Elżbieta de France
 Elżbieta (1620, aut. Rodrigo de Villandrando) | |
 | |
| Królowa Hiszpanii | |
| Okres |
od 1621 |
|---|---|
| Jako żona | |
| Poprzedniczka | |
| Następczyni | |
| Królowa Portugalii | |
| Okres |
od 1621 |
| Jako żona | |
| Poprzedniczka | |
| Następczyni | |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | |
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| Miejsce spoczynku | |
| Ojciec | |
| Matka | |
| Mąż |
Filip IV Habsburg |
| Dzieci | |
Elżbieta de France (fr. Élisabeth de France, Élisabeth de Bourbon, hiszp. Isabel de Borbón; ur. 22 listopada 1602 w Fontainebleau, zm. 6 października 1644 w Madrycie) – królowa Hiszpanii i Portugalii w latach 1621–1644.
Życiorys
Urodziła się jako najstarsza córka króla Francji – Henryka IV i jego drugiej żony – Marii Medycejskiej. Była młodszą siostrą króla Ludwika XIII, starszą siostrą: Krystyny Marii – księżnej-regentki Sabaudii, Gastona – księcia Orleanu i Henryki Marii – królowej Anglii. Kiedy miała 8 lat jej ojciec został zamordowany.
Aby zacieśnić stosunki francusko-hiszpańskie jej matka, regentka Maria Medycejska zaaranżowała podwójne małżeństwo między dwoma rodami królewskimi: Elżbieta miała poślubić Filipa Habsburga, następcę tronu Hiszpanii, a siostra Filipa – Anna Maria Habsburżanka miała zostać żoną jej brata Ludwika XIII. Oba śluby per procura odbyły się tego samego dnia – 25 listopada 1615 – Elżbiety i Filipa w Bordeaux, Anny i Ludwika w Burgos. Po ceremoniach doszło do wymiany księżniczek na wyspie na granicznej rzece Bidasoa, gdzie Elżbieta spotkała po raz pierwszy i ostatni Annę Austriacką, z którą będzie później korespondować już jako królowa Hiszpanii. Stamtąd Elżbieta pojechała do Hiszpanii, a Anna – do Francji.
W Hiszpanii Elżbieta zmieniła imię na Isabel, 31 marca 1621, po śmierci jej teścia, została królową Hiszpanii i Portugalii. Jej małżeństwo nie należało do udanych – Filip ją zdradzał i miał kilkoro nieślubnych dzieci. Natomiast samą Elżbietę podejrzewano o romans z nadwornym poetą Don Juanem de Tassis zwanym Peralta, który w 1622 osobiście wyniósł królową w trakcie pożaru jaki wybuchł na dworze w czasie przedstawienia. Peralta został jednak wkrótce zamordowany, o co podejrzewano samego Filipa IV bądź jego faworyta – hrabiego-księcia Olivares.
Pomimo problemów małżeńskich Elżbieta urodziła ośmioro ślubnych dzieci, z których jednak tylko dwoje ją przeżyło – następca tronu Baltazar Karol oraz najmłodsza z córek – Maria Teresa. Jej syn nie objął jednak tronu, gdyż zmarł młodo, zaledwie dwa lata po śmierci Elżbiety. Maria Teresa natomiast została wydana za bratanka Elżbiety – króla Francji, Ludwika XIV. Małżeństwo to spowodowało później (po wymarciu hiszpańskiej linii Habsburgów w roku 1700) objęcie tronów hiszpańskich przez Burbonów.
Podczas Rewolty Katalońskiej Elżbieta (1640–1659), została regentką i wspierała księcia de Nochera w walce przeciwko hrabiemu-księciu Olivares.
Potomstwo
- Maria Małgorzata (14–15 sierpnia 1621),
- Małgorzata Maria Katarzyna (25 listopada – 22 grudnia 1623),
- Maria Eugenia (21 listopada 1625 – 21 lipca 1627),
- Elżbieta Maria Teresa (31 października – 1 listopada 1627),
- Baltazar Karol (17 października 1629 – 9 marca 1646), książę Asturii,
- Franciszek Ferdynand (ur. i zm. 12 marca 1634),
- Maria Anna Antonia (17 stycznia – 5 grudnia 1636),
- Maria Teresa (10 września 1638 – 30 lipca 1683) – żonę Ludwika XIV Burbona, króla Francji.
