Fantastyka i Groza
„Fantastyka i Groza” – seria książek wydawanych przez Wydawnictwo Literackie od połowy lat 70. do początku lat 90. XX w., zaliczanych do fantastyki grozy.
Jako pierwsza ukazała się Carmilla Josepha Sheridana Le Fanu (1974), która stała się wyznacznikiem gatunkowym większości wydanych tytułów[1]. Zamierzeniem wydawcy była prezentacja utworów z pogranicza fantastyki[1]. W serii ukazały się między innymi mity, zbiory podań i legend, klasyczne powieści gotyckie (Zamczysko w Otranto, Mnich), fantastyka baśniowa, dystopie, a także klasyczne utwory science fiction oraz fantasy[1][2], przy czym wydawca przedstawiał zarówno pozycje współczesne, jak i starsze, z różnych epok[3]. W latach 1989–1992 w ramach serii ukazały się tylko 2 książki (Pamiętnik przetrwania Doris Lessing i opowiadania Arthura C. Clarke’a).
Odbiór
Seria po latach została określona jako "popularna"[4], a w ocenie wydawcy była serią "sprawdzoną i dobrze ocenianą"[3].
Oprawa graficzna
Seria nie posiadała oficjalnej nazwy ani sygnetu[1]. Poszczególne okładki i rysunki wewnątrztekstowe były pozbawione barwy, utrzymane w grafice czerni i bieli (z wyjątkiem ostatniego tomu - wydanych w barwnej okładce w 1992 Opowieści z dziesięciu światów Arthura C. Clarke'a). Jednolita szata graficzna decydowała o dosyć dużej rozpoznawalności serii[1], która była nazywana „białą serią fantastyki i grozy”[5].
Wśród autorów okładek i ilustracji byli m.in. Krzysztof Kiwerski, Marek Pietrzak, Władysław Targosz, Dorota Gromczakiewicz i Krystyna Ziębicka, a stylistyka prac charakteryzowała się dużą różnorodnością - od groteskowo-surrealistycznej do realistycznej[1].
Zawartość
| Lp | Tytuł | Autor | Rok wydania (w serii) | Język oryginału | Rok wydania oryginału |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Carmilla | Sheridan Le Fanu | 1974 | angielski | 1872 |
| 2 | Zamczysko w Otranto | Horace Walpole | 1974 | angielski | 1764 |
| 3 | Wathek | William Beckford | 1975 | francuski | 1786 |
| 4 | Wynalazek Morela | Adolfo Bioy Casares | 1975 | hiszpański | 1940 |
| 5 | Mnich | Matthew Gregory Lewis | 1975 | angielski | 1794 |
| 6 | Awatar | Théophile Gautier | 1976 | francuski | 1833 |
| 7 | Szkoła czarownic (opowiadania) | Dylan Thomas | 1976 | angielski | |
| 8 | Fabrykant obłoków (opowiadania) | Robert Escarpit | 1976 | francuski | 1969 |
| 9 | Zamczysko w Otranto | Horace Walpole | 1976 (wyd. 2.) | angielski | 1764 |
| 10 | Noc księżycowa (opowiadania) | Peter Daniel Wolfkind | 1977 | niemiecki | 1977 |
| 11 | Upiór rodu Canterville’ów (opowiadania) | Oscar Wilde | 1977 | angielski | 1891 |
| 12 | Dom przy cmentarzu | Sheridan Joseph Le Fanu | 1977 | angielski | 1863 |
| 13 | Italczyk albo Konfesjonał Czarnych Pokutników (3 t. w 2 vol.) | Ann Radcliffe | 1977 | angielski | 1796 |
| 14 | Młody człowiek w niedzielę i w inne dni | Jules Supervielle | 1977 | francuski | 1952 |
| 15 | W zaczarowanym zwierciadle. Opowiadania fantastyczne Ameryki Łacińskiej | red. Krystyna Philipp | 1977 | hiszpański/portugalski | |
| 16 | Hanrahan Rudy i inne opowiadania | William Butler Yeats | 1978 | angielski | 1897 |
| 17 | Zjawa | Benito Pérez Galdós | 1978 | hiszpański | 1870 |
| 18 | Jednorożec | Iris Murdoch | 1978 | angielski | 1963 |
| 19 | Niezwykły koncert | Romulus Vulpescu | 1978 | rumuński | 1967 |
| 20 | Podróże do wielu odległych narodów świata | Jonathan Swift | 1979 | angielski | 1726 |
| 21 | Pan A.G. w X. | Tibor Déry | 1979 | węgierski | 1964 |
| 22 | Palacz zwłok | Ladislav Fuks | 1979 | czeski | 1967 |
| 23 | Cierpienia księcia Sternenhocha | Ladislav Klíma | 1980 | czeski | 1928 |
| 24 | Quincunx i inne opowiadania | Walter de la Mare | 1980 | angielski | |
| 25 | Wesele Stu Tysięcy Barbarzyńców | Altino do Tojal | 1980 | portugalski | 1978 |
| 26 | Człowiek z pampy | Jules Supervielle | 1981 | francuski | |
| 27 | Dziwna panna Ruth. Podwójna zbrodnia siostry Diany (opowiadania) | Laurentiu Fulga | 1981 | rumuński | |
| 28 | Czarodziejski Ptak Ułudy | Clemente Guido | 1981 | hiszpański | 1974 |
| 29 | Czy to się mogło zdarzyć? (opowiadania) | Ambrose Bierce | 1981 | angielski | |
| 30 | Dziwna historia o upiorach z latarnią w kształcie piwonii | Enchō Sanyūtei | 1981 | japoński | |
| 31 | Rusałka | Marcel Aymé | 1981 | francuski | 1941 |
| 32 | Czarna chmura | Fred Hoyle | 1981 | angielski | 1957 |
| 33 | Deszczowy koń i inne opowiadania | Ted Hughes | 1982 | angielski | 1982 |
| 34 | Tajemniczy przybysz | Mark Twain | 1982 | angielski | 1916 |
| 35 | Tytus Groan | Mervyn Peake | 1982 | angielski | 1946 |
| 36 | Grzybojad | Sergio Galindo | 1982 | hiszpański | 1976 |
| 37 | Najlepsza jest woda (opowiadania) | Primo Levi | 1983 | włoski | 1983 |
| 38 | Balkon był za wysoko | Alfonz Bednár | 1983 | słowacki | 1968 |
| 39 | Czarnoksiężnik z Archipelagu | Ursula K. Le Guin | 1983 | angielski | 1968 |
| 40 | Ogród czasu (opowiadania) | J.G. Ballard | 1983 | angielski | |
| 41 | Tajemnica doktora Honigbergera | Mircea Eliade | 1983 | rumuński | 1940 |
| 42 | Ninawa-Wieloryb Lądowy | Theodore Kroeber | 1983 | angielski | 1959 |
| 43 | Marmurowy faun | Nathaniel Hawthorne | 1984 | angielski | 1860 |
| 44 | Opowieści niesamowite (opowiadania) | Edgar Allan Poe | 1984 | angielski | |
| 45 | Głowa profesora Dowella. Ariel | Aleksander Bielajew | 1984 | rosyjski | 1958 |
| 46 | Poczwarki | John Wyndham | 1984 | angielski | 1955 |
| 47 | Spekulacje (opowiadania) | antologia | 1985 | angielski | 1982 |
| 48 | Po drugiej stronie morza (opowiadania) | Daniel Moyano | 1986 | hiszpański | 1986 |
| 49 | Stryj Silas | Sheridan Le Fanu | 1987 | angielski | 1864 |
| 50 | Dziecko Rosemary | Ira Levin | 1988 | angielski | 1967 |
| 51 | Bóg Skorpion | William Golding | 1988 | angielski | 1971 |
| 52 | Lewa ręka ciemności | Ursula K. Le Guin | 1988 | angielski | 1969 |
| 53 | Nowy wspaniały świat | Aldous Huxley | 1988 | angielski | 1932 |
| 54 | Retronauci (opowiadania) | Władimir Sawczenko | 1989 | rosyjski | |
| 55 | Pamiętnik przetrwania | Doris Lessing | 1990 | angielski | 1975 |
| 56 | Gormenghast | Mervyn Peake | 1990 | angielski | 1950 |
| 57 | Opowieści z dziesięciu światów (opowiadania) | Arthur C. Clarke | 1992 | angielski | 1962 |
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Artur Nowakowski Fantastyczne światy na okładkach i w ilustracjach książek oraz czasopism od wieku XIX do lat 80. XX wieku, wyd. Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, Kraków 2014, s. 143-144.
- ↑ Anna Michalik, Polscy pisarze literatury fantastycznej w pogoni za sławą (przed rokiem 1989 i później), „Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Nauki Humanistyczne” (24 (1)), 2019, ISSN 2299-1638 [dostęp 2022-04-10].
- 1 2 Z przewagą tłumaczeń. Mówi Katarzyna Krzymuska, redaktor naczelny Wydawnictwa Literackiego w Krakowie, w: Fantastyka, nr 2 (1983), s. 55
- ↑ Notes wydawniczy, Ex Libris, the Polish and East European Review of Books, 2003, s. 29, ISBN 978-83-87628-19-2 [dostęp 2022-04-10] (pol.).
- ↑ Anna Jaworska, Polski przekład powieści "The romance of the forest" Ann Radcliffe oraz jego związek z "Konradem Wallenrodem" Adama Mickiewicza - Prolib Integro [online], STUDIA SŁOWIANOZNAWCZE, 2016 [dostęp 2022-04-11].
Bibliografia
- Śliwiak Rafał, "Fantastyka. Groza" Wydawnictwa Literackiego, Sfinks, 1997 nr 1 s. 48-52