Edward Pepłowski

Edward Pepłowski
Ilustracja
Pełne imię i nazwisko

Edward Adolf Pepłowski h. Gozdawa

Data i miejsce urodzenia

11 kwietnia 1880
Starachowice, Królestwo Polskie

Data i miejsce śmierci

23 marca 1960
Łódź, Polska

Minister pracy i opieki społecznej
Okres

od 13 grudnia 1919
do 5 marca 1921[1]

Przynależność polityczna

Narodowa Partia Robotnicza

Poprzednik

Jerzy Iwanowski

Następca

Jan Stanisław Jankowski

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

Edward Adolf Pepłowski (ur. 11 kwietnia 1880 w Starachowicach, zm. 23 marca 1960 w Łodzi) – polski inżynier, polityk, minister pracy i opieki społecznej, senator II RP.

Życiorys

Poseł do rosyjskiej II Dumy Państwowej, 1907
Grób Edwarda Pepłowskiego na cmentarzu Powązkowskim przed renowacją

Uczył się w gimnazjum w Radomiu, gdzie był członkiem kół samokształceniowych. Za tę działalność relegowany ze szkoły, maturę uzyskał jako ekstern w IV gimnazjum w Warszawie[2]. Następnie studiował ukończył Instytut Technologiczny w Petersburgu (1906)[3] Podczas studiów wstąpił do Związku Młodzieży Polskiej (Zet) a od 1904 był członkiem Ligi Narodowej[4] Wraz z Ludwikiem Parniewskim i Leonem Skibińskim był wykładowcą niejawnego oświatowego Towarzystwo A.B.C. i prowadził na jej rzecz komplety z historii i języka polskiego przeznaczone dla gimnazjalistów i niezamożnej polskiej ludności Petersburga[5].

Po powrocie do kraju w latach 1906–1909 pracował w przedsiębiorstwie robót górniczych, wiertniczych i hydrologicznych Michała Łempickiego w Sosnowcu[6]. W 1905 był współzałożycielem Narodowego Związku Robotniczego w Królestwie Polskim. Współpracował wówczas bardzo blisko z Zarządem Głównym tej organizacji[6] i zorganizował koła NZR w Radomiu i Starachowicach[2]. Następnie wraz z Adamem Chądzyńskim działał w pracach NZR na terenie Zagłębia Dąbrowskiego, skąd został posłem do rosyjskiej II Dumy Państwowej w lutym 1907[6].

W czerwcu 1908 wraz z Zygmuntem Makowieckim, Aleksandrem Zawadzkim, Tadeuszem Grużewskim, Adamem Chądzyńskim i Janem Stanisławem Jankowskim wystąpił z Ligi Narodowej, wiążąc się z tzw. frondą[6]. Walnie przyczynił się na VI Zjeździe NZR (6-8 IX 1908) do zerwania z LN. Został na nim wybrany do Zarządu Głównego NZR[2]. 1 marca 1909 został aresztowany przez policję rosyjską i kilka tygodni więziony w ratuszu warszawskim. Z powodu braku dowodów za kaucją 300 rubli został zwolniony[6]. Po wyjściu z więzienia wyjechał do Czech gdzie pracował jako inżynier i współpracował ze środowiskami skupionymi wokół "Zarzewia". W latach 1912-1914 reprezentował NZR w Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych[2].

W okresie międzywojennym należał do Narodowej Partii Robotniczej, od maja 1920 należał do grona jej czołowych działaczy i organizatorów. W latach 1920-1935 był członkiem Rady Naczelnej i Zarządu Głównego NPR[2]. Od 13 grudnia 1919 do 5 marca 1921 był ministrem pracy i opieki społecznej w rządach Leopolda Skulskiego i Wincentego Witosa[6][7]. W latach 1921–1926 zajmował stanowisko dyrektora naczelnego Państwowych Zakładów Górniczych i Hutniczych w Warszawie[6]. W latach 1928–1935 był senatorem II i III kadencji. Senator II kadencji wybrany w 1928 roku z województwa poznańskiego z Listy Narodowej Partii Robotniczej[8]. W wyborach 1930 r. został ponownie wybrany w województwie poznańskim, kandydując z listy Centrolewu[6]. W 1935 opuścił NPR wraz z Adamem Chądzyńskim i Janem Stanisławem Jankowskim na znak protestu przeciwko bojkotowi wyborów[2].

Podczas II wojny światowej był prezesem zarządu Fabryki Wyrobów Ceramicznych w Opocznie[2]. W latach 1945–1947 był dyrektorem technicznym w Zakładach Przemysłu Bawełnianego nr 4 im. Stanisława Dubois w Łodzi (daw. „Eitingon i Spółka”). W latach 1947–1949 dyrektorem technicznym w Dyrekcji Przemysłu Bawełnianego, w latach 1949–1954 dyrektorem, a następnie głównym mechanikiem Zakładów Przemysłu Bawełnianego im. Józefa Stalina w Łodzi oraz głównym mechanikiem w Przedsiębiorstwie Usług Ogólnych Przemysłu Bawełnianego w Łodzi[9].

Zmarł w Łodzi. Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 179-3-20,21)[10].

Grób Edwarda Pepłowskiego po renowacji (2023)

W 2022 roku z inicjatywy premiera Mateusza Morawieckiego, Fundacja ,,Stare Powązki" w ramach projektu odrestaurowywania grobów ministrów II RP, odnowiła miejsce pochówku Edwarda Pepłowskiego[11].

Ordery i odznaczenia

Rodzina

Był synem hutmistrza zatrudnionego w Starachowickich Zakładach Górniczych (SA) Eugeniusza Pepłowskiego h. Gozdawa (1847–1897) i Marianny z Bairdów (zm. 1937)[13]. Pierwszą jego żoną była Anna z Czarnkowskich, drugą Janina z Wolskich (zm. 1968) 1. voto Bobrowska 2. voto Wielowieyska; dzieci nie pozostawił. Miał pasierbicę Józefinę Wernerową (córkę drugiej żony)[6].

Przypisy

  1. ↑ z przerwą 23 czerwca 1920 - 24 lipca 1920, gdy stanowisko ministra pracy i opieki społecznej było nieobsadzone
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Jerzy Z. Pająk, Pepłowski Edward (1880-1960), w: Świętokrzyski Słownik Biograficzny, t. 2, pod red. Jerzego Szczepańskiego, Kielce 2009, s. 360
  3. ↑ Księga pamiątkowa inżynierów technologów Polaków wychowańców Instytutu Technologicznego w Petersburgu : (w rocznicę stulecia uczelni), Warszawa 1933. s. 95.
  4. ↑ Stanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887-1907), Londyn 1964, s. 580.
  5. ↑ Barbara Gąsieniec, Związek Młodzieży Polskiej „Zet” w Petersburgu / Piotrogrodzie - Polski Petersburg {dostęp 5.07.2025]
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Roman Wapiński, Pepłowskł Edward Adolf (1880-1960), w: Polski Słownik Biograficzny t. 25, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1980, s. 592-593
  7. ↑ Od 9 czerwca do 24 lipca 1920 r. kierownik ministerstwa.
  8. ↑ Tadeusz i Karol Rzepeccy, Sejm i Senat 1928-1933. Podręcznik zawierający wyniki wyborów w województwach, okręgach i powiatach, podobizny posłów sejmowych i senatorów, statystyki i mapy poglądowe, Wielkopolska Księgarnia Nakładowa Karola Rzepeckiego, Poznań 1928, s. 168.
  9. ↑ Edward Pepłowski » Witryna edukacyjna Kancelarii Senatu [online], senat.edu.pl [dostęp 2021-01-04].
  10. ↑ Cmentarz Stare Powązki: ANTONI WOLSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2020-02-10].
  11. ↑ Nagrobki ministrów II RP – odnowione – Fundacja Stare Powązki [online] [dostęp 2023-05-04] [zarchiwizowane z adresu 2023-04-11] (pol.).
  12. ↑ M.P. z 1924 r. nr 299, poz. 979 „za zasługi, położone dla Rzeczypospolitej Polskiej w dziedzinie organizacji przemysłowych urzędów państwowych”.
  13. ↑ Edward Adolf Pepłowski h. Gozdawa [online], Sejm-Wielki.pl [dostęp 2021-01-04].

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.