Chromophyton rosanoffii
| Systematyka[1] | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Supergrupa | |||
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp |
Ochrophytina | ||
| Gromada | |||
| Rząd |
Hibberdiales | ||
| Rodzina |
Hibberdiaceae | ||
| Rodzaj |
Chromophyton | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Chromophyton rosanoffii Woronin Woronin, M. (1880). Chromophyton rosanoffii. Botanische Zeitung 38: 625-631, 641-648. | |||
| Synonimy | |||
| |||
Chromophyton rosanoffii (w literaturze częściej pod nazwą Chromulina rosanoffii) – gatunek słodkowodnych złotowiciowców.
Biologia i ekologia
Jednokomórkowy wiciowiec. Komórki elipsoidalne – od kulistych po cylindryczne o długości 4,5–10,5 μm i szerokości 4,5–7,5 μm. Zdolne do metabolii. Główna wić co najwyżej równa długości komórki. Komórka okryta delikatnym i gładkim peryplastem. Mały, bladożółty, tarczowaty chloroplast znajduje się w przedniej części komórki. Nie zawiera pirenoidu. W tylnej części komórki znajduje się leukozyna. Brak plamki ocznej[2].
Tworzy kuliste cysty z długą szyjką. Cysty mają średnicę 4–7,5 μm. Mają gładką i cienką ścianę komórkową. Często tworzą palmelloidalne skupienia. Kiełkują z nich 2–4 zoospory[2].
Występuje pospolicie w fitoplanktonie wszystkich typów słodkich wód stojących – od rowów i zbiorników astatycznych po jeziora. Cysty tworzą się głównie w maju i czerwcu, co może skutkować neustonowym zakwitem o złocistym odblasku[2], co ma miejsce zwłaszcza w słoneczne dni[3]. Zjawisko to przypomina optyczny wieniec[4]. W czasie zakwitu zagęszczenie może sięgać 2 milionów komórek na centymetr sześcienny. Jest to najczęściej podawany w literaturze przykład glonów powodujących zakwity neustonowe[5]. Może zimować jako element peryfitonu[3]. Pojawia się w akwariach[6]. Występuje w różnych rejonach półkuli północnej[1].
Systematyka
Gatunek odkrył Michaił Woronin na torfowiskach w rejonie Wyborga, zauważając latem 1876 roku tworzoną przez niego warstwę neustonu. Odkrycie wstępnie przedstawił na V Zjeździe Przyrodników Rosyjskich w Warszawie[7] w tym samym roku, a następnie na spotkaniu sekcji botanicznej Petersburskiego Towarzystwa Przyrodników w 1879 roku[7][8]. Właściwy opis gatunku zamieścił w 1880 roku w dwuczęściowym artykule w numerach 37 i 38 pisma Botanische Zeitung[7][3]. Nazwa gatunkowa upamiętnia Siergieja Rozanowa, botanika, który wcześniej badał neuston[3].
Podobieństwo do przedstawicieli rodzaju Chromulina zauważył sam odkrywca, uznał jednak, że różnice są wystarczające do wyodrębnienia nowego rodzaju[3]. Od publikacji Friedricha Blochmanna w 1895 roku gatunek ten zwykle był uznawany za przedstawiciela tego rodzaju[9] i podpisywany Chromulina rosanoffii (Woronin) Blochmann 1895[10] lub Chromulina rosanoffii (Woronin) Bütschli[2]. Podobieństwo to jednak nie znajduje potwierdzenia w danych genetycznych[11], a także w budowie aparatu wiciowego[5]. W systemie AlgaeBase przyjęto pogląd, że gatunek ten nie tylko nie należy do rodzaju Chromulina, ale również należy do innej rodziny i rzędu (Hibberdiaceae i Hibberdiales)[1].
Przypisy
- 1 2 3 M.D. Guiry, Chromophyton rosanoffii Woronin 1880 [online], AlgaeBase, 2015 [dostęp 2026-03-09].
- 1 2 3 4 Karol Starmach, Chrysophyta I. Chrysophyceae – złotowiciowce oraz wiciowce bezbarwne – Zooflagellata wolnożyjące, t. 5, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1968, s. 111-112, Flora słodkowodna Polski.
- 1 2 3 4 5 Michaił Woronin, Chromophyton Rosanoffii, „Botanische Zeitung”, 38 (38), 1880, s. 641–648 (niem.).
- ↑ Stanley David Gedzelman, Michael Vollmer, Progress in Atmospheric Optics and Light and Color in Nature, „Bulletin of the American Meteorological Society”, 90 (5), 2009, s. 689–693, DOI: 10.1175/2008BAMS2592.1, ISSN 0003-0007 [dostęp 2026-03-09] (ang.).
- 1 2 Craig D. Sandgren, J.P. Smol, J. Kristiansen (red.), Chrysophyte Algae: Ecology, Phylogeny and Development, Cambridge University Press, 1995, s. 61, 199 (ang.).
- ↑ Bohuslav Fott, Sinice a řasy, Praga: Nakladelství Československé akademie věd, 1956, s. 56 (cz.).
- 1 2 3 Michaił Woronin, Chromophyton Rosanoffii, „Botanische Zeitung”, 38 (37), 1880, s. 625–631 (niem.).
- ↑ Litteratur, „Botanische Zeitung”, 8, 1881, s. 126–130 [dostęp 2026-03-09].
- ↑ Friedrich Blochmann, Die mikroskopische thierwelt des Süsswassers. Abtheilung 1: Protozoa, Hamburg: Lucas Gräfe & Sillem, 1895, s. 58 [dostęp 2026-03-09] (niem.).
- ↑ Chromulina rosanoffii (Woronin) Blochmann 1895 [online], AlgaeBase, 2019 [dostęp 2026-03-09].
- ↑ Robert A. Andersen, Molecular systematics of the Chrysophyceae and Synurophyceae, [w:] Juliet Brodie, Jane Lewis (red.), Unravelling the algae: the past, present, and future of algal systematics, Boca Raton: CRC Press, 2007, s. 285–314, ISBN 978-0-367-38819-5.