College Football Playoff
![]() Logo CFP | |
| Państwo | |
|---|---|
| Oficjalny skrót |
CFP |
| Dyscyplina | |
| Organizator rozgrywek | |
| Data założenia |
2014 |
| Partner TV |
ESPN (od 2014), TNT Sports (od 2024) |
| Rozgrywki | |
| Liczba drużyn |
12 |
| Puchary |
College Football Playoff National Championship Trophy |
| Zwycięzcy | |
| Pierwszy zwycięzca | |
| Obecny zwycięzca | |
| Najwięcej zwycięstw | |
| Strona internetowa | |
College Football Playoff (skrót CFP) – coroczny turniej NCAA Division I Football Bowl Subdivision, najwyższej klasy rozgrywkowej futbolu akademickiego w Stanach Zjednoczonych, rozgrywany po sezonie zasadniczym. Jego celem jest wyłonienie akademickiego mistrza kraju w meczu finałowym College Football Playoff National Championship. Turniej rozgrywany jest od sezonu 2014/15.
W ramach ćwierćfinałów i półfinałów CFP rozgrywane są akademickie mecze pucharowe, tzw. New Year's Six: Sugar Bowl, Cotton Bowl, Peach Bowl, Fiesta Bowl, Orange Bowl i Rose Bowl.
Historia i format rozgrywek
Turniej ten zastąpił w sezonie 2014/15 roku rozgrywany od 1998 roku system Bowl Championship Series[1]. Do 2024 roku do College Football Playoff kwalifikowały się cztery zespoły, które po zakończeniu sezonu regularnego rywalizowały ze sobą o tytuł mistrzowski, rozgrywając najpierw półfinały, a ich zwycięzcy spotykali się w finale[2][3][4]. Od 2014 roku głównym partnerem telewizyjnym CFP jest ESPN[1].
W 2022 roku działacze CFP zgodzili się na rozszerzenie formatu rozgrywek do 12 drużyn, który zaczął obowiązywać w sezonie 2025[1]. Najlepsze cztery zespoły otrzymują numery od 1 do 4 i rozstawiane są od razu w ćwierćfinałach. Przy czym drużyny z numerami od 1 do 3 wybierają kolejno po sobie, w którym ćwierćfinale chcą wystąpić, a także półfinał, do którego awansują, jeśli wygrają. Pozostałych osiem drużyn z miejsc 5–12 rozgrywa swoje spotkania w I rundzie: 12.z 5., 11. z 6., 10. z 7. i 9. z 8. Drużyny zwycięskie na zasadzie drabinki są przypisywane do przeciwników w ćwierćfinale[5][6]. Rotacyjną rolę meczów ćwierćfinałowych i półfinałowych pełnią najstarsze akademickie mecze o statusie pucharowym (tzw. bowl games), które z racji na termin ich rozgrywania na początku każdego roku, są zwane New Year's Six: Sugar Bowl, Cotton Bowl, Peach Bowl, Fiesta Bowl, Orange Bowl i Rose Bowl[5][7]. Ostatnim meczem turnieju rozgrywanego po akademickim sezonie zasadniczym jest College Football Playoff National Championship (CFP National Championship)[5].
12 drużyn uniwersyteckich biorących udział w CFP wybieranych jest z rankingu 25 zespołów, składającego się z[6][8]:
- mistrzów najwiekszych konferencji: Atlantic Coast Conference, Big Ten Conference, Big 12 Conference, Southeastern Conference (tzw. Power 4),
- najwyżej sklasyfikowanych drużyn z American Conference, Conference USA, Mid-American Conference, Mountain West Conference, Pac-12 Conference i Sun Belt Conference,
- siedmiu kolejnych najwyżej sklasyfikowanych drużyn,
- Uniwersytet Notre Dame zostanie włączony do play-offów, jeśli znajdzie się w pierwszej dwunastce drużyn w ostatecznym rankingu.
Ranking drużyn sporządzany jest jesienią przez 13-osobową komisję, która składa się z dziennikarzy, trenerów, akademickich sportowców, dyrektorów uczelni[9][10]. Mistrzowie Atlantic Coast Conference, Big Ten Conference, Big 12 Conference, Southeastern Conference mogą liczyć na pewny awans do grupy 12 drużyn biorących udział w dalszych fazach CFP. Pozostałych osiem zespołów wchodzi do rozgrywek na podstawie miejsca w rankingu[6][8].
Ranking sporządzany jest w oparciu o ocenę osiągnięć drużyn, siłę ich harmonogramu meczowego, wyniki bezpośrednich pojedynków i porównanie wyników ze wspólnymi przeciwnikami w trakcie sezonu[5]. W związku z tym może dojść do sytuacji, w której zwycięzca jednej z konferencji będzie sklasyfikowany niżej niż drużyna, która nie wygrała swojej konferencji[8].
Od 2024 roku CFP podpisało dodatkową umowę na transmisje telewizyjne z TNT Sports[1].
Wyniki
![]() | ||||
|---|---|---|---|---|
| Sezon | Data | Zwycięzca | Wynik | Finalista |
| 2015 | 12 stycznia 2015 | Ohio State Buckeyes | 42-20 | Oregon Ducks |
| 2016 | 11 stycznia 2016 | Alabama Crimson Tide | 45-40 | Clemson Tigers |
| 2017 | 9 stycznia 2017 | Clemson Tigers | 35-31 | Alabama Crimson Tide |
| 2018 | 8 stycznia 2018 | Alabama Crimson Tide | 26-23 (OT) | Georgia Bulldogs |
| 2019 | 7 stycznia 2019 | Clemson Tigers | 44-16 | Alabama Crimson Tide |
| 2020 | 13 stycznia 2020 | LSU Tigers | 42-25 | Clemson Tigers |
| 2021 | 11 stycznia 2021 | Alabama Crimson Tide | 52-24 | Ohio State Buckeyes |
| 2022 | 10 stycznia 2022 | Georgia Bulldogs | 33-18 | Alabama Crimson Tide |
| 2023 | 9 stycznia 2023 | Georgia Bulldogs | 65-7 | TCU Horned Frogs |
| 2024 | 8 stycznia 2024 | Michigan Wolverines | 34-13 | Washington Huskies |
| 2025 | 20 stycznia 2025 | Ohio State Buckeyes | 34-23 | Notre Dame Fighting Irish |
| 2026 | 19 stycznia 2025 | Indiana Hoosiers | 27-21 | Miami Hurricanes |
Źródło: College Football Playoff National Championship, Sports Reference [dostęp: 2026-07-24].
Przypisy
- 1 2 3 4 College Football Playoff Chronology [online], College Football Playoff [dostęp 2026-07-24].
- ↑ Geitheim 2025 ↓.
- ↑ How the College Football Playoff works: Schedule, selections, rankings, byes and more [online], National Collegiate Athletic Association, 1 czerwca 2026 [dostęp 2026-07-23].
- ↑ FBS Football Championship History [online], National Collegiate Athletic Association [dostęp 2026-07-23].
- 1 2 3 4 About the 12-team College Football Playoff format [online], College Football Playoff [dostęp 2026-07-24].
- 1 2 3 Ellison 2026 ↓.
- ↑ Kennedy 2026 ↓.
- 1 2 3 Dinich 2024 ↓.
- ↑ Overview [online], College Football Playoff [dostęp 2026-07-24].
- ↑ About the CFP Selection Committee Rankings [online], College Football Playoff [dostęp 2026-07-24].
Bibliografia
- Heather Dinich, How does College Football Playoff work? Rules, dates, more [online], ESPN, 27 maja 2024 [dostęp 2026-07-24].
- Eva Geitheim, College Football Playoff History: Full List of Champions, Brackets, & Appearances [online], Sports Illustrated, 15 grudnia 2025 [dostęp 2026-07-23].
- Maya Ellison, How the 12-team College Football Playoff will work: Teams, schedule, bids [online], National Collegiate Athletic Association, 3 lutego 2026 [dostęp 2026-07-24].
- Alex Kennedy, College football bowl games: 2025 schedule, history, stats [online], ESPN, 2 stycznia 2026 [dostęp 2026-07-24].

