Cherleria

Cherleria
Ilustracja
Cherleria sedoides
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

goździkopodobne

Rząd

goździkowce

Rodzina

goździkowate

Rodzaj

Cherleria

Nazwa systematyczna
Cherleria L.
Sp. Pl.: 425 (1753)[3]
Typ nomenklatoryczny

C. sedoides Linnaeus[4]

Synonimy
  • Lidia Á.Löve & D.Löve
  • Wierzbickia Rchb.[3]

Cherleria – rodzaj roślin z rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae). Obejmuje 19 gatunków występujących w strefie umiarkowanej i okołobiegunowej na półkuli północnej[3]. Rodzaj wyodrębniony został z szeroko ujmowanego, i w takim ujęciu polifiletycznego, rodzaju mokrzyca Minuartia.

W XIX wieku dla rodzaju tego zaproponowano polską nazwę ożobin[5].

Rozmieszczenie geograficzne

Gatunki z tego rodzaju występują w Ameryce Północnej w Kanadzie i zachodniej części Stanów Zjednoczonych; w północnej części Eurazji oraz na jej obszarach górskich sięgając po południową Europę, Azję Mniejszą i Himalaje na południu[3].

W Polsce rośnie dwóch przedstawicieli tego rodzaju – mokrzyca rozchodnikowata Cherleria sedoides (tylko w Tatrach) i mokrzyca Kitaibela Cherleria langii (w Tatrach i Pieninach)[6].

Morfologia

Cherleria arctica var. hondoensis
Pokrój
Rośliny zielne o liściach naprzeciwległych, szydlastych[7].
Kwiaty
Pięciokrotne. Działki kielicha tępe. Płatki korony są białe i okazałe lub u niektórych gatunków nieobecne. Słupki są trzy[7].
Owoce
Torebki otwierające się trzema klapami. Nasiona mają łupiny gładkie lub niemal gładkie[7].

Systematyka

Rodzaj pierwotnie wyodrębniony został już Karola Linneusza w 1753 roku i obejmował tylko Cherleria sedoides. Później dominowało szerokie ujęcie rodzaju mokrzyca Minuartia, do którego zaliczano ww. gatunek. W XXI wieku dowiedziono, że szerokie ujęcie tego rodzaju na podstawie wybranych kryteriów morfologicznych, czyni z niego sztuczny takson obejmujący szereg niespokrewnionych linii rozwojowych z różnych plemion w obrębie podrodzin Alsinoideae i Caryophylloideae. Klad wyodrębniony w rodzaj Cherleria obejmuje obok Cherleria sedoides inne gatunki zaliczane tradycyjnie do: Minuartia sect. Spectabiles. Takson jest siostrzany względem rodzaju czerwiec Scleranthus w obrębie plemienia Sclerantheae[7].

Wykaz gatunków[3]
  • Cherleria arctica (Steven ex Ser.) A.J.Moore & Dillenb.
  • Cherleria baldaccii (Halácsy) A.J.Moore & Dillenb.
  • Cherleria biflora (L.) A.J.Moore & Dillenb.
  • Cherleria capillacea (All.) A.J.Moore & Dillenb.
  • Cherleria circassica (Albov) A.J.Moore & Dillenb.
  • Cherleria dirphya (Trigas & Iatroú) A.J.Moore & Dillenb.
  • Cherleria doerfleri (Hayek) A.J.Moore & Dillenb.
  • Cherleria eglandulosa (Fenzl) Fedor.
  • Cherleria garckeana (Asch. & Sint. ex Boiss.) A.J.Moore & Dillenb.
  • Cherleria handelii (Mattf.) A.J.Moore & Dillenb.
  • Cherleria langii (G.Reuss) A.J.Moore & Dillenb. – mokrzyca Kitaibela
  • Cherleria laricifolia (L.) Iamonico
  • Cherleria marcescens (Fernald) A.J.Moore & Dillenb.
  • Cherleria obtusiloba (Rydb.) A.J.Moore & Dillenb.
  • Cherleria parnonia (Kamari) A.J.Moore & Dillenb.
  • Cherleria rupestris (Labill.) A.J.Moore & Dillenb.
  • Cherleria sedoides L. – mokrzyca rozchodnikowata
  • Cherleria wettsteinii (Mattf.) A.J.Moore & Dillenb.
  • Cherleria yukonensis (Hultén) A.J.Moore & Dillenb.

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2026-05-30] (ang.).
  2. ↑ Peter F. Stevens, Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-05-30] (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 Cherleria L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2026-05-30].
  4. ↑ Cherleria Linnaeus, [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [online], Smithsonian Institution [dostęp 2026-05-30].
  5. ↑ Erazm Majewski: Słownik nazwisk zoologicznych i botanicznych polskich. T. II. Warszawa: nakładem autora (Druk Rubieszewskiego i Wrotnowskiego), 1898, s. 197.
  6. ↑ Zając A., Zając M.: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej, Instytut Botaniki, Uniwersytet Jagielloński, 2001, s. 360. ISBN 978-83-61191-72-8.
  7. 1 2 3 4 Markus S. Dillenberger, Joachim W. Kadereit. Maximum polyphyly: Multiple origins and delimitation with plesiomorphic characters require a new circumscription of Minuartia (Caryophyllaceae). „Taxon”. 63, 1, s. 64–88, 2014.