Fantastyka i Groza

„Fantastyka i Groza” – seria książek wydawanych przez Wydawnictwo Literackie od połowy lat 70. do początku lat 90. XX w., zaliczanych do fantastyki grozy.

Jako pierwsza ukazała się Carmilla Josepha Sheridana Le Fanu (1974), która stała się wyznacznikiem gatunkowym większości wydanych tytułów[1]. Zamierzeniem wydawcy była prezentacja utworów z pogranicza fantastyki[1]. W serii ukazały się między innymi mity, zbiory podań i legend, klasyczne powieści gotyckie (Zamczysko w Otranto, Mnich), fantastyka baśniowa, dystopie, a także klasyczne utwory science fiction oraz fantasy[1][2], przy czym wydawca przedstawiał zarówno pozycje współczesne, jak i starsze, z różnych epok[3]. W latach 1989–1992 w ramach serii ukazały się tylko 2 książki (Pamiętnik przetrwania Doris Lessing i opowiadania Arthura C. Clarke’a).

Odbiór

Seria po latach została określona jako "popularna"[4], a w ocenie wydawcy była serią "sprawdzoną i dobrze ocenianą"[3].

Oprawa graficzna

Seria nie posiadała oficjalnej nazwy ani sygnetu[1]. Poszczególne okładki i rysunki wewnątrztekstowe były pozbawione barwy, utrzymane w grafice czerni i bieli (z wyjątkiem ostatniego tomu - wydanych w barwnej okładce w 1992 Opowieści z dziesięciu światów Arthura C. Clarke'a). Jednolita szata graficzna decydowała o dosyć dużej rozpoznawalności serii[1], która była nazywana „białą serią fantastyki i grozy”[5].

Wśród autorów okładek i ilustracji byli m.in. Krzysztof Kiwerski, Marek Pietrzak, Władysław Targosz, Dorota Gromczakiewicz i Krystyna Ziębicka, a stylistyka prac charakteryzowała się dużą różnorodnością - od groteskowo-surrealistycznej do realistycznej[1].

Zawartość

Lp Tytuł Autor Rok wydania (w serii) Język oryginału Rok wydania oryginału
1 Carmilla Sheridan Le Fanu 1974 angielski 1872
2 Zamczysko w Otranto Horace Walpole 1974 angielski 1764
3 Wathek William Beckford 1975 francuski 1786
4 Wynalazek Morela Adolfo Bioy Casares 1975 hiszpański 1940
5 Mnich Matthew Gregory Lewis 1975 angielski 1794
6 Awatar Théophile Gautier 1976 francuski 1833
7 Szkoła czarownic (opowiadania) Dylan Thomas 1976 angielski
8 Fabrykant obłoków (opowiadania) Robert Escarpit 1976 francuski 1969
9 Zamczysko w Otranto Horace Walpole 1976 (wyd. 2.) angielski 1764
10 Noc księżycowa (opowiadania) Peter Daniel Wolfkind 1977 niemiecki 1977
11 Upiór rodu Canterville’ów (opowiadania) Oscar Wilde 1977 angielski 1891
12 Dom przy cmentarzu Sheridan Joseph Le Fanu 1977 angielski 1863
13 Italczyk albo Konfesjonał Czarnych Pokutników (3 t. w 2 vol.) Ann Radcliffe 1977 angielski 1796
14 Młody człowiek w niedzielę i w inne dni Jules Supervielle 1977 francuski 1952
15 W zaczarowanym zwierciadle. Opowiadania fantastyczne Ameryki Łacińskiej red. Krystyna Philipp 1977 hiszpański/portugalski
16 Hanrahan Rudy i inne opowiadania William Butler Yeats 1978 angielski 1897
17 Zjawa Benito Pérez Galdós 1978 hiszpański 1870
18 Jednorożec Iris Murdoch 1978 angielski 1963
19 Niezwykły koncert Romulus Vulpescu 1978 rumuński 1967
20 Podróże do wielu odległych narodów świata Jonathan Swift 1979 angielski 1726
21 Pan A.G. w X. Tibor Déry 1979 węgierski 1964
22 Palacz zwłok Ladislav Fuks 1979 czeski 1967
23 Cierpienia księcia Sternenhocha Ladislav Klíma 1980 czeski 1928
24 Quincunx i inne opowiadania Walter de la Mare 1980 angielski
25 Wesele Stu Tysięcy Barbarzyńców Altino do Tojal 1980 portugalski 1978
26 Człowiek z pampy Jules Supervielle 1981 francuski
27 Dziwna panna Ruth. Podwójna zbrodnia siostry Diany (opowiadania) Laurentiu Fulga 1981 rumuński
28 Czarodziejski Ptak Ułudy Clemente Guido 1981 hiszpański 1974
29 Czy to się mogło zdarzyć? (opowiadania) Ambrose Bierce 1981 angielski
30 Dziwna historia o upiorach z latarnią w kształcie piwonii Enchō Sanyūtei 1981 japoński
31 Rusałka Marcel Aymé 1981 francuski 1941
32 Czarna chmura Fred Hoyle 1981 angielski 1957
33 Deszczowy koń i inne opowiadania Ted Hughes 1982 angielski 1982
34 Tajemniczy przybysz Mark Twain 1982 angielski 1916
35 Tytus Groan Mervyn Peake 1982 angielski 1946
36 Grzybojad Sergio Galindo 1982 hiszpański 1976
37 Najlepsza jest woda (opowiadania) Primo Levi 1983 włoski 1983
38 Balkon był za wysoko Alfonz Bednár 1983 słowacki 1968
39 Czarnoksiężnik z Archipelagu Ursula K. Le Guin 1983 angielski 1968
40 Ogród czasu (opowiadania) J.G. Ballard 1983 angielski
41 Tajemnica doktora Honigbergera Mircea Eliade 1983 rumuński 1940
42 Ninawa-Wieloryb Lądowy Theodore Kroeber 1983 angielski 1959
43 Marmurowy faun Nathaniel Hawthorne 1984 angielski 1860
44 Opowieści niesamowite (opowiadania) Edgar Allan Poe 1984 angielski
45 Głowa profesora Dowella. Ariel Aleksander Bielajew 1984 rosyjski 1958
46 Poczwarki John Wyndham 1984 angielski 1955
47 Spekulacje (opowiadania) antologia 1985 angielski 1982
48 Po drugiej stronie morza (opowiadania) Daniel Moyano 1986 hiszpański 1986
49 Stryj Silas Sheridan Le Fanu 1987 angielski 1864
50 Dziecko Rosemary Ira Levin 1988 angielski 1967
51 Bóg Skorpion William Golding 1988 angielski 1971
52 Lewa ręka ciemności Ursula K. Le Guin 1988 angielski 1969
53 Nowy wspaniały świat Aldous Huxley 1988 angielski 1932
54 Retronauci (opowiadania) Władimir Sawczenko 1989 rosyjski
55 Pamiętnik przetrwania Doris Lessing 1990 angielski 1975
56 Gormenghast Mervyn Peake 1990 angielski 1950
57 Opowieści z dziesięciu światów (opowiadania) Arthur C. Clarke 1992 angielski 1962

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Artur Nowakowski Fantastyczne światy na okładkach i w ilustracjach książek oraz czasopism od wieku XIX do lat 80. XX wieku, wyd. Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, Kraków 2014, s. 143-144.
  2. ↑ Anna Michalik, Polscy pisarze literatury fantastycznej w pogoni za sławą (przed rokiem 1989 i później), „Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Nauki Humanistyczne” (24 (1)), 2019, ISSN 2299-1638 [dostęp 2022-04-10].
  3. 1 2 Z przewagą tłumaczeń. Mówi Katarzyna Krzymuska, redaktor naczelny Wydawnictwa Literackiego w Krakowie, w: Fantastyka, nr 2 (1983), s. 55
  4. ↑ Notes wydawniczy, Ex Libris, the Polish and East European Review of Books, 2003, s. 29, ISBN 978-83-87628-19-2 [dostęp 2022-04-10] (pol.).
  5. ↑ Anna Jaworska, Polski przekład powieści "The romance of the forest" Ann Radcliffe oraz jego związek z "Konradem Wallenrodem" Adama Mickiewicza - Prolib Integro [online], STUDIA SŁOWIANOZNAWCZE, 2016 [dostęp 2022-04-11].

Bibliografia

  • Śliwiak Rafał, "Fantastyka. Groza" Wydawnictwa Literackiego, Sfinks, 1997 nr 1 s. 48-52