Dorposz Szlachecki

Dorposz Szlachecki
wieś
Ilustracja
Dwór w Dorposzu Szlacheckim
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Powiat

chełmiński

Gmina

Kijewo Królewskie

Liczba ludności (III 2011)

124[1]

Strefa numeracyjna

56

Kod pocztowy

86-253[2]

Tablice rejestracyjne

CCH

SIMC

0844927

Położenie na mapie gminy Kijewo Królewskie
Mapa konturowa gminy Kijewo Królewskie, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Dorposz Szlachecki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Dorposz Szlachecki”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Dorposz Szlachecki”
Położenie na mapie powiatu chełmińskiego
Mapa konturowa powiatu chełmińskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Dorposz Szlachecki”
Ziemia53°17′27″N 18°25′45″E/53,290833 18,429167[3]

Dorposz Szlachecki – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Kijewo Królewskie.

Podział administracyjny

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Demografia

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 124 mieszkańców[1]. Jest trzynastą co do wielkości miejscowością gminy Kijewo Królewskie.

Historia

Miejscowość leży na pograniczu Mazowsza oraz Pomorza i związana była historycznie z ziemią chełmińską na Pomorzu Nadwiślańskim. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od pierwszej połowy XIV wieku. Wymieniona została po raz pierwszy w dokumentach z lat 1423-1424 jako "Dorrenposch, Dorrenpusch, Dorposz"[4].

Od 1226 po sprowadzeniu na Mazowsze zakonu krzyżackiego przez księcia Konrada I mazowieckiego tereny, na których leży miejscowość w XIII-XV wieku znalazły się we władaniu krzyżaków. W latach 1423-1424 była własnością rycerską w komturii starogrodzkiej z siedzibą w Starogrodzie i liczyła 10 łanów z obowiązkiem dwóch służb w zbroi lekkiej na rzecz zakonu. W 1438 wieś płaciła czynsz od łanów wolnych po 6 korców czworakiego zboża[4].

W 1466 na mocy traktatu toruńskiego podpisanego po zakończonej wojnie trzynastoletniej, toczonej pomiędzy państwem zakonu krzyżackiego a Koroną Królestwa Polskiego, miejscowość została włączona do Korony i leżała w powiecie chełmińskim, województwa chełmińskiego w parafii Kijewo Królewskie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W 1570 stanowiła własność Macieja Dorpowskiego, który od nazwy wsi przyjął odmiejscowe nazwisko i liczyła 7 łanów chłopskich, 7 zagrodników we wsi stała karczma, wiatrak mielący zboże. Odnotowano także bednarza, kuśnierza oraz kowala[4].

Wskutek I rozbioru Polski w 1772, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała ziemia chełmińska znalazła się w zaborze pruskim.

We wsi znajdują się zabudowania XIX-wiecznego dworu. Na budynku obok dworu umieszczona jest tablica o treści: Miejsce kaźni i męczeństwa Polaków ofiar terroru hitlerowskiego. Rok 1939. Cześć ich pamięci.

Zabytki

Według rejestru zabytków NID[5] na listę zabytków wpisane są:

  • fort I w zespole twierdzy Chełmno, 1903-1914, nr rej.: A/1511/ z 14.02.1980
  • fort II, nr rej.: A/1511/7.

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 235 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 25955.
  4. 1 2 3 Porębska 1971 ↓, s. 29.
  5. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo kujawsko-pomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2026, s. 28 [dostęp 2016-05-22].

Bibliografia

Linki zewnętrzne