Eosforyt

Eosforyt
Ilustracja
Eosforyt w towarzystwie kwarcu z Brazylii
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

(Mn,Fe)Al(PO4)(OH)2·H2O[1][2]

Twardość w skali Mohsa

5[1][2]

Przełam

muszlowy[1], nierówny/nieregularny, półmuszlowy[2]

Łupliwość

słaba/niewyraźna wg {100}[2]

Pokrój kryształu

słupkowy, listewkowy, igiełkowy[1], pryzmatyczny[2], tabularny[3]

Układ krystalograficzny

jednoskośny[1], rombowy[2]

Klasa krystalograficzna

dwupiramidalna[2]

Właściwości mechaniczne

kruchy[1][2]

Gęstość

3,06–3,08 g/cm3

Właściwości optyczne
Barwa

kremowa, brunatna, złota, brązowa w odcieniach, różowa, różowo-czerwona; bezbarwny[1][2], pomarańczowa

Rysa

biała[1][2]

Połysk

szklisty[1], półszklisty, żywiczny[2]

Współczynnik załamania

1,628–1,679 (dwuosiowy)[2]

Inne

dwójłomność: 0,032[2] dyspersja (optyka): silna[2] pleochroizm: widoczny; X= żółty Y= różowy Z= jasnoróżowy do bezbarwnego[2]

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

8.DD.20[2]

Eosforyt – rzadki minerał klasy fosforanów[3].

Właściwości

Krystalizuje w układzie rombowym[2]. Wykształca kryształy o pokroju słupkowym, listewkowym i igiełkowym[1]. Występuje w skupieniach wiązkowych, włóknistych, sferycznych, kulistych, promienistych[1], rzadko masywnych[2]. Spotykany w formie kryształów bliźniaczych[3][2]. Jest minerałem kruchym, przezroczystym do półprzezroczystego[2]. Posiada białą rysę oraz szklisty połysk. Rozpuszczalny w kwasach[2]. Jest izostrukturalny z childrenitem[2].

Występowanie

Występuje jako minerał wtórny w bogatych w fosfor granitowych pegmatytach[2] oraz w druzach w formie narosłych kryształów[1]. Spotykany także w niektórych żyłach hydrotermalnych[3]. Towarzyszą mu kwarc, albit, topaz, indygolit, muskowit, mikroklin, kwarc różowy, skaleń, fairfieldyt, zanazzit, syderyt oraz apatyt[1][2].

Miejsce występowania

Należy do minerałów rzadkich[3]. Występuje przede wszystkim w Brazylii (Minas Gerais) i w regionie Nowej Anglii w Stanach Zjednoczonych (Maine, New Hampshire, Connecticut)[3][2]. Spotykany także w Argentynie, Namibii, Niemczech, we Francji, Portugalii i Hiszpanii[2].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 278, ISBN 978-83-7073-816-7.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 Eosphorite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-06-14] (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 6 Eosphorite [online], Le Comptoir Geologique [dostęp 2025-06-14].
Eosforyt w asocjacji z kwarcem różowym z Brazylii