Czapeczkowiec

Czapeczkowiec
	Eumops
	G.S. Miller, 1906
	; Czapeczkowiec florydzki (E. floridanus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	nietoperze
Podrząd	mroczkokształtne
Nadrodzina	Vespertilionoidea
Rodzina	molosowate
Podrodzina	molosy
Rodzaj	czapeczkowiec
	Typ nomenklatoryczny
	Molossus californicus Merriam, 1890 (= Molossus perotis Schinz, 1821)
Synonimy
	Molossides G.M. Allen, 1932;
	Molossides G.M. Allen, 1932;
Gatunki
	17 gatunków – zobacz opis w tekście
	17 gatunków – zobacz opis w tekście

Czapeczkowiec^[3] (Eumops) – rodzaj ssaków z podrodziny molosów (Molossinae) w obrębie rodziny molosowatych (Molossidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce^[4]^[5]^[6].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 49–130 mm, długość ogona 27–71 mm, długość ucha 12–52 mm, długość tylnej stopy 6–20 mm, długość przedramienia 36–86 mm; masa ciała 7–77 g^[5]^[7].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1906 roku amerykański botanik i zoolog Gerrit Smith Miller w artykule zatytułowanym Dwanaście nowych rodzajów nietoperzy, opublikowanym w czasopiśmie „Proceedings of the Biological Society of Washington”^[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) czapeczkowiec uszaty (E. perotis).

Etymologia

Eumops: gr. ευ eu ‘dobry, typowy’; rodzaj Mops Lesson, 1842 (mops)^[1].
Molossides : rodzaj Molossus É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1805; -οιδης -oidēs ‘przypominający’^[2]^[8]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Molossides floridanus G.M. Allen, 1932.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[9]^[7]^[4]^[3]:

Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa^[3]	Podgatunki^[5]^[4]^[7]	Rozmieszczenie geograficzne^[5]^[4]^[7]	Podstawowe wymiary^[5]^[7]^[a]	Status IUCN^[10]
Eumops hansae	Sanborn, 1932	czapeczkowiec podniebny	gatunek monotypowy	rozproszony w południowym Meksyku, Belize, północnym Hondurasie, Kostaryce, wschodniej Panamie, Wenezueli, Gujanie, Gujanie Francuskiej, północno-wschodnim Ekwadorze, północnym Peru, północnej Boliwii i Brazylii; zakres wysokości: do 600 m n.p.m.	DC: 6–8 cm DO: 2,4–4,1 cm DP: 2,6–4,2 cm MC: 11–22 g	LC
Eumops delticus	O. Thomas, 1923		gatunek monotypowy	rozproszony w południowej Kolumbii (Caquetá), północno-wschodnim Peru (Loreto) oraz północnej i wschodniej Brazylii (Amapá, Pará, Bahia i Minas Gerais)	DC: 6,5–7,2 cm DO: 3,4–4,5 cm DP: 4,5–4,8 cm MC: około 15 g	DD
Eumops patagonicus	O. Thomas, 1924	czapeczkowiec patagoński	gatunek monotypowy	południowe Peru, Boliwia, południowa Brazylia, Paragwaj, Argentyna i skrajnie północno-zachodni Urugwaj	DC: 5,4–7,4 cm DO: 2,7–4,3 cm DP: 4–4,7 cm MC: 7–16 g	LC
Eumops nanus	(G.S. Miller, 1900)		gatunek monotypowy	niejednolicie w południowym Meksyku (od Veracruz i Oaxaca oraz wyspa Cozumel), na południe do północnej Kolumbii, północno-zachodniej Wenezueli, południowej Gujany i Peru	DC: 4,9–6,8 cm DO: 2,8–4,7 cm DP: 3,9–4,8 cm MC: 7–13 g	LC
Eumops bonariensis	(W.C.H. Peters, 1874)	czapeczkowiec karłowaty	gatunek monotypowy	Paragwaj, południowa Brazylia, północna Argentyna i Urugwaj; zakres wysokości: 80–300 m n.p.m.	DC: 7,2–8,7 cm DO: 3,3–4,3 cm DP: 4,5–4,9 cm MC: 15–20 g	LC
Eumops chiribaya	Medina, Gregorin, Zeballos, Zamora & L.M. Moras, 2014		gatunek monotypowy	endemit Peru: znany z dwóch lokalizacji na nizinach Arequipa i Moquegua); zakres wysokości: 110–740 m n.p.m.	DC: około 8,2 cm DO: 5,2–5,3 cm DP: 6,1–6,2 cm MC: 20–30 g	NE
Eumops auripendulus	(G.K. Shaw, 1800)	czapeczkowiec czarny	2 podgatunki	południowy Meksyk (od Oaxaca i Tabasco) na południe do Peru, Boliwii, południowego Paragwaju, północno-wschodniej Argentyny i południowej Brazylii, także Jamajka i Trynidad i Tobago (Trynidad); zakres wysokości: 0–2000 m n.p.m.	DC: 7,4–10 cm DO: 4,2–6,4 cm DP: 5,5–6,9 cm MC: 24–38 g	LC
Eumops maurus	(O. Thomas, 1901)	czapeczkowiec gujański	gatunek monotypowy	rozproszony w północno-wschodniej Wenezueli, południowej Gujanie, Surinamie (nieznany zasięg), północno-wschodnim Ekwadorze, wschodnim Peru i Brazylii	DC: 6,2–8,1 cm DO: 4–5,2 cm DP: 5,1–6,1 cm MC: 22–24 g	DD
Eumops trumbulli	(O. Thomas, 1901)	czapeczkowiec amazoński	gatunek monotypowy	Nizina Amazonki we wschodniej Kolumbii, południowej Wenezueli, Gujanie, Surinamie, wschodnim Peru, Brazylii i północnej Boliwii; zakres wysokości: poniżej 500 m n.p.m.	DC: 9–13 cm DO: 4,5–5,7 cm DP: 6,8–7,5 cm MC: brak danych	LC
Eumops perotis	(H.R. Schinz, 1821)	czapeczkowiec uszaty	2 podgatunki	południowo-zachodnie Stany Zjednoczone i północny Meksyk, rozproszony w północnej Wenezueli, południowo-zachodnim Ekwadorze, północno-zachodnim Peru, północnej Boliwii, wschodnim Peru, Paragwaju i północnej Argentynie; zakres wysokości: 60–3200 m n.p.m.	DC: 10–12 cm DO: 5,3–7,1 cm DP: 7,2–8,3 cm MC: 52–76 g	LC
Eumops chimaera	Gregorin, L.M. Moras, Acosta, Vasconcellos, Poma, F.R. dos Santos & Paca, 2016		gatunek monotypowy	znany z 2 lokalizacji na nizinach wschodniej Boliwii i południowo-wschodniej Brazylii; zakres wysokości: 380–650 m n.p.m.	DC: 7,8–9,1 cm DO: 5,8–6,1 cm DP: 6,7–6,8 cm MC: brak danych	NE
Eumops wilsoni	R.J. Baker, M.M. McDonough, Swier, P.A. Larsen, Carrera & Ammerman, 2009	czapeczkowiec ekwadorski	gatunek monotypowy	znany z 4 miejsc w północno-zachodnim Ekwadorze (Guayas wraz z wyspą Puná) i północno-zachodnim Peru (Lambayeque); zakres wysokości: 10–100 m n.p.m.	DC: 6,7–8,4 cm DO: 4,5–4,6 cm DP: 5,6–6 cm MC: 24–32 g	DD
Eumops dabbenei	O. Thomas, 1914	czapeczkowiec duży	gatunek monotypowy	niejednolicie w Kolumbii i Wenezueli oraz w Brazylii (Mato Grosso do Sul), Paragwaju i północnej Argentynie; zakres wysokości: 0–1000 m n.p.m.	DC: 7,1–11,5 cm DO: 5,5–6,6 cm DP: 7,2–8,6 cm MC: 74–77 g	LC
Eumops underwoodi	G.G. Goodwin, 1940	czapeczkowiec sonorski	2 podgatunki	południowo-zachodnie Stany Zjednoczone (południowa Arizona) i zachodni Meksyk na południe przez pacyficzne zbocza do Gwatemali, Belize, Salwadoru, Hondurasu, zachodniej Nikaragui i północno-zachodniej Kostaryki; zakres wysokości: 0–2000 m n.p.m.	DC: 8,5–11,2 cm DO: 4,8–6,4 cm DP: 6,5–7,5 cm MC: 40–68 g	LC
Eumops glaucinus	(J.A. Wagner, 1843)	czapeczkowiec haremowy	gatunek monotypowy	wschodnie Andy w Kolumbii, Wenezueli, południowej Gujanie, zachodniej, środkowej i południowej Brazylii, północnej i wschodniej Boliwii, Paragwaju oraz północnej Argentynie; zakres wysokości; zakres wysokości: 0–900 m n.p.m.	DC: 8,3–9,1 cm DO: 4,8–6,1 cm DP: 5,4–6,3 cm MC: 29–42 g	LC
Eumops ferox	(J.C. Gundlach, 1861	czapeczkowiec karaibski	gatunek monotypowy	rozproszony od środkowego Meksyku (południowe Jalisco, Morelos i północne Veracruz) na południe do Kostaryki, także Kuba i Jamajka; do 900 m n.p.m.	DC: 7,5–9,5 cm DO: 4–5,4 cm DP: 5,5–6,3 cm MC: 34–42 g	LC
Eumops floridanus	(G.M. Allen, 1932)	czapeczkowiec florydzki	gatunek monotypowy	endemit Stanów Zjednoczonych: południowa Floryda	DC: 7,7–10 cm DO: 4–6,4 cm DP: 6,1–6,6 cm MC: 25–60 g	VU

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, VU – gatunek narażony, DD – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; NE – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Uwagi

↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 3 G.S. Miller. Twelve new genera of bats. „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 19, s. 85, 1906. (ang.).
1 2 G.M. Allen. A Pleistocene bat from Florida. „Journal of Mammalogy”. 13 (3), s. 257, 1932. DOI: 10.2307/1374001. (ang.).
1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 110. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 196–198. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
1 2 3 4 5 P. Taylor, B. Lim, M. Pennay, P. Soisook, T. Kingston, L. Loureiro & L. Moras: Family Molossidae (Free-tailed Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 629–634. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Eumops. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-02-17]. (ang.).
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 518–519. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 171, OCLC 11069271 (ang.).
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-08-11]. (ang.).
↑ Taxonomy: Eumops – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-08-11]. (ang.).

[10] DC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała

[Miller-1] 1 2 3 G.S. Miller. Twelve new genera of bats. „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 19, s. 85, 1906. (ang.).

[all-2] 1 2 G.M. Allen. A Pleistocene bat from Florida. „Journal of Mammalogy”. 13 (3), s. 257, 1932. DOI: 10.2307/1374001. (ang.).

[Cichocki&inni-3] 1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 110. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-4] 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 196–198. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).

[Taylor&inni-5] 1 2 3 4 5 P. Taylor, B. Lim, M. Pennay, P. Soisook, T. Kingston, L. Loureiro & L. Moras: Family Molossidae (Free-tailed Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 629–634. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).

[Wilson&Reeder-6] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Eumops. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-02-17]. (ang.).

[amw-7] 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 518–519. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[jae-8] Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 171, OCLC 11069271 (ang.).

[mdd-9] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-08-11]. (ang.).

[11] Taxonomy: Eumops – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-08-11]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[a]

[10]