli, ponieważ od chwili pierwszej parcelacji do momentu rozpoczęcia silnej industrializacji Polski (która związana była ze wzmożeniem migracji ze wsi do miast) minęło ok. 90 lat. Krótką historię współczesnego osadnictwa potwierdza również rzadkie występowanie tych samych nazwisk rodzin zasiedlających różne siedliska. Tylko dwa nazwiska (Kowalczyk i Antkiewicz) pojawiają się dwukrotnie na obecnej mapie wsi (stan na 2025 rok).

Powierzchnia miejscowości wynosi 4 km^2[9] (400 ha).

Tereny na których powstała wieś Bylice-Kolonia należały do utworzonego w 1836 roku majoratu kościeleckiego, darowanego rosyjskiemu generałowi Cyprianowi von Kreutz jako nagrodzę za udział w tłumieniu powstania listopadowego na Lubelszczyźnie.

Wieś Bylice-Kolonia powstała prawdopodobnie w 1864 roku na podstawie ukazu z 19 lutego (2 marca) o uwłaszczeniu włościan w Królestwie Polskim wydany przez cara Aleksandra II, który zniósł okup pańszczyźniany i czynsz dzierżawny na rzecz właściciela gruntu i wprowadził pełne i natychmiastowe uwłaszczenie chłopów, za odszkodowaniem^[8].

Z danych zachowanych w archiwum szkolnym^[10] wynika, że po uwłaszczeniu na terenie wsi znajdowało się 18 gospodarstw włościańskich, oraz folwark, który pozostał w rękach rodziny von Kreutz.

Po odzyskaniu niepodległości folwark przeszedł w ręce Skarbu Państwa (razem z pozostałymi dobrami skonfiskowanymi rodzinie rosyjskich wojskowych), a wkrótce został wydzierżawiony kpt. rezerwy, Kazimierzowi Machczyńskiemu (1891^[11] - ????),

Od 14 sierpnia 1919 r.^[12] do 28 września 1954 r.^[13] miejscowość należała do gminy Czołowo^[14] (z siedzibą w Kole) w powiecie kolskim. Do 31 marca 1939 roku powiat kolski znajdował się w granicach województwa łódzkiego. 1 kwietnia 1938 r.^[15] został przeniesiony do województwa poznańskiego (razem z powiatami konińskim i tureckim). W województwie poznańskim pozostała do końca 1974 roku.

Po przegranej przez Polskę kampanii wrześniowej 1939 r. na podstawie dekretów władz okupacyjnych włączona została do utworzonego przez Niemców Kraju Warty, leżąc na terenie gminy Czołowo (Amtsbezirk Sternental) powiatu kolskiego (Landkreis Warthbrücken), rejencji inowrocławskiej (Regierungsbezirk Hohensalza). Niemiecka administracja nadała wsi nazwę Neu Billern^{[16] [17]} (analogicznie do nazwy Billern nadanej sąsiedniej wsi Bylice), co było fonetycznym dostosowaniem nazwy "Bylice" do języka niemieckiego, nieopartym o tłumaczenie.

29 września 1954 r. miejscowość stała się siedzibą gromady - nowej podstawowej jednostki administracyjnej wprowadzonej ustawą z 25 września 1954 r.^[13] (nie mylić z gromadą - istniejącą od 1934 r. jednostką pomocniczną gmin, odpowiednikiem dzisiejszego sołectwa). W skład gromady Bylice Kolonia weszły - oprócz miejscowości Bylice-Kolonia (ówczesna pisownia: Bylice Kolonia) również wsie Bylice, Lipie Góry, Okoleniec i Zabłocie. Gromada Bylice Kolonia przestała istnieć 31 grudnia 1972 r. z powodu zastąpienia gromad gminami^[18]. Wieś Bylice-Kolonia 1 stycznia 1973 r. weszła w skład nowo utworzonej gminy Grzegorzew.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Pod adresem Bylice-Kolonia 12 znajduje się ośmioklasowa szkoła podstawowa z oddziałem przedszkolnym^[19], stanowiąca szkołę rejonową dla miejscowości Bylice-Kolonia, Bylice, Byliczki i Zabłocie. Według ustnych przekazów na których oparte są zapisy zachowane w archiwum szkoły^[10] pierwsza szkoła podstawowa w Bylicach-Kolonii powstała około roku 1864. Nie jest jasne gdzie się wówczas znajdowała. Lokalizacja w obecnym miejscu jest pewna od 1927 roku, kiedy to na decyzją kuratora Okręgu Szkolnego Łódzkiego z 9 września 1927r. połączono szkoły podstawowe w Bylicach-Kolonii oraz pobliskim Zabłociu, a na miejsce działania nowej szkoły wyznaczono dawne czworaki dworskie w Bylicach-Kolonii, położone po południowej stronie drogi wiądącej z Bylic-Kolonii w stronę Zabłocia (na mapie miejsce zaznaczone czerwonym kwadratem.

Kierownikiem szkoły w 1931 roku został Kazimierz Paduszyński (ok. 1900 - 1965), który pełnił tę funkcję do upadku Polski po przegranej kampanii wrześniowej w 1939 roku.

Po przejściu frontu, które musiało nastąpić nie później niż 19 stycznia 1945 roku (atak na znajdujące się ok. 10 km na zachód od Bylic-Kolonii Koło rozpoczął się 19 stycznia 1945r.^[20]) Kazimierz Paduszyński w pierwszych dniach lutego wznowił działanie pięcioklasowej szkoły podstawowej w dawnych budynkach dworskich, zajmowanych do 1939 roku przez dzierżawcę majątku Bylice, Kazimierza Machczyńskiego.

W roku szkolnym 2022/2023 do szkoły uczęszczało 74 uczniów (38 dziewcząt i 36 chłopców)^[21], co dawało przeciętnie 9,3 ucznia na oddział (przy średniej dla Polski wynoszącej 16,6 osoby na oddział w szkołach podstawowych).