Chociński Młyn

Chociński Młyn
wieś
Ilustracja
Chata kaszubska w Chocińskim Młynie
Państwo

 Polska

Województwo

 pomorskie

Powiat

chojnicki

Gmina

Chojnice

Sołectwo

Swornegacie

Liczba ludności (2008)

26

Strefa numeracyjna

52

Kod pocztowy

89-608[1]

Tablice rejestracyjne

GCH

SIMC

0082305[2]

Położenie na mapie gminy wiejskiej Chojnice
Mapa konturowa gminy wiejskiej Chojnice, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Chociński Młyn”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Chociński Młyn”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Chociński Młyn”
Położenie na mapie powiatu chojnickiego
Mapa konturowa powiatu chojnickiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Chociński Młyn”
Ziemia53°49′50″N 17°26′49″E/53,830556 17,446944[3]

Chociński Młyn (kaszb. Chòcyńsczi Młin lub też Stari Mòst, Chòczińsczi Młin, niem. Chotzenmühl)[4] – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice[2][5]. Leży nad rzeką Chociną.

Wieś jest częścią składową sołectwa Swornegacie[6].

Chociński Młyn jest położony na terenie Zaborskiego Parku Krajobrazowego przy trasie drogi wojewódzkiej nr 236. Połączenie z centrum Chojnic umożliwiają autobusy komunikacji miejskiej (linia nr 1A).

Historia

Słownik Nazwy miejscowe Polski podaje rok 1653 jako pierwsze wystąpienie nazwy miejscowości w postaci „Molendinunl Konarzynense dictum Chocina”, zaś w 1682 występuje wzmianka w postaci „od Młyna Chocyńskiego”[7]. Początek miejscowości związany jest z budową młyna wodnego wraz z tartakiem, który powstał na terenie dóbr szlacheckich rodziny Tuchołków (właścicieli Konarzyn oraz Sąpolna). 29 stycznia 1746 wydali przywilej zezwalający na budowę oraz uposażyli dziedzicznego dzierżawcę w 22 morgi ziemi[8]. Około 1750 w miejscowości wybudowano tartak o konstrukcji słupowo-ramowej z napędem koła wodnego (brak jednak danych potwierdzających dokładną datę powstania tartaku). W latach 60. XVIII wieku starościna człuchowska, księżna Anna Radziwiłłowa, po ujrzeniu złego stanu młyna, wyasygnowała sporą sumę na jego odbudowę. Z czasem Chociński Młyn zaczął pełnić funkcję przydrożnej karczmy.[9] W 1764 Skórzewscy odkupili dobra konarzyńskie od Tuchołków, a w 1797 odkupili młyn i tartak od dziedzicznego dzierżwcy i dokonali kapitalnego remontu. Inwentaryzacja z 1796 roku wymienia 2 domy mieszkalne[8].

W 1809 młyn obciążony był długiem 50 tysięcy talarów. Młynem zaczęli zarządzać kolejno wyznaczani komisarze, następnie młyn dzierżawiono na krótkie, kilkuletnie okresy następnym dzierżawcom. Skórzewscy po wielu próbach zdołali sprzedać młyn dopiero w połowie XIX wieku. Młyn działał jeszcze po zakończeniu II Wojny Światowej[8] (został rozebrany w 1968[9]), tartak zaś działał jeszcze kolejne kilkadziesiąt lat, po czym obok niego powstał tartak elektryczny[8].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Zabytki

  • Leśniczówka z poł. XIX w. o skromnych cechach klasycystycznych, nakryta dachem naczółkowym, obok chałupa zrębowa[10].
  • Zniszczony tartak wodny z XIX w. z wielkim kołem napędowym.
  • Dom podcieniowy z początku XX w.

Przypisy

  1. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 146 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  2. 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 15786.
  4. ↑ Dr F. Lorentz "Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem" (ISBN 83-60437-22-X) (ISBN 978-83-60437-22-3)
  5. ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  6. ↑ Strona gminy, sołectwa
  7. ↑ Wanda Makula-Kosek, Nazwy miejscowe Polski C-D, Kazimierz Rymut (red.), wyd. 1, t. II, Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN, 1997, s. 52, ISBN 83-85579-64-8 [dostęp 2026-06-04].
  8. 1 2 3 4 Marian Fryda, Nieznane dokumenty dotyczące historii Chocińskiego Młyna, „Zeszyty Chojnickie”, 41 (41), Chojnice: Chojnickie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, 2025, s. 133-135, ISSN 1509-3050 [dostęp 2026-04-07].
  9. 1 2 Donata Gierszewska: Swornegacie; Monografia wsi. Swornegacie: Wydawnictwo Fundacji Marcina Fuhrmanna, 2014, s. 22-23. ISBN 978-83-64055-02-7.
  10. ↑ Piotr Skurzyński, Pomorze, Warszawa: Wyd. Muza S.A., 2007, s. 303, ISBN 978-83-7495-133-3.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.