Jan Michalski (minister)
![]() | |
| Data i miejsce urodzenia |
17 grudnia 1875 |
|---|---|
| Minister aprowizacji | |
| Okres |
od 2 czerwca 1921 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Prezydent Kalisza | |
| Okres |
od 1919 |
| Poprzednik |
Teodor Prądzyński |
| Następca |
Kazimierz Koszutski |
| Prezydent Radomia | |
| Okres |
od 1926 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Prezydent Łowicza | |
| Okres |
od 1929 |
| Poprzednik | |
| Następca |
Jan Czarnowski |
| Odznaczenia | |
Jan Michalski (ur. 17 grudnia 1875 w Kaliszu, zm. po 1936) – polski inżynier, działacz niepodległościowy, polityczny i samorządowy, minister aprowizacji w pierwszym rządzie Wincentego Witosa, burmistrz Kalisza, Radomia i Łowicza.
Życiorys
Wczesne lata
Był synem Michała i Ludwiki z domu Przybylskiej[1][2]. W 1898 r. po ukończeniu szkoły średniej opuścił rodzinne miasto i wyjechał do Berlina, gdzie nawiązał kontakty z PPS. Następnie w 1899 przeprowadził się do Bremy i pracował przy budowie okrętów m.in. z Tomaszem Arciszewskim. Kolejno udał się do Szwajcarii. W Fryburgu pracował jako mechanik w fabryce maszyn. W tym mieście spotkał Ignacego Mościckiego. Do Kalisza powrócił w 1904 i podjął współpracę z PPS, angażując się w redakcję „Kaliskiego Kurierka Robotniczego”. W kwietniu 1905 został aresztowany, lecz został zwolniony za kaucją. Po tym wydarzeniu wyjechał do Niemiec i wrócił do kraju tuż przed wybuchem I wojny światowej. Został wtedy dyrektorem fabryki zaopatrzenia armii[2].
Wielka Wojna
Przez cały konflikt przebywał w Rosji w Irkucku, w ramach zesłania bez żadnego wyroku. Pracował tam m.in. jako dyrektor w fabryce obuwia[2].
II Rzeczpospolita
Po odzyskaniu niepodległości został oficerem prowiantowym Kaliskiego Pułku Piechoty Wojska Polskiego[2].
W 1919 został wybrany prezydentem Kalisza. Priorytetowym celem Michalskiego było odbudowanie miasta. Ponadto interweniował listownie u premiera, apelując o zamrożenie cen chleba i kartofli. Za jego prezydentury odtworzono 34 posesje oraz 2 szkoły. Zrezygnował z funkcji w 1921 przez nasilający się konflikt z Radą Miejską[2].
2 czerwca 1921 został mianowany ministrem aprowizacji w rządzie Wincentego Witosa. Michalski miał ambitne plany jak poprawić zaopatrzenie w Polsce:
- punkt ciężkości aprowidowania ludności, który dotychczas opierał się wyłącznie na czynnikach rządowych przenosi się na społeczeństwo,
- aprowiduje się w pierwszej linii tylko tych mieszkańców, którzy pracują,
- ustala się przy pomocy organizacji społecznych (kooperatyw związków itp.) wymianę produktów wsi na produkty miast[2].
Jednak nie weszły one w życie, a Michalski podczas sprawowania funkcji ministra, wydał tylko dwa rozporządzenia m.in. uchylenie i znowelizowanie aktów prawnych w przedmiocie obrotu ziemiopłodami i przetworami, pozostałymi po dokonaniu świadczeń na rzecz Państwa. 14 czerwca podał się do dymisji, która został przyjęta 21 czerwca 1921[2].
Po odejściu z rządu powrócił do polityki samorządowej. Pełnił funkcję członka komisji likwidacyjnej Kaliskiego Towarzystwa Wzajemnego Kredytu, Rady Nadzorczej Banku Ziemi Kaliskiej. Ponadto otworzył również biuro techniczne, które zajmowało się konserwacją urządzeń wodno-kanalizacyjnych i grzewczych. Następnie został kierownikiem drukarni w Kaliszu[2].
Od grudnia 1926 do 1927 był burmistrzem Radomia, a w okresie od czerwca 1929 do marca 1934 burmistrzem Łowicza[3][4]. Dalsze jego losy po 1936 r. nie są znane[2].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Niepodległości – 2 maja 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[5][1]
- Odznaka Pamiątkowa Więźniów Ideowych[6]
Przypisy
- 1 2 Kartoteka personalno-odznaczeniowa. WBH. [dostęp 2021-11-05]..
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Grzegorz Kulka, Jan Michalski (1875 – po 1936), [w:] Zbigniew Girzyński, Jarosław Kłaczkow, Wojciech Piasek (red.), Premierzy i ministrowie Rzeczypospolitej Polskiej 1918–1939, wyd. pierwsze, Warszawa: Instytut De Republica, 2023, s. 395-396, ISBN 978-83-67253-59-8.
- ↑ https://dzienniklodzki.pl/poczet-burmistrzow-i-wlodarzy-lowicza-zdjecia/ar/13257246
- ↑ https://www.kalisz.pl/miasto/historia-samorzadu/kadencje-wladz-miasta
- ↑ M.P. z 1933 r. Nr 102, poz. 123 (ISAP).
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. WBH. [dostęp 2021-11-05]..
Bibliografia
- Andrzej Piber, Michalski Jan w: Polski Słownik Biograficzny t. XX Warszawa-Kraków-Wrocław-Gdańsk 1975, s. 583–586, wersja elektroniczna IPSB
- „Kto był kim w II Rzeczypospolitej”, pod red. prof. Jacka M. Majchrowskiego. Warszawa 1994. wyd I
Linki zewnętrzne
- Publikacje Jana Michalskiego w serwisie Polona.pl



