Fundacja Pro
| Państwo | |
|---|---|
| Siedziba | |
| Rodzaj stowarzyszenia | |
| Nr KRS | |
| Data rejestracji |
25 kwietnia 2005 |
| Strona internetowa | |
Fundacja Pro – prawo do życia – stowarzyszenie pro-life działające w Polsce od 2005, w 2008 uzyskało status organizacji pożytku publicznego. Jej założycielem jest Mariusz Dzierżawski. Fundacja jest organizatorem antyaborcyjnej wystawy Wybierz życie[1], ogólnopolskiej akcji Szpitale bez aborterów[2], a także kampanii Stop pedofilii[3].
Fundacja kilkukrotnie składała w sejmie podpisy pod projektami obywatelskich inicjatyw ustawodawczych, których celem było ograniczenie lub zakazanie wykonywania aborcji w Polsce, a także uniemożliwienie wprowadzania do polskich szkół edukacji seksualnej według standardów WHO[4][5].
Działalność fundacji
Wystawa „Wybierz życie”
Od 2005 Fundacja Pro – prawo do życia przedstawia uliczną wystawę antyaborcyjną pod hasłem Wybierz życie; dotychczas zorganizowano ponad 300 takich wystaw[6], m.in. w Lublinie[7][8] i Poznaniu[9]. Na 14 dużych planszach przedstawiono fotografie usuniętych w wyniku aborcji ludzkich płodów zestawione m.in. ze zdjęciami ofiar wojennych. Ze względu na drastyczność i lokalizację w publicznie dostępnych i uczęszczanych miejscach wystawa wywołała kontrowersje[10], była kilkakrotnie niszczona, a jej organizatorzy stawali przed sądem[11][12]. W obronie wystawy wypowiadali się przedstawiciele środowisk konserwatywnych i stowarzyszenia przeciwników aborcji (ruchy pro-life)[13].
Poza ogólnymi antyaborcyjnymi hasłami, w wystawie pojawiają się następujące motywy:
- 4 plansze: zestawienie aborcji z ofiarami wojennymi: zagładą Ormian, czystkami etnicznymi w byłej Jugosławii, wojnami w Afryce;
- 2 plansze: zestawienie z obroną zwierząt;
- porównanie do eutanazji (ze zdjęciem Jacka Kevorkiana);
- porównanie usuniętego 24-tygodniowego płodu z 24-tygodniowym wcześniakiem w inkubatorze;
- billboard przedstawiający szczątki płodów zestawione ze zdjęciem Hitlera[9].
Inicjatywy Ustawodawcze
Stop aborcji 2011
W 2011 Fundacja zebrała ponad 600 tys. podpisów pod obywatelskim projektem ustawy „Stop aborcji” całkowicie zakazującej aborcji w Polsce[14]. Był to pierwszy w historii Polski projekt inicjatywy obywatelskiej zakładający całkowity zakaz przerywania ciąży, który poparło kilkaset tysięcy obywateli. Nie uzyskał on większości w Sejmie i został odrzucony[15].
Stop aborcji 2013
W 2013 roku Fundacja zebrała ponad 400 tys. podpisów pod obywatelskim projektem ustawy „Stop aborcji” wprowadzającym zakaz aborcji w przypadku gdy „badania prenatalne lub inne przesłanki medyczne wskazują na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu”[16][17]. Głosowanie odbyło się 27.09.2013 r. Sejm, głosami PO, SLD i Ruchu Palikota odrzucił projekt ustawy w pierwszym czytaniu[18].
Stop aborcji 2016
W 2016 roku Fundacja zebrała ponad 450 tys. podpisów pod obywatelskim projektem ustawy „Stop aborcji”[19]. Projekt ten oprócz wprowadzenia całkowitego zakazu aborcji w Polsce przewidywał także zwiększenie wsparcia dla rodziców dzieci z niepełnosprawnościami, wprowadzenie refundacji świadczeń hospicyjnej opieki perinatalnej oraz przyspieszenie procedury adopcyjnej w przypadku dzieci z niepełnosprawnościami i poczętych w wyniku zgwałcenia. Projekt zakładał, że za spowodowanie śmierci poczętego dziecka groziłaby kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5; jeżeli sprawca działałby nieumyślnie, podlegałby karze pozbawienia wolności do lat 3. Jeżeli śmierć dziecka spowodowałaby jego matka, sąd mógłby zastosować wobec niej nadzwyczajne złagodzenie kary lub odstąpić od jej wymierzenia[20]. W głosowaniu 23 września 2016 roku projekt został skierowany do dalszych prac w komisji[21]. 6 października 2016 roku projekt był ponownie głosowany w Sejmie. Większość posłów PiS, a także opozycji, odrzuciła obywatelski projekt ustawy. Za jego odrzuceniem głosowało 352 posłów, przy 58 głosach przeciwnych i 18 wstrzymujących[22].
Stop pedofilii 2019
W 2019 roku Fundacja zebrała ponad 260 tys. podpisów pod obywatelskim projektem ustawy „Stop pedofilii” zakładającym nowelizację art. 200b Kodeksu Karnego. Pierwsze czytanie projektu odbyło się 15.10.2019 r. Podczas głosowania w dniu 16.10.2019 r. projekt został skierowany do dalszych prac w komisji[23]. Ze względu na koniec kadencji Sejmu projekt musiał być rozpatrywany na nowo. W głosowaniu, w dniu 16.04.2020 r. Sejm zdecydował o skierowaniu projektu do dalszych prac w komisji. Proponowana przez projekt zmiana zakłada dodanie do istniejących zapisów Kodeksu Karnego zakazu:
- publicznego propagowania lub pochwalania „podejmowania przez małoletniego obcowania płciowego” (§2);
- propagowania lub pochwalania „podejmowania przez małoletniego obcowania płciowego lub innej czynności seksualnej” w środowisku szkolnym lub w kontekście działań wychowawczo-dydaktycznych (§4), a zatem tam, gdzie dziecko pozostaje poza ochroną i poza bezpośrednim nadzorem rodziców[24][25].
Kampania „Stop Pedofilii”
Fundacja prowadzi kampanię „Stop Pedofilii”, w ramach której na furgonetkach umieszczane są plakaty i odtwarzane slogany wskazujące na związek między homoseksualnością a pedofilią[26]. Fundacja argumentuje, że jej działania mają na celu ochronę dzieci przed pedofilią. Według krytyków kampania opiera się na badaniach Marka Regnerusa i Paula Camerona, których metodologia została zakwestionowana w literaturze naukowej[27][28]. Pojazdy te są nazywane w niektórych mediach „homofobusami”[29][30].
Kampania spotkała się z krytyką ze strony organizacji LGBT, części mediów i środowiska naukowego. Polskie Towarzystwo Seksuologiczne w swoim stanowisku stwierdziło, że „przypisywanie osobom homoseksualnym szczególnej skłonności do seksualnego wykorzystania dzieci stanowi nieuprawnione nadużycie”[31]. WHO i RPO wyraziły sprzeciw wobec treści publikacji fundacji[32]. Większość informacji przekazywanych przez fundację została negatywnie zweryfikowana przez media[33][34] i uznana za homofobiczną[35].
Za kampanię „Stop Pedofilii” prezes fundacji Mariusz Dzierżawski został w 2023 roku skazany przez Sąd Rejonowy w Gdańsku za zniesławienie. Sąd uznał, że przekazy w ramach kampanii należy uznać za mowę nienawiści[36]. Wyrok został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w Gdańsku w 2024 roku[37].
Rozprawy sądowe przeciwko fundacji
Łukasz Wróbel, były prezes Fundacji Pro – prawo do życia, odpowiadał na zarzut umieszczenia w miejscu publicznym nieprzyzwoitych treści w czterech rozprawach sądowych z art. 51 § 1 lub 141 Kodeksu wykroczeń. Sprawy dotyczące zarzutów były rozpatrywane przez sądy w Lublinie, Białymstoku, Łodzi i Opolu.
Łukasz Wróbel nie przyznawał się do winy i żądał uniewinnienia, zaś od zapadłych wyroków skazujących wnosił apelacje. Uważał, że prawo nie zostało złamane, wystawa pokazywała prawdę i stanowiła głos w publicznej dyskusji na temat przerywania ciąży. Wyroki skazujące określił jako przejaw represji i cenzury światopoglądowej. Ostatecznie wszystkie sprawy skończyły się wyrokiem uniewinniającym[38].
Łódź
W Łodzi policja wystąpiła z wnioskiem o ukaranie autora wystawy, do której wpłynęły zawiadomienia od trojga Łodzian. Ich zdaniem zdjęcia były makabryczne i mogły mieć destrukcyjny wpływ na dzieci i dorosłych. We wrześniu 2005 łódzki sąd grodzki uznał, że Łukasz Wróbel jest winny wykroczenia i skazał go na miesiąc ograniczenia wolności w postaci 40 godzin nieodpłatnej pracy na cele społeczne. Wyrok zapadł na niejawnym posiedzeniu pod nieobecność oskarżonego i nie był prawomocny. Proces został wznowiony w styczniu 2006. W czasie trwania rozprawy 15 marca 2006 przed budynkiem Sądu Rejonowego odbyła się pikieta ok. 50 osób solidaryzujących się z oskarżonym. Po godzinie manifestanci rozeszli się na polecenie policji. W połowie sierpnia – przed ostatnią rozprawą – Prokuratura Okręgowa w Łodzi otrzymała z Ministerstwa Sprawiedliwości polecenie przystąpienia do tego postępowania, tym samym zastępując w procesie policję jako oskarżyciela publicznego. Prokuratura po przeanalizowaniu akt sprawy wniosła, podobnie jak i obrońca Wróbla, o uniewinnienie autora ekspozycji. Rozprawa zakończyła się 11 września 2006 wyrokiem uniewinniającym: sąd uznał, że wystawa nie była nieprzyzwoita ani nie wywołała powszechnego oburzenia społecznego.
Lublin
Sąd Rejonowy w Lublinie, XV Wydział Grodzki w Lublinie 1 czerwca 2006 uznał Łukasza Wróbla za winnego popełnienia wykroczenia z art. 51 § 1 Kodeksu wykroczeń i wymierzył mu karę grzywny 2000 zł grzywny. Wyrok został uchylony 25 października 2006 przez V Wydział Odwoławczy, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. W dniu 10 stycznia 2007 zapadł wyrok uniewinniający.
Białystok
Sąd grodzki w Białymstoku, opierając się na opinii biegłego psychologa, uznał, że wystawa prezentowała treści drastyczne, które mogły u oglądających, zwłaszcza u dzieci, wywołać szok i zgorszenie. Sąd uznał oskarżonego winnym zarzutów 7 czerwca 2006, lecz na wniosek prokuratora odstąpił od wymierzenia kary, biorąc pod uwagę motywację organizatora. V Wydział Odwoławczy wyrokiem z 7 grudnia 2006 zmienił ten wyrok i uniewinnił Łukasza Wróbla.
Opole
Sprawę wystawy zgłosił na policję poseł Tomasz Garbowski[39]. Łukasz Wróbel stanął przed sądem pod zarzutem popełnienia wykroczenia polegającego na wywołaniu zgorszenia w miejscu publicznym; 26 marca 2008 zapadł wyrok uniewinniający.
Gdańsk
Działacze fundacji „Pro-Prawo do życia” zostali skazani prawomocnie przez Sąd Okręgowy w Gdańsku za zakłócanie „Pikniku Tęczowych Rodzin”[40] i za niezastosowanie się do polecenia rozejścia po rozwiązaniu zgromadzenia zorganizowanego przez działaczy fundacji „Pro-Prawo do życia”[41][42]. W „Pikniku Tęczowych Rodzin” uczestniczyły rodzin osób homoseksualnych, głównie par lesbijek ze swoimi dziećmi. Wydarzenie to było częścią corocznie odbywającego się w Trójmieście Festiwalu Tęczowych Rodzin. Jak donosiła trojmiasto.wyborcza.pl[42]:
Kiedy w klubie na plaży bawiło się ok. 40 małych dzieci z tęczowych rodzin, narodowcy otoczyli klub i zaczęli zagłuszać piknik obraźliwymi wyzwiskami i głośną muzyką puszczaną z głośników, m.in. utworem „Pochód degeneratów”. Mieli też ze sobą transparenty o treści: „Nigdy nie będziecie prawdziwą rodziną”. Były też okrzyki o „dewiacji” i „obrzydlistwach” oraz o tym, że „pedałów trzeba zap...ć”.
Sąd orzekł, że obwinieni naruszyli przepisy prawa o zgromadzeniach (art. 52 § 3 pkt 3 Kodeksu wykroczeń): ośmiu obwinionych zostało ukaranych grzywną w wysokości 500 zł, a przewodniczący zgromadzenia Damian S. został ukarany grzywną w wysokości 1,5 tys. zł[42].
Drugi wyrok w Gdańsku
22 marca 2023 Sąd Rejonowy w Gdańsku uznał Mariusza Dzierżawskiego (obecnego prezesa fundacji) za winnego zniesławienia i wymierzył mu karę roku ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej pracy społecznej w wymiarze 20 godzin miesięcznie, oraz orzekł nawiązkę w wysokości 15 tys. zł na rzecz Polskiej Akcji Humanitarnej, a także zobowiązał oskarżonego do przeproszenia pokrzywdzonych[36]. Sprawa dotyczy kampanii „Stop Pedofili”[43]. W uzasadnieniu wyroku sędzia Małgorzata Uszacka stwierdziła, że badania, na które powołuje się fundacja, nie przynależą do kanonu nauki, a hasła kampanii mają charakter szkalujący i poniżający[44]. 17 stycznia 2024 Sąd Okręgowy w Gdańsku utrzymał wyrok skazujący w mocy[45].
Incydenty
13 lutego 2013 Prokurator Rejonowy w Słubicach wszczął śledztwo „w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy Policji w Kostrzynie nad Odrą w dniu 2 sierpnia 2012, a polegającym na rozproszeniu przemocą legalnego zgromadzenia poprzez pozbawienie wolności uczestników zgromadzenia zorganizowanego przez Fundację Pro”. Policjanci żądali od pikietujących zezwolenia ze strony urzędu gminy, co w opinii Sądu Rejonowego w Słubicach było „absurdalne”[46].
17 grudnia 2020 roku Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia ogłosił wyrok w sprawie naruszenia nietykalności cielesnej działacza Fundacji Pro – prawo do życia przez Macieja Maleńczuka[47]. Zdarzenie miało miejsce w 2016 roku na Rynku Głównym w Krakowie. Sąd uznał oskarżonego winnym zarzucanego mu czynu: artysta został skazany na karę sześciu tysięcy złotych grzywny oraz zobowiązany do zapłaty tysiąca złotych zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego[48]. 14 grudnia 2021 roku Sąd Okręgowy w Krakowie utrzymał wyrok skazujący w mocy[49].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ ann/KAI/gosc.pl: Antyaborcyjna wystawa „Wybierz życie” budzi „zgorszenie i oburzenie”?. [dostęp 2015-11-10].
- ↑ Szpitale bez aborterów - rusza ogólnopolska akcja [online], www.gosc.pl [dostęp 2020-10-09].
- ↑ Jak powstrzymać pedofila? Pierwszy w Polsce poradnik dla rodziców [online], www.pch24.pl [dostęp 2020-10-09].
- ↑ Sejm odrzucił obywatelski projekt „Stop pedofilii” [online], www.radomaryja.pl, 12 września 2014 [dostęp 2020-10-10].
- ↑ Całkowity zakaz aborcji, kary więzienia. Co przewiduje kontrowersyjny projekt [online], www.tokfm.pl, 1 września 2015 [dostęp 2020-10-10].
- ↑ Wystawy "Wybierz życie" [online], www.stronazycia.pl [dostęp 2020-10-10].
- ↑ Media o akcji MW-u [online], www.mwlubelskie.pl [dostęp 2021-01-11].
- ↑ Wirtualna Polska Media S.A, Organizator wystawy antyaborcyjnej skazany za wywołanie zgorszenia [online], wiadomosci.wp.pl, 1 czerwca 2006 [dostęp 2021-01-11] (pol.).
- 1 2 Wirtualna Polska Media S.A, Hitler i krwawe szczątki ludzkich płodów w środku miasta [online], wiadomosci.wp.pl, 2 marca 2010 [dostęp 2021-01-11] (pol.).
- ↑ Wstrząsająca wystawa przeciw aborcji [online], gazetapl [dostęp 2021-01-11] (pol.).
- ↑ „Wybierz życie” zniszczone drugi raz [online], naszdziennik.pl, 14 listopada 2014 [dostęp 2020-10-10].
- ↑ Szokująca wystawa ze szczątkami płodów była legalna [online], www.rmf24.pl, 20 czerwca 2013 [dostęp 2020-10-10].
- ↑ "Wybierz życie" w Wodzisławiu [online], katowice.gosc.pl, 23 sierpnia 2012 [dostęp 2020-10-10].
- ↑ Marcin Musiał: Rusza inicjatywa ustawodawcza Stop Aborcji. 2013-03-22. [dostęp 2016-10-17].
- ↑ Równa ochrona prawna dla każdego dziecka [online], www.ordoiuris.pl [dostęp 2020-10-09]., str.13.
- ↑ Sejm przeciwko zakazowi aborcji eugenicznej. "Zabijanie dzieci" podzieliło posłów [online], naTemat.pl [dostęp 2020-10-14] (pol.).
- ↑ W Sejmie złożono projekt „Stop aborcji”. Radio Maryja, 2013. [dostęp 2020-10-14]. (pol.).
- ↑ Podsumowanie roku 2013. Fundacja Pro - prawo do życia, 2013. [dostęp 2020-10-14]. (pol.).
- ↑ Joanna Jureczko-Wilk: Obywatelski projekt ustawy antyaborcyjnej już w Sejmie. Teraz czas na posłów.. warszawa.gosc.pl, 2016. [dostęp 2020-12-30]. (pol.).
- ↑ Projekt całkowitego zakazu aborcji już w Sejmie. Prawie pół miliona podpisów. tvn24.pl, 2016. [dostęp 2020-12-30]. (pol.).
- ↑ Projekt komitetu "Stop aborcji" do dalszych prac w komisji. Projekt komitetu "Ratujmy kobiety" odrzucony.. wiadomosci.dziennik.pl, 2016. [dostęp 2020-12-30]. (pol.).
- ↑ Projekt "Stop aborcji" odrzucony. Opozycja: Kobiety wygrały ze złą zmianą. wnp.pl, 2016. [dostęp 2020-12-30]. (pol.).
- ↑ Obywatelska Inicjatywa Ustawodawcza ''Stop pedofilii'' [online], www.stronazycia.pl [dostęp 2020-10-10].
- ↑ Analiza projektu złożonego przez Komitet Inicjatywy Ustawodawczej „Stop pedofilii” [online], www.ordoiuris.pl [dostęp 2020-10-10].
- ↑ Projekt ustawy "Stop pedofilii" [online], www.stronazycia.pl [dostęp 2020-10-10].
- ↑ Emma Powys Maurice: Polish court rules campaign linking homosexuality and paedophilia is ‘informative and educational’. pinknews.co.uk, 2020-02-20. [dostęp 2020-04-27]. (ang.).
- ↑ Paul R. Amato, The well-being of children with gay and lesbian parents, „Social Science Research”, 41 (4), 2012, s. 771–774, DOI: 10.1016/j.ssresearch.2012.04.007 (ang.).
- ↑ Paul Cameron [online], Southern Poverty Law Center [dostęp 2026-07-29] (ang.).
- ↑ Jacek Wierciński, Kierowca „homofobusa” przed sąd za zniesławienie i czyn chuligański. Chodzi m.in. o oskarżanie osób homoseksualnych o pedofilię [online], Dziennik Bałtycki, 9 lipca 2020 [dostęp 2020-09-04] (pol.).
- ↑ Agata Szczerbiak, Homofobusy jeżdżą po polskich miastach. Szokują i wykluczają [online], www.polityka.pl, 2020 [dostęp 2020-09-09] (pol.).
- ↑ Stanowisko Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego w sprawie rozróżnienia dwóch odrębnych, lecz nagminnie mylonych pojęć: homoseksualizm i pedofilia z dnia 29.06.2017 [online], pts-seksuologia.pl [dostęp 2020-09-09].
- ↑ Marcin Antosiewicz: Światowa Organizacja Zdrowia odkłamuje bzdury z „poradnika” prawicowej fundacji. newsweek.pl, 2019-02-03. [dostęp 2020-04-27]. (pol.).
- ↑ Dominika Sitnicka, Przedszkolaki zmuszane do masturbacji? Zobacz, co jest faktem, a co fantazją o Deklaracji LGBT [online], oko.press [dostęp 2020-08-21].
- ↑ Dominik Antosiewicz, Światowa Organizacja Zdrowia odkłamuje bzdury z „poradnika” prawicowej fundacji [online], Newsweek.pl [dostęp 2020-08-21] (pol.).
- ↑ Dominika Sitnicka, Homofobiczne furgonetki jeżdżą po Polsce. Jakim prawem? [online], oko.press [dostęp 2020-08-21].
- 1 2 Renata Kim, Kampania "Stop pedofilii". Prezes Fundacji Pro-Prawo do Życia skazany za tzw. "homofobusy" [online], Newsweek, 23 marca 2023 [dostęp 2023-03-23] (pol.).
- ↑ Maciej Sandecki, Prezes antyaborcyjnej fundacji skazany prawomocnie za akcję z homofobusami. "To mowa nienawiści, a nie wolność słowa" [online], trojmiasto.wyborcza.pl, 17 stycznia 2024 [dostęp 2026-01-20] (pol.).
- ↑ FINAŁ procesów organizatora wystawy „Wybierz życie”.
- ↑ Wyborcza.pl [online], opole.wyborcza.pl [dostęp 2017-11-23].
- ↑ Joanna Wiśniowska, Prawica zakłóciła Piknik Tęczowych Rodzin. Wyzwiska, przekleństwa i głośna muzyka [online], trojmiasto.wyborcza.pl, 2 lipca 2017 [dostęp 2020-03-19].
- ↑ Zakłócili Piknik Tęczowych Rodzin w Sopocie. Wyrok w sprawie działaczy pro-life! [online], esopot.pl, 15 października 2019 [dostęp 2020-03-19] (pol.).
- 1 2 3 Maciej Sandecki, Działacze ultraprawicowej Fundacji „Pro-Prawo do życia” prawomocnie ukarani za zakłócanie pikniku LGBT [online], trojmiasto.wyborcza.pl, 13 października 2019 [dostęp 2020-03-19].
- ↑ Anton Ambroziak, Przełomowy wyrok karny ws. homofobusów. Twórca kampanii nienawiści wobec osób LGBT przegrywa [online], oko.press, 22 marca 2023 [dostęp 2023-03-23] (pol.).
- ↑ Sąd w Gdańsku skazał prezesa fundacji pro life. Ich furgonetki zniesławiły osoby LGBT [online], www.eska.pl [dostęp 2023-03-23].
- ↑ Maciej Sandecki, Prezes antyaborcyjnej fundacji skazany prawomocnie za akcję z homofobusami. "To mowa nienawiści, a nie wolność słowa" [online], trojmiasto.wyborcza.pl, 17 stycznia 2024 [dostęp 2026-01-20] (pol.).
- ↑ Prokuratura wszczyna śledztwo ws. przekroczenia uprawnień przez policjantów, którzy rozbili pikietę pro-life! | Fronda.pl [online], www.fronda.pl [dostęp 2017-11-23] (pol.).
- ↑ Maciej Maleńczuk winny napaści na działacza pro-life. polskieradio24.pl, 2020. [dostęp 2021-01-10]. (pol.).
- ↑ Anna Skalik: Maciej Maleńczuk skazany. Artysta przegrał po półtorarocznym procesie. Radio ZET, 2020. [dostęp 2021-01-10]. (pol.).
- ↑ Maciej Maleńczuk skazany za uderzenie w twarz pro-lifera. Prawomocny wyrok [online], pap.pl, 15 grudnia 2021 [dostęp 2026-01-20] (pol.).
