Ewa Błaszczyk

Ewa Błaszczyk
Ilustracja
Ewa Błaszczyk (2014)
Data i miejsce urodzenia

15 października 1955
Warszawa

Zawód

aktorka, wokalistka

Współmałżonek

Jacek Janczarski

Lata aktywności

od 1976

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Odznaka Honorowa Za Zasługi dla Ochrony Praw Dziecka Order Uśmiechu Order Ecce Homo Medal „Milito Pro Christo”
Strona internetowa
Odcisk dłoni i podpis E. Błaszczyk w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach

Ewa Błaszczyk-Janczarska (ur. 15 października 1955 w Warszawie) – polska aktorka teatralna i filmowa, piosenkarka, działaczka społeczna i charytatywna.

Życiorys

Jest córką Klementyny z Golińskich (1930-2022) i Jana Błaszczyków (1928-2018)[1]. Jej matka była pielęgniarką i położną, a ojciec – pilotem wojskowym[2]. Miała starszego brata, Romana (1953-2022)[3]. Będąc uczennicą Szkoły Podstawowej nr 171 w Warszawie[4], przez kilka lat trenowała pływanie, zdobyła m.in. wicemistrzostwo Polski juniorów w konkurencji 200 m stylem grzbietowym[5]. Podczas nauki w XI Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Reja w Warszawie przez krótki czas uprawiała pływanie synchroniczne[6], a także wystąpiła m.in. w teledyskach Andrzeja Rosiewicza i Jerzego Połomskiego[7]. W 1978 ukończyła studia na PWST w Warszawie; wystąpiła w roli Ilzy w spektaklu dyplomowym Przebudzeniu wiosny Franka Wedekinda[8].

Na trzecim roku studiów występowała w stołecznych teatrach: Na Woli (w sztuce Protokół pewnego zebrania), Małym (w Białym małżeństwie) i lWspółczesnym (w Grach kobiecych i Przebudzeniu wiosny)[9]. W 1978 zagrała główną rolę w oratorium Joanna d’Arc na stosie (reż. Ryszard Peryt) w Teatrze Wielkim w Poznaniu[10]. Po ukończeniu studiów została etatową aktorką Teatru Współczesnego w Warszawie[11] i kontynuowała współpracę z innymi stołecznymi teatrami: Małym (m.in. zagrała Julię w sztuce Romeo i Julia w 1980), Powszechnym i Ateneum (m.in. zagrała Polly w Operze za trzy grosze w 1980)[12].

Podczas studiów nawiązała współpracę z nauczycielem śpiewu Jerzym Satanowskim, który opracowywał z nią piosenki i zaangażował do swoich muzycznych projektów, m.in. do koncertów „Nie żałuję” zorganizowanych po śmierci Agnieszki Osieckiej[13]. Brała udział w przeglądach piosenki aktorskiej we Wrocławiu i występowała w Kabarecie pod Egidą[14]. Po ukończeniu studiów zagrała swoje pierwsze recitale z piosenkami Agnieszki Osieckiej, Jonasza Kofty i Jacka Janczarskiego[15].

W 1981 zaczęła występować w roli komunistki Zoi w serialu Dom, co przyniosło jej dużą rozpoznawalność wśród telewidzów[16]. Po wybuchu stanu wojennego wyjechała na pół roku do Wiednia, gdzie kontynuowała karierę aktorską[17]. W 1985 za rolę Klary, kobiety skazanej na dożywocie za udział w aferze gospodarczej, która w więzieniu odkrywa, że jest w ciąży[18], w filmie Wiesława Saniewskiego Nadzór (1985) otrzymała Brązowe Lwy Gdańskie na 10. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych[19]. Rozczarowana sytuacją polityczną w Polsce, w drugiej połowie lat 80. wyjechała do Niemiec, gdzie zagrała w kilku filmach, m.in. w Schön war die Zeit (1988)[18], Ein Sohn aus gutem Hause (1989)[20] i Made in West Germany (1991)[21].

W 1986 wykreowała postać Kasi Pióreckiej w serialu Zmiennicy, który zapewnił jej największą popularność w Polsce[16]. Za rolę w tym serialu odebrała Wiktora dla najpopularniejszej aktorki Telewizji Polskiej[16]. Występowała w kabarecie Jana Pietrzaka i w słuchowisku radiowym Rodzina Poszepszyńskich. Zagrała Hannę Nycz w dramacie Krzysztofa Kieślowskiego Dekalog IX (1988)[22] i Heni Stahl, nazistowską fotografkę i reżyserkę, w filmie Istvána Szabó Hanussen (1988)[23]. W 1991 zagrała Dolores w monodramie Tabu w reż. Jerzego Markuszewskiego dla Teatru Telewizji[24]. W 1992 wskutek upadku podczas jazdy na wrotkach złamała nogę, a po operacji musiała podjąć wielomiesięczną rehabilitację, wskutek czego zmuszona była zawiesić działalność zawodową na prawie rok[25]. W 1994 została etatową aktorką Teatru Studio w Warszawie[26]. W 2000 wystąpiła w spektaklu Zachodnie wybrzeże na festiwalu w Budapeszcie i zagrała w filmie Janusza Kijowskiego Kameleon (2001), którego scenariusz współtworzył Jacek Janczarski[27].

Po śmierci męża i wypadku córki zawiesiła karierę aktorską. W 2003 powróciła do pracy w Teatrze Studio rolą Pauliny w spektaklu Antona Czechowa Mewa (reż. Zbigniew Brzoza)[28]. W 2004 zadebiutowała w roli Meszulach w Dybuku (reż. Krzysztof Warlikowski) na scenie Théâtre des Bouffes du Nord w Paryżu i zagrała premierowo Fay, kobietę odsiadującą wyrok dożywotniego pozbawienia wolności za morderstwo męża, w sztuce Rony Munro Więź (reż. Zbigniew Brzoza) w Teatrze Studio[29]. W 2006 zaczęła występować z recitalem I poczucie szczęścia... nawet gdy wichura z piosenkami m.in. Agnieszki Osieckiej i Jacka Kleyffa[30]. W tym samym roku, nakładem wydawnictwa Znak, ukazała się jej książka autobiograficzna pt. Wejść tam nie można, będącą zapisem rozmów z Krystyną Strączek; publikacja doczekała się wznowienia w 2016, które zostało uzupełnione o kolejne rozmowy.

Uzyskała tytuł Kobiety Roku 2007 w plebiscycie czasopisma „Twój Styl”[31]. Od listopada 2008 do 2011 występowała w monodramie Joan Didion Rok magicznego myślenia, za który w 2010 otrzymała Nagrodę Wojewody Dolnośląskiego na 44. Międzynarodowych Wrocławskich Spotkaniach Teatrów Jednego Aktora[32]. Zagrała Czesławę Oknińską, muzę i kochankę Witkacego w filmie Jacka Koprowicza Mistyfikacja (2010)[33], a na potrzeby roli w tej produkcji zgoliła głowę na łyso[34]. Również w 2010 nakładem wydawnictwa Edycja Świętego Pawła wydała książkę-album pt. Wszystko jest takie kruche, będący zapisem jej rozmów z Izabelą Górnicką-Zdziech. W lutym 2012 zadebiutowała w roli Barbary Weston w spektaklu Tracy’ego Lettsa Sierpień: Oklahoma, Hrabstwo Osage (reż. Grzegorz Bral) w Teatrze Studio[35]. W styczniu 2015 premierowo zaprezentowała recital Pozwól mi spróbować jeszcze raz z utworami Jacka Kleyffa, Stanisława Soyki, Dżemu i Marleny Dietrich[36]. W 2016 zagrała ciotkę Agatę w filmie Mariusza Paleja Za niebieskimi drzwiami[37].

Życie prywatne

Była związana z reżyserem Jackiem Bromskim[38]. 13 grudnia 1986 poślubiła pisarza i dramaturga Jacka Janczarskiego[39], z który ma córki-bliźniaczki, Mariannę i Aleksandrę (ur. 2 stycznia 1994)[40]. Janczarski zmarł 2 lutego 2000 wskutek tętniaka aorty, a 11 maja tego samego roku Aleksandra Janczarska straciła przytomność wskutek zakrztuszenia się tabletką i od tamtej pory pozostaje w śpiączce, a wcześniej zdiagnozowano u niej stan wegetatywny i spastyczny niedowład czterokończynowy[41]. Błaszczyk w lutym 2001 po raz pierwszy publicznie opowiedziała o chorobie córki, by nagłośnić problem śpiączki w Polsce[42].

W 2005 była członkinią Honorowego Komitetu Poparcia Lecha Kaczyńskiego w wyborach prezydenckich.

Fundacja Ewy Błaszczyk

Błaszczyk i Maria Kaczyńska podczas wmurowywania kamienia węgielnego pod Klinikę „Budzik” w Warszawie (2007)

W 2002 wraz z księdzem Wojciechem Drozdowiczem założyła fundację „Akogo?”, która działa na rzecz dzieci wymagających rehabilitacji po ciężkich urazach neurologicznych[43]. Jednym z celów fundacji było wybudowanie przy Centrum Zdrowia Dziecka Kliniki Neurorehabilitacyjnej „Budzik” dla dzieci po ciężkich urazach mózgu[44], której otwarcie nastąpiło 7 grudnia 2012[45].

Filmografia

Źródło: Filmpolski.pl[46]

Dubbing

Dyskografia

  • Ewa Błaszczyk – P.Z. „Tesco” – kaseta 1989,
  • Ewa Błaszczyk – „Fotografie” – MiL – kaseta 1992,
  • Ewa Błaszczyk – MIL – kaseta – 1992 (reedycja nagrań wydanych w 1989),
  • Ewa Błaszczyk – „Tam, gdzie nic widać oczu” – Sony Music 1998,
  • Ewa Błaszczyk – „Nie żałuję” – MiL (CD) – 1999 (cyfrowa reedycja nagrań z kasety „Fotografie” plus dodatkowe nagrania),
  • Ewa Błaszczyk – „Nerwica w granicach normy” – MiL (CD) – 2000 (cyfrowa reedycja nagrań wydanych w 1989),
  • Ewa Błaszczyk – Album 1 (dwupłytowe wydanie, zawierające dwa albumy: „Nie żałuję” i „Nerwica w granicach normy”) – Studio A1 (2CD) – 2006,
  • Ewa Błaszczyk – Moja kolekcja (CD – kompilacja piosenek z albumów: „Nerwica w granicach normy”, „Nie żałuję” oraz „Tam, gdzie nie widać oczu”) – Warner Music '2007.
  • Ewa Błaszczyk – „Nawet, gdy wichura” (DVD i CD) – Wydawnictwo Agora '2008.

Odznaczenia i nagrody

Uroczystość wręczenia Medalu Solidarności Społecznej na Wielkiej Gali Liderów Polskiego Biznesu BCC w 2015 roku. Od lewej: Ewa Błaszczyk, Bruno Duthoit, Władysław Kosiniak-Kamysz, Jacek Migrała, Dariusz Sapiński, Irena Wóycicka, Ksiądz Kardynał Kazimierz Nycz

Przypisy

  1. ↑ Błaszczyk i Górnicka-Zdziech 2010 ↓, s. 5.
  2. ↑ Błaszczyk i Litorowicz-Siegert 2015 ↓, s. 14, 81.
  3. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 34.
  4. ↑ Błaszczyk i Górnicka-Zdziech 2010 ↓, s. 41.
  5. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 38–39.
  6. ↑ Błaszczyk i Litorowicz-Siegert 2015 ↓, s. 17.
  7. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 37–39.
  8. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 42–44.
  9. ↑ Błaszczyk i Litorowicz-Siegert 2015 ↓, s. 45–46.
  10. ↑ Błaszczyk i Litorowicz-Siegert 2015 ↓, s. 46.
  11. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 52.
  12. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 74–75, 78–79, 92.
  13. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 47–48, 51, 55.
  14. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 51.
  15. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 51, 67, 124.
  16. 1 2 3 Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 116–117.
  17. ↑ Błaszczyk i Litorowicz-Siegert 2015 ↓, s. 48, 84–85.
  18. 1 2 Błaszczyk i Litorowicz-Siegert 2015 ↓, s. 50.
  19. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 89.
  20. ↑ Ein Sohn aus gutem Haus. ewablaszczyk.pl. [dostęp 2026-04-25]. (pol.).
  21. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 93–94, 103.
  22. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 100.
  23. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 115.
  24. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 60.
  25. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 131–133.
  26. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 103.
  27. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 11, 108–109.
  28. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 297.
  29. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 104, 108–109.
  30. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 316–318.
  31. ↑ Błaszczyk i Litorowicz-Siegert 2015 ↓, s. 9.
  32. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 281, 300, 307.
  33. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 309.
  34. ↑ Błaszczyk i Litorowicz-Siegert 2015 ↓, s. 224.
  35. ↑ Błaszczyk i Litorowicz-Siegert 2015 ↓, s. 58, 61.
  36. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 320–321.
  37. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 314.
  38. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 135.
  39. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 130.
  40. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 33, 139.
  41. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 12, 15, 21.
  42. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 16, 157.
  43. ↑ O Fundacji „Akogo?”. oficjalna strona.
  44. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 170.
  45. ↑ Błaszczyk i Strączek 2016 ↓, s. 246.
  46. ↑ Ewa Błaszczyk w bazie filmpolski.pl
  47. ↑ Medal Św. Brata Alberta. Fundacja Brata Alberta. [dostęp 2018-01-18].
  48. ↑ Nagrody im. Stefana Treugutta. AICT Polska. [dostęp 2019-01-18]. (pol.).
  49. ↑ M.P. z 2012 r. poz. 872 (ISAP) – pkt 30.
  50. ↑ Filmowcy odznaczeni medalami „Gloria Artis”. Stowarzyszenie Filmowców Polskich, 2014-04-11. [dostęp 2026-03-27].
  51. ↑ Benemerenti Ordynariatu Polowego dla Fundacji Ewy Błaszczyk oraz Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego WP. ordynariat.wp.mil.pl, 14 stycznia 2017. [dostęp 2017-01-17].
  52. ↑ Laureaci | Medal Serce Ziemi [online] [dostęp 2023-11-14] (pol.).
  53. ↑ Lista odznaczonych Odznaką RPD [online], brpd.gov.pl, grudzień 2023 (pol.).
  54. ↑ Ordery z okazji Narodowego Święta Niepodległości. prezydent.pl, 11 listopada 2021. [dostęp 2021-11-12].
  55. ↑ Znamy laureatów Dorocznej Nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. nck.pl, 2022-12-13. [dostęp 2023-04-28].
  56. ↑ Medale Stulecia Odzyskanej Niepodległości za zasługi dla Niepodległej. prezydent.pl, 2023-01-09. [dostęp 2023-01-10].

Bibliografia

  • Ewa Błaszczyk, Izabela Górnicka-Zdziech, Wszystko jest takie kruche, Edycja Świętego Pawła, 2010, ISBN 978-83-7424-710-8.
  • Ewa Błaszczyk, Agnieszka Litorowicz-Siegert, Lubię żyć, Warszawa: Wydawnictwo Termedia, 2015, ISBN 978-83-7988-329-5.
  • Ewa Błaszczyk, Krystyna Strączek, Wejść tam nie można, Znak, 2016, ISBN 978-83-240-3879-4.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.