Franz Seldte

Franz Seldte
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

29 czerwca 1882
Magdeburg, Cesarstwo Niemieckie

Data i miejsce śmierci

1 kwietnia 1947
Fürth, Niemcy

Minister pracy i spraw socjalnych Rzeszy Niemieckiej
Okres

od 30 stycznia 1933
do 23 maja 1945

Przynależność polityczna

DNVP/NSDAP

Poprzednik

Friedrich Syrup

podpis
Odznaczenia
Krzyż Żelazny (1813) I Klasy Krzyż Żelazny (1813) II Klasy

Franz Seldte (ur. 29 czerwca 1882 w Magdeburgu, zm. 1 kwietnia 1947 w Fürth) – współtwórca niemieckiej organizacji paramilitarnej Stahlhelm (Stalowy Hełm) – Ligi Żołnierzy Frontowych, polityk nazistowski, minister pracy w rządzie Hitlera i rządzie Lutza Schwerina von Krosigka.

Życiorys

Urodził się w Magdeburgu. Był synem właściciela fabryki chemikaliów oraz wody sodowej[1].

Uczęszczał do szkoły im. Wilhelma Raabe w Magdeburgu. Po praktyce jako sprzedawca w sklepie, studiował chemię w Brunszwiku i Greifswaldzie. Wkrótce przejął biznes po swoim wcześnie zmarłym ojcu[2].

Służąc jako niemiecki oficer został ranny podczas I wojny światowej i stracił lewą rękę. Później pracował w charakterze reportera wojennego. Został nagrodzony Krzyżem Żelaznym I i II klasy i uzyskał awans na kapitana rezerwy[3].

W odpowiedzi na listopadową niemiecką rewolucję, Seldte założył 25 grudnia organizację Stahlhelm i został jej przywódcą. W licznych sprawach nie zgadzał się z reprezentacyjnym liderem tej organizacji, Theodorem Duersterbergiem[4].

Seldte został członkiem Niemieckiej Partii Ludowej (Deutsche Volkspartei) oraz radnym w Magdeburgu[5].

Stahlhelm stawał się z czasem coraz bardziej antydemokratyczny i antyrepublikański. Seldte uważał jednak, że ta organizacja może stać się głównym organem ruchu narodowo-konserwatywnego. W roku 1931 wraz z Alfredem Hugenbergiem i Adolfem Hitlerem współtworzył Front Harzburski (Harzburger Front), sojusz przeciwko rządowi Heinricha Brüninga[6].

Seldte dążył do przewodnictwa w ruchu narodowosocjalistycznym i w tworzonym przez ten ruch rządzie. Zamierzał uczynić Hitlera ministrem pracy (Reichsarbeitsminister). W tym celu na początku roku 1933 bez powodzenia próbował utworzyć „Front Walki Schwarz-Weiß-Rot”[7].

W kwietniu roku 1933 wstąpił do partii NSDAP i przyłączył Stahlhelm do SA. W roku 1933 otrzymał stopień SA-Obergruppenführera, a następnie został krajowym komisarzem ds. ochotniczej służby pracy (Reichskommissar fur die Freiwilligen Arbeitsdienst). Pełnił tę funkcję do roku 1945. W marcu 1934 roku został liderem Niemieckiego Związku Wojowników Frontowych, organizacji, która wkrótce została rozwiązana. W 1935 poprosił o zwolnienie go z urzędów, jednak Hitler odmówił mu. Seldte pozostał na stanowisku, jednak bez większych wpływów do maja 1945, kiedy został członkiem prowizorycznego rządu niemieckiego jako minister pracy[8].

Seldte został aresztowany pod koniec wojny i zmarł w amerykańskim szpitalu wojskowym w Fürth, zanim przedstawiono mu akt oskarżenia[1].

W okresie reżimu nazistowskiego jego imieniem nazywano ulice w Magdeburgu, Leverkusen i Królewcu[9].

Przypisy

  1. 1 2 Seldte, Franz. Deutsche Biographie. [dostęp 2026-03-14]. (niem.).
  2. ↑ Robert S. Wistrich: Who’s Who in Nazi Germany. Routledge, 2001, s. 232. (ang.).
  3. ↑ Louis L. Snyder: Encyclopedia of the Third Reich. McGraw-Hill, 1976, s. 320. ISBN 978-0070595255. (ang.).
  4. ↑ Der Stahlhelm / Bund der Frontsoldaten. Bundesarchiv. [dostęp 2026-03-14]. (niem.).
  5. ↑ Roderick Stackelberg: The Routledge Companion to Nazi Germany. Routledge, 2007, s. 243. ISBN 978-0415308618. (ang.).
  6. ↑ Ian Kershaw: Hitler 1889–1936: Hubris. Penguin, 2000, s. 310, 356. ISBN 978-0-14-013363-9. (ang.).
  7. ↑ Ernst Klee: Das Personenlexikon zum Dritten Reich. Frankfurt am Main: 2005, s. 578. ISBN 978-3596160488. (niem.).
  8. ↑ LWL-Institut für westfälische Regionalgeschichte, „Seldte, Franz”
  9. ↑ Seldte, Franz. Westfälische Geschichte. [dostęp 2026-03-14]. (niem.).