Eosforyt
![]() Eosforyt w towarzystwie kwarcu z Brazylii | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny | |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa | |
| Przełam | |
| Łupliwość |
słaba/niewyraźna wg {100}[2] |
| Pokrój kryształu |
słupkowy, listewkowy, igiełkowy[1], pryzmatyczny[2], tabularny[3] |
| Układ krystalograficzny | |
| Klasa krystalograficzna |
dwupiramidalna[2] |
| Właściwości mechaniczne | |
| Gęstość |
3,06–3,08 g/cm3 |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
kremowa, brunatna, złota, brązowa w odcieniach, różowa, różowo-czerwona; bezbarwny[1][2], pomarańczowa |
| Rysa | |
| Połysk | |
| Współczynnik załamania |
1,628–1,679 (dwuosiowy)[2] |
| Inne |
dwójłomność: 0,032[2] dyspersja (optyka): silna[2] pleochroizm: widoczny; X= żółty Y= różowy Z= jasnoróżowy do bezbarwnego[2] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
8.DD.20[2] |
Eosforyt – rzadki minerał klasy fosforanów[3].
Właściwości
Krystalizuje w układzie rombowym[2]. Wykształca kryształy o pokroju słupkowym, listewkowym i igiełkowym[1]. Występuje w skupieniach wiązkowych, włóknistych, sferycznych, kulistych, promienistych[1], rzadko masywnych[2]. Spotykany w formie kryształów bliźniaczych[3][2]. Jest minerałem kruchym, przezroczystym do półprzezroczystego[2]. Posiada białą rysę oraz szklisty połysk. Rozpuszczalny w kwasach[2]. Jest izostrukturalny z childrenitem[2].
Występowanie
Występuje jako minerał wtórny w bogatych w fosfor granitowych pegmatytach[2] oraz w druzach w formie narosłych kryształów[1]. Spotykany także w niektórych żyłach hydrotermalnych[3]. Towarzyszą mu kwarc, albit, topaz, indygolit, muskowit, mikroklin, kwarc różowy, skaleń, fairfieldyt, zanazzit, syderyt oraz apatyt[1][2].
Miejsce występowania
Należy do minerałów rzadkich[3]. Występuje przede wszystkim w Brazylii (Minas Gerais) i w regionie Nowej Anglii w Stanach Zjednoczonych (Maine, New Hampshire, Connecticut)[3][2]. Spotykany także w Argentynie, Namibii, Niemczech, we Francji, Portugalii i Hiszpanii[2].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 278, ISBN 978-83-7073-816-7.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 Eosphorite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-06-14] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 Eosphorite [online], Le Comptoir Geologique [dostęp 2025-06-14].
