Eunicida

	Eunicida
	; Eunice aphroditois
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	pierścienice
Gromada	wieloszczety
Podgromada	wieloszczety wolno żyjące
Rząd	Eunicida

Eunicida – rząd wieloszczetów z podgromady wolno żyjących (Errantia).

Opis

Prostomium wyraźne, z lub bez przydatków. Gardziel wywrócona grzbietowo-bocznie, silnie umięśniona i wyposażona w przynajmniej jedną parę szczęk. Parapodia wyraźne, z silnie rozwiniętymi neuropodiami i zredukowanymi notopodiami^[1].

Należą tu gatunki duże o silnie wydłużonym, dochodzącym do 3 m ciele. Wszystkie morskie. Wolno żyjące lub osiadłe. Niektóre z nich tworzą domki^[2].

Zapis kopalny

Elementy aparatów szczękowych przedstawicieli rzędu Eunicida są zbudowane z odpornej substancji organicznej, dzięki czemu zachowują się jako mikroskamieniałości. Izolowane elementy nazywane są skolekodontami. Skamieniałości całych wieloszczetów są rzadkie, natomiast skolekodonty należą do stosunkowo częstych skamieniałości^[3]^[4]. Znane są od górnego kambru^[5].

Systematyka

Obecnie zalicza się tu 7 rodzin współcześnie żyjących i 3 wymarłe^[6]:

Dorvilleidae Chamberlin, 1919
Eunicidae Berthold, 1827
Hartmaniellidae Imajima, 1977
Ichthyotomidae Eisig, 1906
Lumbrineridae Schmarda, 1861
Oenonidae Kinberg, 1865
Onuphidae Kinberg, 1865
† Atraktoprionidae
† Conjungaspidae Hints, 1999
† Tretoprionidae Hints, 1999

Przypisy

↑ Kristian Fauchald: The Polychaete Worms. Definitions and Keys to the Orders, Families and Genera. Natural History Museum of Los Angeles County, The Allan Hancook Fundation (University of Southern California), 1997.
↑ Czesław Jura: Bezkręgowce. Podstawy morfologii funkcjonalne, systematyki i filogenezy. Wyd. 3. Warszawa: PWN, 2005, s. 355.
↑ Olle Hints: olle.hints@ttu.ee, Scolecodonts, the jaws of polychaete annelids [online], scolecodonts.net [dostęp 2025-02-21] (ang.).
↑ ZofiaZ. Kielan-Jaworowska ZofiaZ., Polychaete jaw apparatuses from the Ordovician and Silurian of Poland and a comparison with modern forms., „Palaeontologia Polonica”, 16, 1966, s. 152 .
↑ OlleO. Hints OlleO., Mats E.M.E. Eriksson Mats E.M.E., Diversification and biogeography of scolecodont-bearing polychaetes in the Ordovician, „Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology”, 245 (1), Early Palaeozoic, Palaeogeography and Palaeoclimate, 2007, s. 95–114, DOI: 10.1016/j.palaeo.2006.02.029, ISSN 0031-0182 [dostęp 2025-02-21] .
↑ G. Read: Eunicida In: G. Read, K. Fauchald, K. (2013) World Polychaeta database. 2014. [dostęp 2014-04-01].

[Fauchald-1] Kristian Fauchald: The Polychaete Worms. Definitions and Keys to the Orders, Families and Genera. Natural History Museum of Los Angeles County, The Allan Hancook Fundation (University of Southern California), 1997.

[Jura-2] Czesław Jura: Bezkręgowce. Podstawy morfologii funkcjonalne, systematyki i filogenezy. Wyd. 3. Warszawa: PWN, 2005, s. 355.

[:1-3] Olle Hints: olle.hints@ttu.ee, Scolecodonts, the jaws of polychaete annelids [online], scolecodonts.net [dostęp 2025-02-21] (ang.).

[:0-4] ZofiaZ. Kielan-Jaworowska ZofiaZ., Polychaete jaw apparatuses from the Ordovician and Silurian of Poland and a comparison with modern forms., „Palaeontologia Polonica”, 16, 1966, s. 152 .

[5] OlleO. Hints OlleO., Mats E.M.E. Eriksson Mats E.M.E., Diversification and biogeography of scolecodont-bearing polychaetes in the Ordovician, „Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology”, 245 (1), Early Palaeozoic, Palaeogeography and Palaeoclimate, 2007, s. 95–114, DOI: 10.1016/j.palaeo.2006.02.029, ISSN 0031-0182 [dostęp 2025-02-21] .

[wpd-6] G. Read: Eunicida In: G. Read, K. Fauchald, K. (2013) World Polychaeta database. 2014. [dostęp 2014-04-01].

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]