Chromulina
| Systematyka[1] | |
| Domena | |
|---|---|
| Supergrupa | |
| Królestwo | |
| Typ | |
| Podtyp |
Ochrophytina |
| Gromada | |
| Rząd |
Chromulinales |
| Rodzina |
chromulinowate |
| Rodzaj |
chromulina |
| Nazwa systematyczna | |
| Chromulina Cienkowski Cienkowski, L. (1870). Ueber Palmellaceen unde einige Flagellaten. Archiv für Mikroskopische Anatomie 6: 421-438, plates 23-24[2] | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Chromulina nebulosa | |

Chromulina (Chromulina) – rodzaj złotowiciowców występujących głównie w wodach słodkich.
Jednokomórkowe wiciowce, z reguły w formie monady, choć mogą tworzyć palmelloidalne kolonie otoczone galaretowatą otoczką lub odrzucać wić i przybrać formę pełzaka. Pływające swobodnie, jako element fitoplanktonu lub neustonu, choć mogą się przyczepiać do podłoża tylnym końcem. Zdolne do metabolii. Kształt zróżnicowany, zwykle niespłaszczony. Na przedzie komórki zwykle wypustka, z której wyrasta pokryta włoskami długa wić i druga gładka, bardzo krótka (widoczna pod mikroskopem elektronowym). Ściana komórkowa naga, ewentualnie w formie peryplastu, na którym mogą występować brodawki, czasem tworzące żeberka, lub błoniaste tarczki. Chloroplast jeden lub dwa, różnego kształtu, czasem z pirenoidami. Może występować plamka oczna. Różna liczba wakuoli – 1–6 tętniących, pokarmowe, chryzolaminarynowe. Czasem tuż pod powierzchnią komórki liczne ciałka przypominające trichocysty (mukocysty, dyskobolocysty). Leukozyna w tylnej części komórki. Rozmnażanie przez podłużny podział komórki. Nie zaobserwowano rozmnażania płciowego[1][3]. Długość komórek mieści się w zakresie 5-21 μm, a szerokość 3-13 μm[4].
Rodzaj kosmopolityczny. Przedstawiciele występują głównie w wodach słodkich, niektóre gatunki w słonych[1].
Pierwszy gatunek z tego rodzaju – Chromulina nebulosa – opisał Leon Cienkowski w 1870 roku. Rodzaj bardzo liczny w gatunki o rozmaitej budowie i ekologii. Niektóre najłatwiej rozróżniane w stadium cysty[3]. W systemie AlgaeBase na początku 2026 roku jako zaakceptowane podano następujące gatunki[1]:
- Chromulina acuta
- Chromulina aerophila
- Chromulina alutacea
- Chromulina annulata
- Chromulina aquae
- Chromulina asiatica
- Chromulina asymmetrica
- Chromulina aurata
- Chromulina batalinii
- Chromulina bichromata
- Chromulina bicocca
- Chromulina biconvex
- Chromulina caudata
- Chromulina chionophilia
- Chromulina commutata
- Chromulina conica
- Chromulina cordiformis
- Chromulina corniculata
- Chromulina costata
- Chromulina crassa
- Chromulina cryptoglenaeformis
- Chromulina cuneata
- Chromulina cylindracea
- Chromulina dalecarlica
- Chromulina danubensis
- Chromulina diachloros
- Chromulina dispersogranulata
- Chromulina dissimilis
- Chromulina dubia
- Chromulina echinocystus
- Chromulina elegans
- Chromulina ellipsoidea
- Chromulina erkensis
- Chromulina ettlii
- Chromulina ferrea
- Chromulina fischerankernii
- Chromulina flavicans
- Chromulina freiburgensis
- Chromulina frigidophila
- Chromulina fuliginosa
- Chromulina fusiformis
- Chromulina gebhartii
- Chromulina gelatinosa
- Chromulina georgesiana
- Chromulina gigantea
- Chromulina glacialis
- Chromulina globosa
- Chromulina goniodes
- Chromulina grandis
- Chromulina granulosa
- Chromulina gyrans
- Chromulina hokeana
- Chromulina humida
- Chromulina hyalina
- Chromulina inflata
- Chromulina libera
- Chromulina longa
- Chromulina longiciliata
- Chromulina lunaris
- Chromulina magna
- Chromulina magnifica
- Chromulina maxima
- Chromulina mediostigmata
- Chromulina mikroplankton
- Chromulina minima
- Chromulina minor
- Chromulina minuta
- Chromulina mucicola
- Chromulina nannos
- Chromulina nasuta
- Chromulina natans
- Chromulina nebulosa
- Chromulina neustophila
- Chromulina nevadensis
- Chromulina nitens
- Chromulina notata
- Chromulina nova
- Chromulina obconica
- Chromulina oligochrysis
- Chromulina ovalis
- Chromulina ovaloides
- Chromulina pallida
- Chromulina parvula
- Chromulina pascheri
- Chromulina patelliformis
- Chromulina pavlikii
- Chromulina pervia
- Chromulina pigra
- Chromulina placentula
- Chromulina pleiades
- Chromulina pluvialis
- Chromulina polytaeniata
- Chromulina profunda
- Chromulina pseudodiachloros
- Chromulina pseudonebulosa
- Chromulina pseudoovalis
- Chromulina pseudotenera
- Chromulina pygmaea
- Chromulina pyramidata
- Chromulina pyrenigera
- Chromulina pyrenoidosa
- Chromulina pyriformis
- Chromulina pyrum
- Chromulina reitereri
- Chromulina rissajaurensis
- Chromulina rotundata
- Chromulina salina
- Chromulina scherffelii
- Chromulina schilleri
- Chromulina sinica
- Chromulina skujae
- Chromulina slovaca
- Chromulina smaragdina
- Chromulina spectabilis
- Chromulina sphaerica
- Chromulina sphaeridia
- Chromulina spirotaenia
- Chromulina sporangifera
- Chromulina stellata
- Chromulina stygmata
- Chromulina stygmatella
- Chromulina sungariensis
- Chromulina suprema
- Chromulina taeniata
- Chromulina tenera
- Chromulina triangula
- Chromulina truncata
- Chromulina urophora
- Chromulina vagans
- Chromulina variabilis
- Chromulina vernalis
- Chromulina verrucosa
- Chromulina vestita
- Chromulina viridis
- Chromulina volans
- Chromulina wislouchiana
- Chromulina woroniniana
- Chromulina zartensis
W niektórych ujęciach do rodzaju zaliczani są przedstawiciele innych rodzajów, np. znany z zakwitów neustonowych Chromophyton rosanoffii (wówczas pod nazwą Chromulina rosanoffii)[1].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 M.D. Guiry, Chromulina Cienkowski, 1870 [online], AlgaeBase, 2025 [dostęp 2026-03-08].
- ↑ Leon Cienkowski, Ueber Palmellaceen unde einige Flagellaten, „Archiv für Mikroskopische Anatomie”, 6, 1870, s. 421–438.
- 1 2 Chromulina Cienkowski, 1870 — Chromulina, [w:] Karol Starmach, Chrysophyta I. Chrysophyceae – złotowiciowce oraz wiciowce bezbarwne – Zooflagellata wolnożyjące, t. 5, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1968, s. 101-129, Flora słodkowodna Polski.
- ↑ Joanna Picińska-Fałtynowicz, Jan Błachuta, Klucz do identyfikacji organizmów fitoplanktonowych z rzek i jezior dla celów badań monitoringowych części wód powierzchniowych w Polsce, Warszawa: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, 2012, s. 159, ISBN 978-83-61227-05-2, Biblioteka Monitoringu Środowiska [dostęp 2026-03-08].