De Marinecomponent van Defensie
| Państwo | |
|---|---|
| Siły zbrojne | |
| Data utworzenia |
15 stycznia 1831 |
| Bandera |
|
| Proporzec |
|
De Marinecomponent van Defensie (fr. Composante marine de la Défense) – część Sił Zbrojnych Belgii stanowiąca marynarkę wojenną. Wywodzi swoją historię z Marynarki Królewskiej powstałej w 1831 roku.
Przez większą część historii Belgia przywiązywała niewielką wagę do marynarki wojennej i posiadała tylko nieliczne okręty bojowe, a w niektórych okresach nie posiadała ich w ogóle. Marynarka nie brała praktycznie udziału w obu wojnach światowych. Dopiero po II wojnie światowej, jako członek NATO, Belgia rozwijała marynarkę wojenną w większym stopniu, ale skupioną na siłach przeciwminowych. Od lat 70. XX wieku posiada w swoim składzie także mało liczne fregaty rakietowe. Nazwa De Marinecomponent van Defensie, Komponent Morski Zintegrowanych Sił Obrony[1] obowiązuje od reformy w siłach zbrojnych w Belgii, zmieniających marynarkę wojenną i siły powietrzne w odpowiadające im komponenty Sił Obrony[2].
Historia
Początki – XIX wiek do I wojny światowej
Marynarka wojenna Belgii została powołana jako Królewska Marynarka (fr. Marine Royale) po uzyskaniu niepodległości przez Belgię, 15 stycznia 1831 roku. Belgia przywiązywała do niej jednak niewielką wagę i w całej drugiej połowie XIX wieku jedynymi większymi okrętami były żaglowe: 12-działowy bryg „Duc de Brabant” i 12-działowy szkuner „Louise Marie”[3]. Marynarka obsadzała także kilkanaście rządowych parowców pocztowych (19 w 1900 roku) oraz statek szkolny i ochrony rybołówstwa „Ville d′Anvers”, zbudowany w 1865 roku[3][4]. Utrzymywano poza tym nieliczne rzeczne kanonierki kolonialne i patrolowce w Afryce na rzece Kongo, jeziorach Tanganika i Kiwu i jedną kanonierkę na Nilu[3][4]. Taki stan utrzymywał się do I wojny światowej, podczas której Belgia również nie posiadała w składzie marynarki okrętów wojennych[4].
Okres międzywojenny i II wojna światowa


Dopiero po I wojnie światowej powołano w 1919 roku komitet do spraw marynarki wojennej, a Belgia przejęła porzucone w jej portach 14 niemieckich torpedowców przybrzeżnych (dziewięć typu A 1 i pięć typu A 26), które wcielono do służby pod oznaczeniami: A1PC – A9PC i A21PC – A25PC[4]. W 1920 roku kupiła ponadto z brytyjskiego demobilu slup wojenny „Zinnia” typu Flower, będący największym okrętem odrodzonej marynarki[4]. Przejęto także 23 niemieckie kutry trałowe[4]. Mimo to, w marcu 1927 roku marynarka wojenna Belgii została rozwiązana[5]. Zachowano jedynie slup „Zinnia” jako cywilny statek ochrony rybołówstwa, oraz dwa byłe torpedowce (pod nazwami: „West Diep” i „Wielingen”)[5].
Pod koniec 1939 roku, w obliczu wojny w Europie, w Belgii powołano ponownie marynarkę wojenną, jako Korpus Morski (Corp de Marine)[6]. W listopadzie tego roku rozpoczęto budowę nowego, stosunkowo silnie uzbrojonego statku ochrony rybołówstwa – jachtu królewskiego – stawiacza min „Artevelde”, lecz nie został ukończony przed niemieckim atakiem[5][7]. W 1940 roku zmobilizowano cztery duże okręty patrolowe P-13 – P-16 (byłe statki służby nawigacyjnej) i sześć trawlerów rybackich (A-1 – A-6), a także prywatne jachty do celów pomocniczych[6]. Podczas II wojny światowej Belgia została szybko zajęta przez Niemcy w maju 1940 roku, a 26 czerwca Morski Korpus został rozformowany[6]. Tylko jeden trawler zatonął na minie; kilka okrętów zdobyli Niemcy (w tym „Zinnię” i budowany „Artevelde”), kilka mniejszych jednostek internowano w Hiszpanii, a patrolowiec P-16 ewakuował się do Wielkiej Brytanii[6].
Po ewakuacji władz belgijskich do Wielkiej Brytanii i utworzeniu tam nielicznych belgijskich sił zbrojnych, w składzie marynarki brytyjskiej Royal Navy została powołana we wrześniu 1940 roku sekcja belgijska (Section Belge lub Section Navale)[6]. Belgijskie załogi obsadziły w 1942 roku dwie korwety „Godetia” i „Buttercup” i cztery pomocnicze patrolowce, zwrócone w 1944 roku[6]. W 1943 roku natomiast Belgowie przejęli dziewięć trałowców typu MMS, które utworzyły 118. flotyllę trałowców[6].
Po II wojnie światowej



1 lutego 1946 roku Section Navale została przekształcona w nową marynarkę wojenną Belgii[6]. W tym roku Wielka Brytania przekazała Belgii siedem trałowców typu MMS[6]. Z rąk niemieckich odzyskano dwa okręty: „Jan Breydel” (dawna „Zinnia”) i „Artevelde”, ale były one w złym stanie i drugi z nich służył tylko jako stacjonarny hulk szkolny[8]. W marcu 1947 roku natomiast otrzymano amerykańską fregatę patrolową „Lieutenant ter Zee Victor Billet” typu Tacoma[8]. Wszystkie te okręty służyły tylko do połowy lat 50[8].
W kolejnych latach Belgia rozwijała przede wszystkim siły przeciwminowe. Między 1949 a 1953 z Wielkiej Brytanii nabyto sześć trałowców oceanicznych budowy wojennej typu Algerine, które dały belgijskiej marynarce pierwsze zdolności operacyjne w ramach sojuszu NATO[9]. Po zastąpieniu przez nowsze okręty tej klasy, dwa ostatnie wraz z dwoma dalszymi nabytymi od Kanady służyły do końcówki lat 60. jako eskortowce[9]. W latach 50. nabyto w ramach amerykańskiego programu pomocy wojskowej MDAP 26 nowych trałowców przybrzeżnych amerykańskiego typu Adjutant (w tym osiem zbudowanych w Belgii) i pięć trałowców oceanicznych typu Agile[9]. W Belgii zbudowano zaś 16 trałowców rzecznych typu Herstal, przeznaczonych przede wszystkim do ochrony żeglugi na Skaldzie[9]. W 1966 roku jeszcze nabyto od Norwegii dwa dalsze trałowce typu Agile[9].
Dopiero w latach 70. Belgia przystąpiła do pozyskania nowoczesnych okrętów eskortowych, budując cztery fregaty rakietowe własnego projektu typu Wielingen, które weszły do służby w 1978 roku[8]. W ramach modernizacji sił przeciwminowych Belgia w latach 70. przebudowała sześć trałowców typu Agile na niszczyciele min, po czym zbudowała w drugiej połowie lat 80. dziesięć nowoczesnych niszczycieli min w ramach międzynarodowego programu Tripartite[9]. W 1986 roku marynarka liczyła 4491 osób personelu (w tym 1116 służby zasadniczej)[10].
Po rozpadzie ZSRR i zakończeniu zimnej wojny marynarka belgijska uległa redukcji. Do połowy lat 90. wycofano większość starych trałowców i fregatę „Westhinder”, która uległa uszkodzeniu na skałach[9]. W 1996 roku marynarka liczyła 2300 osób personelu[11].
W latach 2005–2008 Belgia sprzedała trzy fregaty typu Wielingen Bułgarii, a sama zakupiła dwie holenderskie kilkunastoletnie fregaty rakietowe typu Karel Doorman[12]. Do tego czasu pozostało w służbie 6 niszczycieli min typu Tripartite i nieliczne okręty pomocnicze i specjalne[13]. W latach 2014–2015 wcielono natomiast dwa pełnomorskie okręty patrolowe typu Castor[13]. Marynarka w 2015 roku liczyła 1950 osób personelu[13].
Przypisy
- ↑ https://www.mil.be/nl/over-defensie/marinecomponent/ Strony internetowe marynarki Belgii
- ↑ https://www.magnum-x.pl/artykul/sily-powietrzne-belgii Leszek A. Wieliczko, Siły Powietrzne Belgii
- 1 2 3 Gardiner, Chesneau, Kolesnik (red.) 1979 ↓, s. 415.
- 1 2 3 4 5 6 Gardiner, Gray (red.) 1985 ↓, s. 411.
- 1 2 3 Gardiner, Chesneau (red.) 1980 ↓, s. 385
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Patianin i Barabanow 2006 ↓, s. 32-33.
- ↑ Patianin i Barabanow 2006 ↓, s. 32.
- 1 2 3 4 Gardiner, Chumbley (red.) 1995 ↓, s. 25.
- 1 2 3 4 5 6 7 Gardiner, Chumbley (red.) 1995 ↓, s. 24, 26-27.
- ↑ Jane’s Fighting Ships 1986-87 ↓, s. 44.
- ↑ Jane’s Fighting Ships 1996–97 ↓, s. 47-48.
- ↑ Jane’s Fighting Ships 2015–2016 ↓, s. 63, 90.
- 1 2 3 Jane’s Fighting Ships 2015–2016 ↓, s. 63-65.
Bibliografia
- Conway’s All the world’s fighting ships 1860–1905. Robert Gardiner, Roger Chesneau, Eugene Kolesnik (red.). Londyn: Conway Maritime Press, 1979. ISBN 0-85177-133-5. (ang.).
- Conway's All the world’s fighting ships 1906–1921. Robert Gardiner, Randal Gray (red.). Londyn: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.).
- Conway’s All the world’s fighting ships 1922–1946. Robert Gardiner, Roger Chesneau (red.). London: Conway Maritime Press, 1980. ISBN 0-85177-146-7. (ang.).
- Conway’s All the world’s fighting ships 1947–1995. Robert Gardiner, Stephen Chumbley (red.). Annapolis: Naval Institute Press, 1995. ISBN 1-55750-132-7. (ang.).
- Jane’s Fighting Ships 1986-87. John Moore (red.). Londyn: Jane’s Publishing Company, 1986. ISBN 0-7106-0828-4. (ang.).
- Jane’s Fighting Ships 1996-97. Richard Sharpe (red.). Londyn: Jane’s Information Group, 1986. ISBN 0-7106-1355-5. (ang.).
- IHS Jane’s Fighting Ships 2015–2016. Stephen Saunders (red.). IHS, 2015. ISBN 978-0-7106-3143-5. (ang.).
- Siergiej Patianin, M. Barabanow. Korabli Wtoroj mirowoj wojny. WMS Niderlandow i małych stran Zapadnoj Jewropy (Bielgii, Irlandii, Islandii i Portugalii). „Morskaja Kampanija”. Nr 2’2006, 2006. Moskwa: OOO Kollekcyja. (ros.).


