Friedrich von Logau

Friedrich von Logau, pseudonim literacki: Salomon von Golaw (ur. 24 stycznia 1604^[1] w Brochocinie^[2] na Dolnym Śląsku, zm. 24 lipca 1655 w Legnicy) – niemiecki protestancki poeta okresu baroku, autor licznych epigramatów i aforyzmów^[3].

W latach 1614–1624 uczęszczał do renomowanego gimnazjum w Brzegu. Był popierany przez rezydującego w Brzegu księcia Jana Chrystiana. Od 1625 do 1627 studiował prawo na Uniwersytecie w Altdorf k. Norymbergi. W 1633 przejął rodzinny majątek w Brochocinie, ale po roku musiał stamtąd uciekać przed wojskami Wallensteina. Przebywał na dworze książęcym w Brzegu. W roku 1637 powrócił do Brochocina, próbując bezskutecznie odbudować zniszczony majątek. W 1644 został w Brzegu radcą na dworze księcia Ludwika, w 1654 przeniósł się razem z księciem do Legnicy^[4].

Życie prywatne nie układało mu się pomyślnie: śmierć żony, nieszczęśliwe drugie małżeństwo, problemy finansowe, choroby^[4].

W roku 1648 razem z księciem Ludwikiem i księciem Chrystianem został przyjęty do „Towarzystwa Owocodajnego” (die Fruchtbringende Gesellschaft), przyjmując pseudonim „Zmniejszający” (Der Verkleinernde)^[4].

Znany jako autor wierszy i satyrycznych epigramatów, które ukazały się w zbiorach:

• Zwey Hundert Teutscher Reimensprüche, 1638, nowe wydanie 1940
• 50 Epigramme an „Anna Sophie, 1653
• Deutscher Sinn-Getichte drey Tausend, 1654, nowe wydanie 1972. Ten zbiór zawiera 3560 tekstów^[5].

• Sämtliche Sinngedichte, red. v. G. Eitner, 1872 (nowe wydania 1973 i 1974).

W wierszach i epigramatach poruszał tematy aktualne, religijne, polityczne, moralne. Krytykował w żartobliwy, a nawet kpiący sposób, aktualną sytuację w Niemczech, życie dworskie, brak poczucia wspólnoty narodowej^[3].

Zarzucał Niemcom bezkrytyczne zamiłowanie do obcych języków, szczególnie do języka francuskiego. Naśmiewał się z naśladownictwa Francji w obyczajach, modzie i języku^[6].

Polski germanista Marian Szyrocki pisał w 1968 roku^[7]: "Epigramy znalazły swego mistrza we Friedrichu von Logau. Poeta pokazuje niczym w lustrze czasy, w których żył. Bogactwo pomysłów i gier słownych, różnorodność form językowych, lekkość poetyckiej kreacji są zdumiewiające i często wzorcowe dla stylu barokowego w wąskim znaczeniu"^[3] (moje tłumaczenie z języka niemieckiego).

Przez długi czas twórczość Logaua była zapomniana. Na nowo odkrył ją dramaturg oświeceniowy Gotthold Ephraim Lessing, który w roku 1759 doprowadził do publikacji części jego utworów poetyckich (G. E. Lessing, C. W. Ramler)^[3].